Banatska republika

Banatska republika je bila kratkotrajna država, proglašena 31. oktobra 1918. u Temišvaru, nakon raspada Austrougarske.

Banatska republika

Teritorija Banatske republike upoređena sa modernim državnim granicama
Geografija
Kontinent Evropa
Regija srednja Evropa
Prestonica Temišvar
Društvo
Službeni jezik nemački, rumunski, srpski, mađarski
Religija pravoslavlje, katolicizam, protestantizam
Politika
Oblik države republika
 — Predsednik Oto Rot
Istorija
Istorijsko doba savremeno doba
 — Osnivanje 1918.
 — Ukidanje 1918.
Geografske i druge karakteristike
Stanovništvo 1.582.133
Zemlje prethodnice i naslednice
Prethodnice: Naslednice:
Vojvodstvo Srbija i Tamiški Banat (Habzburška monarhija) Banat, Bačka i Baranja
Detaljna mapa Banatske republike
Mapa predložene Republike Banatije (predlog su izneli Nemci iz Banata na Mirovnoj konferenciji u Parizu 1920. godine)

Istorija uredi

Prilikom proglašenja republike, formirano je Banatsko narodno veće, koje se sastojalo od po pet predstavnika sledećih naroda: Nemaca, Mađara, Srba i Rumuna.

Civilni poverenik Republike je postao dr. Oto Rot, dok je vojni zapovednik postao Albert Barta. Mađarska vlada je priznala nezavisnost Banatske republike. U tom smislu se smatra da je stvaranje republike bilo podržano od Mađarske, u svrhu zadržavanja severnog Banata i zaustavljanja opredeljenja tamošnjeg stanovništva za južnoslovensku državu.

Banatsko narodno veće je organizovalo vojne odrede i civilnu stražu 4. novembra iste godine. Cilj ovih vojnih odreda je bio uspostavljanje kontrole nad celom teritorijom Banata. Ipak, Banatska republika je bila kratkog veka; nakon nekoliko dana, vojska Kraljevine Srbije je ušla u Banat, što je bio kraj Banatske Republike. Nekoliko meseci kasnije, teritorija Banata je podeljena između Kraljevine SHS i Rumunije, uzimajući u obzir proglas Velike narodne skupštine u Novom Sadu i rezoluciju iz Alba Julije.

U aprilu 1920. godine, Nemci iz Banata su podneli zahtev mirovnoj konferenciji u Parizu da se republika obnovi pod imenom „Republika Banatija”. Prema ovom zahtevu, obnovljena republika ne bi uključivala samo Banat, već i susednu Bačku, a bila bi podeljena u kantone, kojima bi upravljali predstavnici većinske etničke grupe iz svakog kantona. Predlog je odbačen na mirovnoj konferenciji.

Demografija uredi

Republika je brojala 1.582.133 stanovnika, od kojih:

  • 592.049 (37,42%) Rumuna
  • 387.545 (24,50%) Nemaca
  • 284.329 (17,97%) Srba
  • 242.152 (15,31%) Mađara
  • određen brojih manjih etničkih grupa, uključujući Slovake, Hrvate, Rusine, itd.

Prema veroispovesti, stanovništvo republike je uključivalo:

  • 855.852 (54,10%) pravoslavnih hrišćana
  • 591.447 (37,38%) katolika
  • članove manjih verskih zajednica, uključujući kalviniste, luterane i Jevreje

Literatura uredi

Vidi još uredi

Spoljašnje veze uredi