Aleksandar Nikolić

Za druge upotrebe, pogledajte Aleksandar Nikolić (višeznačna odrednica).

Aleksandar Nikolić (Sarajevo, 28. oktobar 1924Beograd, 12. mart 2000) je bio poznati jugoslovenski i srpski košarkaš i trener. Zbog zasluga za razvoj košarke u bivšoj Jugoslaviji, Nikolić se često naziva „Otac jugoslovenske košarke“.[1] Njemu u čast hala na Bogosloviji u Beogradu nosi njegovo ime.

Aleksandar Nikolić

Aleksandar nikolic.jpg

Lične informacije
Puno ime Aleksandar Nikolić
Nadimak Aca, Profesor
Datum rođenja (1924-10-28)28. oktobar 1924.
Mesto rođenja Sarajevo, Kraljevina Jugoslavija Kraljevina SHS
Datum smrti 12. mart 2000.(2000-03-12) (75 god.)
Mesto smrti Beograd, Savezna Republika Jugoslavija SR Jugoslavija
Pro karijera 1945 — 1951.
Mladi klubovi
Godine: Klubovi:
1942—1943 KK Obilić
Seniorski klubovi
Godine: Klubovi:
1945
1945
1945—1946
1946—1949
1949—1950
1950—1951
Crvena zvezda
Jugoslovenska armija
Partizan
Crvena zvezda
Železničar
BSK Beograd
Trenerska karijera
Godine: Klubovi:
1951—1965
1959—1961
1961—1963
1964—1967
1969—1973
1973—1974
1974—1976
1976—1978
1978—1980
1980—1982
1982—1983
1983—1984
1984—1985
Jugoslavija
Partizan
OKK Beograd
Petrarka Padova
Ignis Vareze
Crvena zvezda
Alko Fortitudo
Jugoslavija
Borac Čačak
Virtus Sinodin
Karera Venecija
Skavolini Pezaro
Udine
Reprezentacija
Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija FNR Jugoslavija 10 (37)
Nagrade

BiografijaUredi

Aleksandar Nikolić potiče iz bogate porodice Đorđa Nikolića, koji je u vreme Aleksandrovog rođenja imao 62 godine. Nikolić je sticajem okolnosti rođen u Sarajevu, ali se preselio u Beograd dok je još bio dete. Gimnaziju „Kralj Aleksandar Karađorđević“ je završio 1943, a zatim je studirao pravo i medicinu na Beogradskom univerzitetu.[2] Od 1944. do 1945. je služio u NOVJ. Diplomirao je 1946. Bio je profesor na Fakultetu za fizičku kulturu u Beogradu, zbog čega je ostao upamćen po nadimku „Profesor“.

Igračka karijeraUredi

Iako je tokom rata igrao košarku u Beogradu, po oslobođenju je bio deo novoformiranog kluba Crvena zvezda, zajedno sa Nebojšom Popovićem, Rašom Šaperom i Borom Stankovićem.[3] Nakon toga, s obzirom da je bio vojni obaveznik, nastupao je za selekciju JNA sa kojom je osvojio Jugoslovensko prvenstvo 1945. godine. Posle toga igračku karijeru Nikolić nastavlja u Partizanu (1945—1946) ali se posle samo godinu dana vraća u Crvenu zvezdu (1947—1949). Sa Crvenom zvezdom je tri puta osvajao Prvenstvo Jugoslavije (1947, 1948. i 1949). Kasnije je igrao i u Železničaru iz Čačka (1949—1950) i BSK Beogradu (1950—1951). Odigrao je 10 utakmica za reprezentaciju Jugoslavije.

Trenerska karijeraUredi

Nakon završetka igračke karijere, Nikolić je 1951. postao selektor reprezentacije Jugoslavije i na tom mestu je ostao do 1965. godine. Pod Nikolićevim vođstvom, Jugoslavija je osvojila zlato na Mediteranskim igrama 1959. godine, srebrne medalje na Evropskim prvenstvima 1961. i 1965, kao i bronzu 1963. Na Svetskom prvenstvu 1963. osvojeno je srebro. Takođe je bio prvi trener klubova OKK Beograd, Partizana i italijanske Petrarke iz Padove. 1966. je izabran za najboljeg evropskog trenera, što mu je ponovo pošlo za rukom 1979. godine.

Godine 1969. Nikolić je postao trener Ignisa iz Varezea. U periodu od 4 godine (1969—1973), Ignis je osvojio tri nacionalna prvenstva, tri evropske titule, tri italijanska kupa i dva internacionalna kupa (svetska prvenstva za klubove). Tim Varezea iz 1970. i 1973. je pobedio u sva četiri takmičenja u kojima je igrao, što pre nikom nije uspelo. Tim Ignisa iz sezone 1972/73 je često proglašavan najboljim timom u istoriji italijanske i evropske košarke. Nakon toga vraća se u domaću košarku kao prvi trener Crvene zvezde. Sa Zvezdom uspeva da osvoji Kup pobednika Kupova, što je do danas najveći uspeh u istoriji kluba.

Nakon 11 godina odsustva iz reprezentacije Jugoslavije, Nikolić se vratio 1976. i predvodio reprezentaciju na Evropskom prvenstvu 1977. i Svetskom prvenstvu 1978. Na oba prvenstva je osvojeno zlato.

U leto 1991. godine na poziv Dragana Kićanovića vratio se u Partizan i preuzeo ulogu savetnika novog trenera kluba iz Humske Željka Obradovića koji je tada tek počinjao svoju trenersku karijeru. Kao plod te saradnje u sezoni 1991/92. Partizan je osvojio triplu krunu, prvenstvo i kup Jugoslavije, ali i najvažniji trofej koji je neki klub iz Srbije osvojio – Evroligu istorijskim trijumfom na finalnom turniru u Istanbulu.

Kao trener Nikolić je imao odnos pobeda i poraza 357 : 200 na klupskom nivou i 101 : 39 na reprezentativnom nivou. U Košarkašku Kuću slavnih Nikolić je uvršten 1998. godine.[1] Nikolić je takođe bio trener dvojici budućih članova Kuće slavnih: Borislavu Stankoviću i Krešimiru Ćosiću.

Privatni život i smrtUredi

Aleksandar Nikolić je umro 12. marta 2000. u Beogradu. Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju. Bio je oženjen i imao dve ćerke. Godine 2007. Božidar Maljković je pokrenuo inicijativu da se hali Pionir promeni ime u Dvorana Aleksandra Nikolića.

PriznanjaUredi

FIBA mu je 1995. dodelila Orden časti. U Alkobendasu predgrađu Madrida, Španija, 1. marta 2007. godine, otvorena je Kuća slavnih Međunarodne košarkaške federacije. U prvoj grupi članova kuće, zajedno sa još 5 košarkaških trenera koji su zadužili svetski košarkaški sport nalazi se i ime Aleksandra Nikolića.

ReferenceUredi

  1. ^ a b Aleksandar „Aca“ Nikolić Arhivirano na sajtu Wayback Machine (29. oktobar 2012), www.hoophall.com
  2. ^ „Ekskluzivno: Nepoznati detalji o profesoru Aci Nikoliću”. kosmagazin.com. Pristupljeno 01. 09. 2019. 
  3. ^ (jezik: engleski)„Kalemegdan, cradle of Serbian basketball”. Evroliga. 18. 1. 2018. Pristupljeno 23. 8. 2020. 

Spoljašnje vezeUredi


Prethodnik:
Nebojša Popović
selektori Jugoslavije
Naslednik:
Ranko Žeravica
Prethodnik:
Mirko Novosel
selektori Jugoslavije Naslednik:
Petar Skansi
Prethodnik:
Mirko Marjanović
treneri Partizana Naslednik:
Božidar Munćan
Prethodnik:
Bratislav Đorđević
treneri Crvene zvezde Naslednik:
Nemanja Đurić