Veličani (Trebinje)

Veličani su naseljeno mjesto u gradu Trebinje, Republika Srpska, BiH. Prema popisu stanovništva iz 1991. u naselju je živjelo 118 stanovnika.

Veličani
Crkva Sv. Arhangela Mihaila u Veličanima
Administrativni podaci
DržavaBosna i Hercegovina
EntitetRepublika Srpska
GradTrebinje
Stanovništvo
 — 2013.Pad 40
Geografske karakteristike
Koordinate42° 52′ 03″ S; 18° 01′ 10″ I / 42.8674661° S; 18.0195114° I / 42.8674661; 18.0195114
Vremenska zonaUTC+1 (CET), ljeti UTC+2 (CEST)
Veličani na karti Bosne i Hercegovine
Veličani
Veličani
Veličani na karti Bosne i Hercegovine
Ostali podaci
Pozivni broj059

Geografija uredi

Veličani se nalaze u Popovom polju.[1] Od 365 dana u godini u Veličanima, u prosjeku samo 50 nisu sunčani.[1]

Kultura uredi

U naselju se nalazi hram Srpske pravoslavne crkve posvećen Svetom Arhangelu Mihajlu. Aktivno je i Udruženje građana „Ržani do — Veličani“.

Istorija uredi

U Drugom svjetskom ratu, 23. juna 1941. godine, ustaše su u Veličanima uhapsile 42 Srbina, odrasla muškarca iz tog sela. U selu Dubljani uhapsili su 18 Srba, a zatim su krenuli da opkole Popovo polje u kojem su srpski seljaci obrađivali zemlju. Tada je polje bilo poplavljeno i jedino je gornji dio polja bio isušen, i taj su dio seljaci obrađivali. Ustaše su ih opkolile sa tri strane dok je sa četvrte bila voda. U tom trenutsku u polju se nalazilo nekoliko stotina seljaka. Pošto su shvatili opasnost, dio seljaka se pokušao plivanjem spasiti, a oni koji nisu znali plivati nagonili su krupne životinje u vodu držeći se za njihove repove očajnički pokušavajući da se domognu druge obale. Dio ih se podavio, a veliki broj su ustaše uhapsile i sprovele do osnovne škole u selu Dubljane (oko 200 Srba). Tu su brutalno mučeni, pa odvedeni do jame zvane Ržani do i tu su poubijani, a neki i živi pobacani u jamu. Spasila su se samo dvojica stradalnika, Jovo Kovač iz Veličana i Anđelko Popović iz Drijenja. Oni su bili jedni svjedoci ovih stradanja.[2]

Spomen kosturnica uredi

U Veličanima se nalazi spomen-kosturnica 200 Srba koje su ustaše pobile i bacile u jamu Jagodnjaču u junu 1941. godine. Ostaci žrtava ustaškog pokolja su preneseni u zajedničku spomen-kosturnicu u Veličanima 1991. godine.[3]

Privreda uredi

U Veličanima se najviše uzgaja smokva i vinova loza, od koje se pravi vino i lozovača.[1] Proizvodi se i ljekovita travarica na bazi lozovače, poznata kao Babina rakija.[1] Klesani kamen se prodaje u Dubrovniku.[1]

Stanovništvo uredi

Naselje je sredinom 19. vijeka pripadalo Ljubinskom srezu i imalo preko 500 stanovnika.[1] Oko 50 stanovnika je krajem 19. vijeka otišlo na rad u Ameriku.[1] U vrijeme Kraljevine Jugoslavije, tridesetih godina 20. vijeka, pet porodica Solunskih dobrovoljaca se odselilo na Kosovo, a 4 u naselje Vojvoda Stepa u Banatu.[1] U Ravni Topolovac kod Zrenjanina, Gajdobru i druga mjesta je 1945. kolonizovano 25 porodica.[1] Oko 50 porodica se odselilo u Trebinje.[1] Prema podacima iz januara 2012, u naselju živi 50 stanovnika u 26 domaćinstava.[1]

Nacionalnost[4] 2013. 1991. 1981. 1971. 1961.
Srbi 38 118 162 251
Jugosloveni 10
Hrvati 1 1
Crnogorci 1
ostali i nepoznato 1 3
Ukupno 40 118 172 256 '
Demografija[4]
Godina Stanovnika
1961. 349
1971. 256
1981. 172
1991. 118
2013. 40

Prezimena uredi

U Veličanima su u prošlosti živjele porodice Munić, Krulj, Semiz, Mišković, Šešelj i druge. Sve porodice slave Vasiljevdan.[1][5]

  • Derikučka, Srbi, slave Vasiljevdan[1]
  • Ćuk, Srbi, slave Vasiljevdan[1]
  • Oro (Orli), Srbi, slave Vasiljevdan[1]
  • Slavić, Srbi, slave Vasiljevdan[1]
  • Mavrić, Srbi, slave Vasiljevdan[1]
  • Milić, Srbi, slave Lučindan[1]
  • Lakići,Srbi, slave Jovandan,
  • Šarići, Srbi, slave Vasiljevdan

Galerija slika uredi

Vidi još uredi

Reference uredi

  1. ^ a b v g d đ e ž z i j k l lj m n nj o „Ognjišta: Veličani”. Radio-televizija Republike Srpske. 8. 1. 2012. Pristupljeno 9. 1. 2012. 
  2. ^ Mastilović, Draga (2017). Zatiranje Srba u Bosni i Hercegovini u 20 vijeku. Beograd: Srpsko-ruski most. str. 89,90. 
  3. ^ Radio televizija Republike Srpske: Obilježeno 70 godina od stradanja Srba u Popovom polju, 27. 6. 2011. (jezik: srpski)
  4. ^ a b Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ: Popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine.
  5. ^ „Opet kolevke i pesma devojaka”. Politika. 22. 2. 2009. Pristupljeno 9. 1. 2012. 

Izvori uredi