Zaostavština Vuka Stefanovića Karadžića u Biblioteci i Arhivu SANU

Zaostavština Vuka Stefanovića Karadžića u Biblioteci i Arhivu SANU čini lična biblioteka Vuka Karadžića (koja se sastoji od 49 naslova ili 55 knjiga), rukopise, prepiske sa znamenitim ličnostima iz kulturnog, naučnog i političkog života iz 19. veka, sakupljenu građu za srpske narodne epske i lirske pesme, priče, poslovice, zagonetke i porodičnu prepisku.[1]

Vuk Kardžić, čija lična biblioteka se čuva u arhivu SANU

Biblioteka Vuka Stefanovića Karadžića (1787-1864)

uredi

Biblioteku Vuka Stefanovića Karadžića (1787-1864), a to je sve što je sačuvano od Vukovih ličnih knjiga (49 naslova - 55 knjiga), danas se čuva u Biblioteci Srpske akademije nauka i umetnosti.[2]

Pošto je najveći broj Vukovih knjiga u Srbiju uništen u požaru Narodne biblioteke aprila 1941. godine, vrednost ove zbirke u Biblioteci SANU utoliko veća. U toj maloj zbirci je i 40 knjiga objavljeno na nemačkom jezičkom području, u najvećem broju na nemačkom jeziku, koje sadrže brojne komentare Vuka Karadžića.[3]

Istorijat

uredi

Vuk je iz Srbije u Beč došao sa dvadesetak knjiga, a kada je umro bila je to bogata privatna bilioteka sredinom devetnaestog veka u kojoj se nalazilo oko 1.300 naslova.

Posle Vukove smrti najveći broj knjiga završio je ovako:

  • Deo knjiga prodao je njegov sin Dimitrije Akademiji nauka u Petrogradu.
  • Deo biblioteke koji je iz Beča donet u Beograd 1894. godine (a sastojao se od oko 360 naslova: oko 60 rukopisa, od XIV do XIX veka, pisma i druga dokumenta iz srpske prošlosti, oko 30 karata, atlasa i skica, oko 60 litografija, zatim štampane knjige s kraja XV veka, 20 srbulja, oko 50 knjiga iz XVIII veka, jednim delom (ajvrednije knjige i rukopisi) predati su Narodnoj biblioteci;
  • Deo knjige koje su bile u više primeraka date su Državnoj štampariji, bibliotekama i knjižarama;
  • Knjige koje je Vuk napisao i one koje govore o njemu date su Narodnom muzeju za Vukovu sobu a one koje su bile sa Vukovim zapisima date su Vukovom odboru koji je trebalo da se bavi proučavanjem Vukovog dela.

Od svih knjiga iz Vukove lične biblioteke sačuvano je samo 49 naslova (55 primeraka) knjiga u Biblioteci SANU, zatim Srpski rječnik iz 1852. koji se nalazi u Arhivu SANU, deo ovog istog Rječnika u Vukovom i Dositejevom muzeju i Galetijev geografski priručnik u Narodnoj biblioteci, koji je ranije pripadao Geografskom zavodu.[4]

Spisak Vukovih knjiga koje se čuvaju u Biblioteci SANU

uredi
 
Rječnik Vuka Karadžića iz 1818. koji se čuva u zbirci Biblioteke SANU.
Od Karadžićevih primedbi na marginama primeraka iz ove zbirke, svakako su najznačajnije one koje je autor sačinio u Srpskom rječniku iz 1818, koje sadrže nekoliko stotina novih reči.
 
Deo zaostavštine Vuka Karadžića iz Arhiva SANU
 
Deo Vukovih sklika i rukopisa iz Arhiva SANU
  1. Pravitelstvujuščij sovjet serbskij za vremena Kara-Đorđijeva / Karadžić, Vuk Stefanović
  2. Primjeri srpsko-slavenskoga jezika / Karadžić, Vuk Stefanović
  3. Srpske narodne pjesme. Knj. 2 / Karadžić, Vuk Stefanović
  4. Pismenica serbskoga jezika / Karadžić, Vuk Stefanović
  5. Vukov odgovor na Utuk g. M. Svetića / Karadžić, Vuk Stefanović
  6. Vuka Stef. Karadžića i Save Tekelije Pisma visokopreosveštenome gospodinu Platonu Atanackoviću, pravoslavnome vladici budimskome o pravopisu, sa osobitijem dodacima o srpskom jeziku
  7. Nekoliko rječih o pravopisu / Babukić, Vjekoslav
  8. Coup d'oeil sur la litterature moderne des Serbes / [Ristić, Jovan]
  9. Rečnik geografijsko-statistični Srbije / Gavrilović, Jovan
  10. Geschaeftsordnung der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften (1847)
  11. Glas hercegovačke vile turcima [!], Bošnjacim i Hercegovcima na novu godinu 1862.
  12. Glas hercegovačke vile
  13. Bosnija : putevija zametki : (pisma k A.S. Homjakovu). III, V, X-XV / Gil'ferding, Aleksandr Fedorovič
  14. Kleine serbische Grammatik / Karadžić, Vuk Stefanović
  15. Der Serbe und seine Poesie / Ignjatović, Jakov
  16. Leipziger Allgemeine Zeitung (1837)
  17. Literatura slavjanskih narodov / Keppen, Petr Ivanovič
  18. Vuk Stefanovič Karadžič / I.I. Sreznevskij // Moskovskij literaturnij i učenij sbornik (1846)
  19. Narodne srbske pripovedke. Sv 1,2 / Nikolić, Atanasije
  20. Lazarice ili Događaji za vremena kneza Lazara / Nović-Otočanin, Joksim
  21. Vek bolgarskago carja Simeona / Palauzov, Spiridon Nikolaevič
  22. Reise in Serbien im Spaetherbst 1829. Th. 2 / Pirch, Otto von
  23. Vuk Stefanović Karadžić / Rozen, Mihailo
  24. Beseda na opelu dr-a Vuka Stef. Karadžića / Sandić, Aleksandar
  25. Utuk ili Odgovor na Odgovor na Sitnice jezikoslovne ... / Hadžić, Jovan
  26. Kratkaja rossijskaja istorija ... / Stroev, Pavel M.
  27. Volkslieder der Serben / Karadžić, Vuk Stefanović
  28. Volksmaerchen der Serben / Karadžić, Vuk Stefanović
  29. Srbski spomenici Mletačkog arhiva (1862)
  30. Gruendung der Akademie der Wissenschaften
  31. Koenigreich Illyrien [kartografska građa] / Mollo, Tranquillo
  32. Karte von der Europaeischen Tuerkey [kartografska građa] / Mollo, Tranquillo
  33. Ob otnošenij jazika slavjanskago k jazikam rodstvenim / Gil'ferding, Aleksandr Fedorovič
  34. Die Christen in der Tuerkei / Denton, William
  35. Priprava za istoriju svega svijeta radi djece. Knj. 1 / Schloezer, August Ludwig von
  36. Nedjeljko : narodna pjesma junačka / Utješenović-Ostrožinski, Ognjeslav
  37. Grammatik der illirischen Sprache, wie solche in Dalmatien, Kroatien, Slawonien, Bosnien, Serbien, und von den Illiriern in Ungarn gesprochen wird / Brlić, Ignjat Alojzije
  38. V. Laziću II i još koješta / Daničić, Đuro
  39. Arkiv za povjestnicu jugoslavensku. Knj. 4
  40. Lukiana Mušickog Stihotvorenija. Kn. 3
  41. Pripovitke iz Starog i Novog zakona
  42. Zabave za razum i srce. Kn. 3 / Stejić, Jovan
  43. Slavische Blatter (1865-1866)
  44. Slovanske starožitnosti. Dil 1,2 /Šafarik, Pavel Josef
  45. Almanach der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften (1852)
  46. Poésies populaires serbes / [preveo] Dozon, August
  47. Srpski rječnik / Karadžić, Vuk Stefanović
  48. Wlastencum narodnj našj milownym od Zboru musegnjho pro reč a literaturu českau [1841]
  49. Vukov prijevod Novoga zavjeta / Daničić, Đuro
  50. Trebnik (1821)

Istorijska zbirka Vuka Karadžića u Arhivu SANU

uredi

Ova zbirka ima imensko-predmetnu kartoteku i kartoteku Vukove zaostavštine, koja je svrstana u osam inventarskih knjiga i inventare i spiskove (popise) obrađenih zaostavština koje nekada sadrže i do 10.000 pojedinačnih dokumenata.[a]

Zaostavština Vuka Stefanovića Karadžića koja se čuva u Arhivu SANU sadrži njegove rukopise, obimnu prepisku sa znamenitim ličnostima iz kulturnog, naučnog i političkog života svoga vremena, sakupljenu građu za srpske narodne epske i lirske pesme, priče, poslovice, zagonetke i porodičnu prepisku.

Rukopisi su pisani na srpskom jeziku, a ima ih pisanih i crkvenoslovenskom varijantom, kao i onih (pojedinih) koji su pisani na latinskom, ruskom, francuskom, engleskom, nemačkom, italijanskom, mađarskom, turskom, grčkom i drugim jezicima.

Napomene

uredi
  1. ^ Arhivalije - dokumenti o istoriji i delatnosti Biblioteke nalaze se u Arhivu SANU u zgradi Akademije.

Izvori

uredi
  1. ^ Vera Branković, Centralna biblioteka Srpske akademije nauka. U: Enciklopedija Jugoslavije 1 (A-Bosk), Zagreb 1955, S.522-523
  2. ^ Vladan Nedić, Biblioteka Vuka Karadžića . U : Bibliotekar 1954, 4, 201- 210 ; 1955, 1-2, 15-24, 162-171 ; 1956,1-2, 63-77
  3. ^ „Biblioteka Srpske akademije nauka i umetnosti” (PDF). Arhivirano iz originala (PDF) 02. 04. 2016. g. Pristupljeno 28. 01. 2017. 
  4. ^ Ljubomir Stojanović, Katalog rukopisa i starih štampanih knjiga : zbirka Srpske Kraljevske akademije.-Beograd : Srpska kraljevska akademija, 1901, 267 str.

Spoljašnje veze

uredi