Banja (Priboj)

Banja ili Pribojska banja je naselje u Srbiji u opštini Priboj u Zlatiborskom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 3013 stanovnika.

Banja
Priboj banja IMG 0370.JPG
Panorama Banje
Administrativni podaci
DržavaSrbija
Upravni okrugZlatiborski
OpštinaPriboj
Stanovništvo
 — 2011.Rast 3013
Geografske karakteristike
Koordinate43° 33′ 22″ SGŠ; 19° 33′ 46″ IGD / 43.5561° SGŠ; 19.5628° IGD / 43.5561; 19.5628Koordinate: 43° 33′ 22″ SGŠ; 19° 33′ 46″ IGD / 43.5561° SGŠ; 19.5628° IGD / 43.5561; 19.5628
Vremenska zonaUTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Aps. visina717 m
Banja na mapi Srbije
Banja
Banja
Banja na mapi Srbije
Ostali podaci
Poštanski broj31337
Pozivni broj033
Registarska oznakaPB

GeografijaUredi

Banja je mesto izvora termomineralne vode, temperature 38 °C (stepeni Celzijusa). U Banji još postoje stacionar sa velikim i tri mala bazena, privatni veliki bazen, na mestu nezavršenog hotela i Manastir Banja, posvećen Svetom Nikoli. Manastir je građen za vreme Nemanjića, otprilike kad i Manastir Mileševa.

Jedan deo banje vraćen je u februaru 2013. Srpskoj pravoslavnoj crkvi, eparhiji mileševskoj.[1]

IstorijaUredi

Godine 1154. putopisac Idrizi označio je na svojoj karti svijeta mali grad Banju na rijeci Lim.[2] Sveti Sava je 1219. godine proglasio manastir Banju za jedno od prvih osam episkopskih sjedišta Srpske pravoslavne crkve, ustanovivši na području župe Dabar novu Dabarsku eparhiju.[2] Arheolozi Zavoda za zaštitu spomenika kulture su 2012. pored manastira Banja otkrili ostatke srednjovjekovnog grada i ostatke prvobitnog manastira Svetog Nikole Dabarskog.[2]

Manastir sa pravoslavnom crkvom posvećenoj Sv. Nikoli, je zadužbina srpskog vladara Stefana Uroša III "Hrapavog". Uroš se oporavio tu pijući vodu sa lekovitog toplog izvora. Prvobitni manastir je stradao u požaru, a obnovljen je u trećoj deceniji 14. vijeka, u doba kralja Stefana Dečanskog.[2] Manastir je više puta stradao i bio obnovljen. Poslednji put ga je obnovio Dionisije Vranešević sa narodom. Posle toga 1875. godine Turci su ga porušili, a u spaljenoj crkvi bez krova uselila se turska vojna posada. Pored crkve je i dalje lekovita topla voda, na čijem toku se u drugoj polovini 19. veka okretao vodenički točak.[3]

ObrazovanjeUredi

Osnovna škola Nikola Tesla je jedina škola na Banji. Ona potiče još iz 1853. godine.

DemografijaUredi

U naselju Banja živi 1676 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 38,1 godina (36,2 kod muškaraca i 40,0 kod žena). U naselju ima 707 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,05.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

Demografija[4]
Godina Stanovnika
1948. 1.639
1953. 1.765
1961. 2.148
1971. 2.300
1981. 2.164
1991. 2.157 2.136
2002. 2.163 2.225
2011. 3.013
Etnički sastav prema popisu iz 2002.[5]
Srbi
  
2.129 98,42%
Crnogorci
  
16 0,73%
Ukrajinci
  
3 0,13%
Hrvati
  
1 0,04%
Bugari
  
1 0,04%
Jugosloveni
  
1 0,04%
nepoznato
  
8 0,36%


Domaćinstva
Stanovništvo staro 15 i više godina po bračnom stanju i polu
Stanovništvo po delatnostima koje obavlja

ReferenceUredi

  1. ^ Crkva obnavlja Pribojsku banju („Večernje novosti“, 2. septembar 2013)
  2. ^ a b v g „Priboj: Otkriveni ostaci grada iz XII vijeka”. Radio-televizija Republike Srpske. 02. 07. 2012. Pristupljeno 03. 07. 2012. 
  3. ^ "Zastava", Novi Sad 1883. godine
  4. ^ „Knjiga 9”. Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. maj 2004. ISBN 86-84433-14-9. 
  5. ^ „Knjiga 1”. Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-00-9. 
  6. ^ „Knjiga 2”. Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-01-7. 

Spoljašnje vezeUredi