Brđani (Gornji Milanovac)

Brđani je naselje u Srbiji u opštini Gornji Milanovac u Moravičkom okrugu. Prema popisu iz 2011. godine u njemu živeo je 1041 stanovnik.

Brđani
Administrativni podaci
DržavaSrbija
Upravni okrugMoravički
OpštinaGornji Milanovac
Stanovništvo
 — 2011.Pad 1041
Geografske karakteristike
Koordinate43° 58′ 09″ S; 20° 25′ 03″ I / 43.9692° S; 20.4175° I / 43.9692; 20.4175
Vremenska zonaUTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Aps. visina314 m
Brđani na karti Srbije
Brđani
Brđani
Brđani na karti Srbije
Ostali podaci
Poštanski broj32303
Pozivni broj032
Registarska oznakaGM

Selo je udaljeno 10 km od Gornjeg Milanovca Ibarskom magistralom u pravcu Čačka. Nalazi se na nadmorskoj visini od 250 do 500 m, a površine je 2.023 ha.

Istorija uredi

 

Brđani se prvi put pominju u turskom popisu iz 1476. godine. Ovo selo se tada zvalo Suteska. Nakon što je iseljeno pred najezdom Turaka, naselili su ga doseljenici iz brdovitih krajeva Crne Gore, Starog Vlaha, Hercegovine i užičkog kraja.[1]

Brđani su bili sedište Moravske kapetanije Rudničke nahije. Na planini Vujan i granici između sela Brđani i Prislonice, Nikola Milićević Lunjevica izgradio je 1805. godine manastir Vujan sa crkvom, čardakom i česmom, posvećen Svetom arhangelu Gavrilu. To je ujedno bila i prva zadužbina oslobođene Srbije. Ustanički vojvoda Lazar Mutap, rođen u susednoj Prislonici, sahranjen je u priprati manastira. Nakon što je bio teško ranjen u borbi na Ljubiću 1815. godine, prvobitno je bio sahranjen kod crkvice u Gornjoj Trepči. Zatim je njegov sin Vuk preneo njegove kosti i sahranio ga u manastiru Vujan.[1]

Manastir Vujan se nalazi blizu srednjovekovnog manastira Obrovin, zapuštenog još 1597. godine. Od njega mogu se videti ostaci časne trpeze.[1]

Selo je imalo opštinu i školu, a pripadalo je crkvenoj parohiji manastira Vujan. Seoska slava je Spasovdan.[1]

U selu se nalazi etno-selo sa vajatima, salašem i vodenicom.[2][3] Etno-selo se zove „Galetovo sokače” i nalazi se uz reku Dičinu.

Ovde se nalaze Crkva Svetog Pantelejmona u Brđanima, Krajputaš mehandžiji Đorđu Jeliću u Brđanima, Krajputaš Iliji Stevanoviću u Brđanima, Krajputaš Krsti Topaloviću u Brđanima i Krajputaš Milanu Damljanoviću u Brđanima.

U ratovima u periodu od 1912. do 1918. godine selo je dalo 287 ratnika. Poginulo ih je 145 a 142 je preživelo.[1]

Galerija uredi

Demografija uredi

U popisima selo je 1910. godine imalo 1463 stanovnika, 1921. godine 1150, a 2002. godine taj broj se popeo na 1253.[1]

U naselju Brđani živi 1016 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,0 godina (43,3 kod muškaraca i 44,7 kod žena). U naselju ima 386 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,18.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine).

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija[4]
Godina Stanovnika
1948. 1.890
1953. 1.831
1961. 1.746
1971. 1.525
1981. 1.440
1991. 1.217 1.213
2002. 1.227 1.259
2011. 1.041
Etnički sastav prema popisu iz 2002.[5]
Srbi
  
1.204 98,12%
Romi
  
7 0,57%
Jugosloveni
  
2 0,16%
Crnogorci
  
1 0,08%
Hrvati
  
1 0,08%
Makedonci
  
1 0,08%
nepoznato
  
7 0,57%


Domaćinstva
Stanovništvo staro 15 i više godina po bračnom stanju i polu
Stanovništvo po delatnostima koje obavlja

Reference uredi

  1. ^ a b v g d đ Đuković, Isidor (2005). Rudničani i Takovci u oslobodilačkim ratovima Srbije 1912-1918. godine. Gornji Milanovac: Muzej Rudničko-takovskog kraja. str. 95. 
  2. ^ Etno-selo „Galetovo sokače“ Brđani[mrtva veza], Lisa, 2008
  3. ^ Na Dičini vodenica stara („Politika“, 19. novembar 2012)
  4. ^ „Knjiga 9”. Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima (PDF). webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. maj 2004. ISBN 86-84433-14-9. 
  5. ^ „Knjiga 1”. Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-00-9. 
  6. ^ „Knjiga 2”. Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-01-7. 

Spoljašnje veze uredi