Jablanica (pritoka Južne Morave)

Jablanica je reka na jugu Srbije, leva pritoka Južne Morave. Nastaje spajanjem Tularske i Golemobanjske reke, koje se formiraju na padinama Goljaka (1073 m) i njegovih ogranaka. Od sastava izvorišnih krakova (kod sela Maćedonci) do ušća u Južnu Moravu u Leskovačkoj kotlini (kod sela Pečenjevce), dužina joj iznosi 84,5 km. Reke od kojih nastaje teku planinskim zamljištem i imaju veliki pad, klisuraste doline i brojne brzake. Sličnih je osobina i sama Jablanica u toku do Lebana odnosno do ulaska u Leskovačku kotlinu. U gornjem i srednjem toku nazivaju je i Medveđa[1], a tek nizvodno od sela Šilova, na dužini od oko 50 km, samo Jablanica. U Leskovačkoj kotlini teče širokom i plitkom dolinom, ima mali pad i mnoge meandre, neposredno uz sam grad Leskovac. Površina sliva joj iznosi 896 km²[2], a prosečni protok na ušću je 5 /s. Najznačajniju pritoku Šumansku reku, prima sa desne strane kod Lebana. Značajnije leve pritoke su Lapaštica i Gazdarska reka.

Jablanica
Reka Jablanica.JPG
Jablanica
Serbia drainage basins detailed.png
Opšte informacije
Dužina84,5 km
Basen896 km2
Pr. protok5 ​m3s
Slivcrnomorski
Plovnostne
Vodotok
IzvorGoljak planina spajanjem Tularske i Golemobanjske reke
UšćeJužna Morava kod sela Pečenjevce
Geografske karakteristike
Država/e Srbija
OblastGornja Jablanica, Leskovačka kotlina
NaseljaMedveđa, Lebane
PritokeŠumanska reka
Reka na Vikimedijinoj ostavi

Jablanica je bujičava, nosi ogromnu količinu materijala, ranije se često izlivala iz korita (svakih 10 godina 1986, 1976, 1966,... tzv. „desetogodišnja voda“; najveća poplava desila se 1976. g.), plavila obradive površine, odnosila saobraćajnice, mostove i pričinjavala druge štete.

Jablanica je najveća sušica (potpuno presušuje u toku leta i zime) u Srbiji i jedna od najvećih u Evropi.[3]

Golemobanjska reka u Sijarinskoj Banji

Vidi jošUredi

ReferenceUredi

  1. ^ dr Tomislav Rakičević un. prof, PMF Beograd, u Enciklopediji Jugoslavije JLZ Zagreb 1988. tom V pp. 697
  2. ^ Jablanica
  3. ^ Rakićević, T. L. (1972). Jablanica - najveća sušica u Srbiji, Zbornik radova Geografskog fakulteta, Beograd

LiteraturaUredi

Spoljašnje vezeUredi