Đovani Falkone (ital. Giovanni Falcone; Palermo, 18. maj 1939Palermo, 23. maj 1992), puno ime Đovani Salvatore Augusto Falkone, je bio italijanski sudija specijalizovan za vođenje slučajeva protiv sicilijanske mafije.

Đovani Falkone
Puno imeĐovani Salvatore Augusto Falkone
Datum rođenja(1939-05-18)18. maj 1939.
Mesto rođenjaPalermo
  Kraljevina Italija
Datum smrti23. maj 1992.(1992-05-23) (53 god.)
Mesto smrtiPalermo
  Italija
Uzrok smrtiAtentat od strane Sicilijanske mafije
UniverzitetUniverzitet u Palermu
ZanimanjeSudija
DelovanjeIstrage vezane za Sicilijansku mafiju
SupružnikFrančeska Morvilo (v. 1986 —  njihova smrt 1992)
Potpis
Plakati koji su nastali kao znak solidarnosti u borbi protiv mafije
(Na plakatu su Đovani Falkone (levo)i Paolo Borselino (desno)).
Na plakatu piše: "Niste ih ubili: njihove ideje hodaju na našim nogama"

Biografija uredi

Đovani Falkone rođen je u Palermu 1939. godine od Artura Falkonea i Luise Bentivegna. Kuća u kojoj je porodica rođena, u kojoj je proveo detinjstvo, nalazila se u rezidencijalnom delu današnje Pjaca Mađone, koja je u potpunosti uništena tokom Drugog svetskog rata. Kao dete, Falkone je bio prijatelj sa Paolo Borselinom, koji je imao svoj dom u susednoj ulici Via Vetriera. Kratko vreme pohađao je Mornaričku akademiju u Livornou. Potom je studirao pravo i diplomirao 1961. Potom je tri godine radio kao advokat, a za sudiju je imenovan 1964. godine. Njegov najbliži saradnik i prijatelj Borselino je takođe bio sudija koji se borio protiv mafije. On je ubijen dva meseca nakon atentata na Falkonea.[1]

Proces mafije uredi

Početkom 1980-ih, Falkone je, kao istražni sudija, osnovao posebnu komisiju za borbu protiv mafije zajedno sa tadašnjim glavnim sudijom u Vrhovnom savetu sudstva Rokom Činki i sa Lilianom Ferarom iz Ministarstva pravde u Palermu. Sicilijanska mafija koja je široko rasprostranjena na Siciliji, iznova i iznova je jasno stavila do znanja kroz brojne napade na istražitelje da neće dopustiti takve poremećaje svoje moći i poslovanja; 1983. godine, izvršen je bombaški atentat na Činika.[2]

1984. Falkone je uspeo da nagovori mafijaškog velikana Tomazo Bušeta da prekrši Omerta zapovest i stavi se na raspolaganje kao ključni svedok.[3] Bušeta izjave imale su veliku vrednost za istražitelje i dovele su do zatvora mnoge mafijaše. Falkone, koji je bio pod stalnom policijskom zaštitom, neometano je vodio takozvani „Maksi proces“ protiv oko 400 pripadnika mafije od februara 1986. nadalje, koji je trajao 22 meseca i od kojih su mnogi bili osuđeni na dugotrajne zatvorske kazne zbog postupka koje je vodio pripremljeno. Mesto pregovora bio je posebno izgrađen bunker unutar zatvora u Palermu, koji je mogao da izdrži čak i raketni napad. Tokom procesa objekat je obezbeđivalo oko 500 čuvara i rezervoar, a nadzirao se i vazdušni prostor. Kroz svoje istrage, Falkone je prodro do srži mafije. Dalja masovna suđenja usledila su u narednih nekoliko godina nakon što je Falkone uspeo da iskoristi izjave drugih priznatih mafijaša. 1991. Falkone se preselio u Ministarstvo pravde.[4]

Atentat uredi

Ubijen je 23. maja 1992 godine. Atentatori su odložili 500 kg TNT dinamita sakrivenog u kanal za otpadne vode iskopan paralelno sa putem, u blizini mesta Kapači ispod autoputa A29 koji vodi od aerodroma Palermo do samog grada Palermo. Detonacija je punom snagom zahvatila dva automobila. U jednom je poginuo najpoznatiji i najpopularniji borac protiv mafije, istražni sudija Đovani Falkone. [5] Ubijeni su i njegova supruga Frančeska i trojica telohranitelja; vozač Đuzepe Kostanca slučajno je preživeo. Crvena granitna ploča na autoputu A29 danas predstavlja spomen obeležje na napad. Falkone je sahranjen u grobnoj kapeli svoje porodice na groblju Sant Orsola u Palermu.[6]

Bivši šef mafije Gaspare Spatuza, koji je priznao oko 40 ubistava, dobio je blažu kaznu jer je postao policijski doušnik i omogućio rešenje brojnih krivičnih dela, uključujući niz mafijaških napada koji su potresli čitavu zemlju.[7]

Lider Koza Nostre, Đuzepe Baranca, koji je uhapšen 1996. godine, morao je da odgovara za napad. Prema rečima nekoliko svedoka, atentat je naručio tadašnji „šef šefova“ Salvatore Rina. Dvadeset godina nakon napada, u novembru 2012. godine, policija je uhapsila osumnjičenog dobavljača eksploziva, ribara Kosimo Damato. Priznanje prethodnih mafijaša odvelo je istražitelje na njegov trag. Prema policijskim izvorima, Damato je pomogao u vađenju TNT-a korištenog u napadu iz bombi iz Drugog svjetskog rata koje je vadio iz mora. Đuzepe Baranca i Kristoforo Kanela osuđeni su na doživotni zatvor, a Kosimo Damato na 30 godina.[8]

Reference uredi

Literatura uredi

Spoljašnje veze uredi

  Mediji vezani za članak Đovani Falkone na Vikimedijinoj ostavi