Vladimir Protić

Sveštenomučenik Vladimir Protić rođen kao Stojan (rođen 25. januara 1843. u Klinovcu — preminuo oktobra 1915. na plkanini Rujan kod sela Lukarce) je srpski svetitelj, iguman manastira Sveti Prohor Pčinjski.

Sveštenomučenik Vladimir Protić
sveštenomučenik
Iguman Vladimir Protić.jpg
Iguman Vladimir Protić
Datum rođenja1843.
Mesto rođenjaKlinovac
Kneževina Srbija, Osmansko carstvo
Datum smrti1915.
Mesto smrtikod sela Lukarce
Kraljevina Srbija
Poštuje se uPravoslavna crkva
Kanonizacijamaj 2017, Beograd od Sveti Arhijerejski Sabor Srpske pravoslavne crkve
Glavno svetilišteManastir Prohor Pčinjski
Praznik16/25. maj

BiografijaUredi

Mladost i sveštenstvoUredi

Rođen je u svešteničkoj porodici u selu Klinovac u blizini manastira Sveti Prohor Pčinjski. Iz njegove porodice je poticalo osam sveštenika i jedan vladika. Njegov otac sveštenik Veličko je imao tri sina Stojana, Stojilka i Atanasa. Stojan i Stoilko su bili sveštenici.[1].

Bio je oženjen Jelenom Uzunović iz sela Buštranje. Sa njom je imao dva sina Jovana i Milana. Rukopoležen je za sveštenika 1873. godine u svom rodnom selu Klinovcu.[1]

U njegovoj kući se nalazila jedna od prvih škola u ovom kraju. Godine 1890. Vladimir Karić je poslao Davida Dimitrijevića kao prvog učitelja u ovaj kraj. Pošto niko nije smeo da ga primi iz straha od Turaka, primio ga je sveštenik Stojan. Učitelj David je kod njega u kući ostao tri godine.[1]

Manastirski životUredi

Pošto mu je žena preminula zamonašio se u manastiru Sveti Prohor Pčinjski 16. oktobra 1902. godine. Zamonašio ga je mitropolit skopski Firmilijan, prvi srpski mitropolit mitropolije skopske. Tada dobija duhovno ime Vladimir.[1]

Nakon dva dana od kada se zamonašio postaje i iguman manastira Svetog Prohora Pčinjskog.[1]

Kao iguman radio je na obnovi stare oronule manastirske crkve, koja za vreme njegovog službovanja dobija današnji oblik. Takođe je izgrađen nov konak pod pokroviteljstvom kralja Petra I Karađorđevića, poznat kao Kraljev konak.[1]

Sve do 1912. godine manastir Svetog Prohora Pčinjskog se nalazio u Osmanskom carstvu. Pripadao je Kosovskom vilajetu, Preševskoj kazi. U periodu kada je Vladimir postao iguman manastira otpočela se i Borba za Makedoniju, a manastir je bio važan centar srpskog naroda u tim krajevima. Već 1902. godine je osnovana Srpska četnička organizacija, a 1903. godine je izbio neuspešan Ilindenski ustanak. Nakon propasti ustanka u manastir je došla Turska vojska koja se tu zadržala neko vreme, a igumana Vladimira odvela u Preševo na ispitivanje. Nakon povratka u manastir iguman je nastavio da pomaže borce Srpske akcije u Makedoniji.[1]

Nakon bitke na Čelopeku iguman je četnicima nosio hranu i pomagao im da pređu granicu i sklone se u Srbiju. [1]

U oktobru 1912. godine srpska vojska pobeđuje Turke. Kada je oslobođen manastir iguman Vladimir služi moleban za srpsku vojsku.[1]

SmrtUredi

 
Manastir Sveti Prohor Pčinjski u kome je Vladimir bio iguman

Nakon što su Bugari u oktobru 1915. zauzeli manastir počela su zločini nad srpskim stanovništvom. Iz manastira su odvedeni igumana Vladimira, jeromonaha Arsenija (Nikolića) i sveštenika Jovana (Markovića). Njih trojica su između 22-27. oktobra odvedeni na planinu Rujan i u blizini sela Lukarce mučeni. Sekli su ih na komade i još uvek žive zapalili. Bugarska vlast nije dozvolila da se njihova tela pokupe i sahrane. Tek nakon dužeg vremena dozvoljeno je porodici da ih sahrani. Vladimir je sahranjen pored crkve Svetog Nikole u Klinovcu.[1]

Nakon oslobođenja 1918. godine, na unutrašnjoj strani zapadnog zida crkve oslikan je lik Vladimira Protića.[1]

Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve ga je u maju 2017. godine kanonizovao za svetitelja. Pravoslavna crkva ga proslavlja, zajedno sa mitropolitom skopskim Vikentijem, kao svetitelja 16. maja po crkvenom, a 25. maja po gregorijanskom kalendaru.[1]

ReferenceUredi

  1. ^ a b v g d đ e ž z i j k „KO SU NOVI SVETITELjI U DIPTIHU SVETIH SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE”. Časopis Sabor. Arhivirano iz originala na datum 21. 01. 2019. Pristupljeno 20. 1. 2019.