Kamioni FAP 2022 cisterna.
Daimler-Lastwagen, 1896
Damper kamion u Boru.
Prvomajska parada u Ljubljani 1961. godine. Kamion 6G koji sa modelom 4G spada u prve modele kamiona koja je fabrika u Priboju proizvodila po licenci Sauer. To su bili prvi teški kamioni proizvedeni u SFRJ. Uz određene modifikacije od modela 6G nastao je FAP 13, po mnogima najčuveniji jugoslovenski kamion, koji je počeo da se proizvodi 1962. godine i u koji je ugrađivan motor FAMOS F, R4, 8000 kubika, 130 KS, 2000 o/min, izrađen u Hrasnici.

Kamion (tj. teretno motorno vozilo) je motorno vozilo namenjeno za prevoz tereta, obično u drumskom saobraćaju. Reč „kamion" dospela je u srpski jezik od francuske reči za teretno motorno vozilo „camion", najverovatnije tokom Prvog svetskog rata. Osnovni elementi strukture kamiona su: pogonski agregat (motor), šasija (platforma), karoserija (kabina i tovarni sanduk), specijalni sistemi (samoistovar, sistem za povezivanje vučnog i priključnog vozila i sl). Šasija može biti integrisana sa karoserijom, odnosno tovarnim sandukom i otvorena noseća za nadogradnju i vuču (tegljač) priključnih vozila. Kamioni kao teretna vozila a na osnovu ambijenta za koji su namenjeni mogu biti putna (drumska) i besputna (terenska).

TipoviUredi

Prema položaju motora razlikuju se sledeće kompozicione šeme teretnih vozila - kamiona:

  • motor iznad prednje osovine, kabina iza motora
  • motor iznad prednje osovine, kabina delimično iznad motora
  • motor iznad prednje osovine, kabina iznad motora
  • motor iza prednje osovine, kabina ispred prednje osovine

Sa aspekta osnovne namene, kamioni se mogu svrstati u tri osnovne grupe:

  • transportni
  1. mali teret (kamionet)
  2. teretni
  3. furgon
  4. samoistovarač
  5. damper
  • radni (dizalica, el. agregat, čišćenje i pranje ulica, radionica i dr.)
  • specijalni
  1. cisterna
  2. hladnjača
  3. prevoz stoke
  4. prevoz drveta
  5. bet. mešalica
  6. sanitet

Kategorizacija kamiona se može izvršiti i na osnovu nosivosti.

Kamion može vući jednu ili više prikolica. U zavisnosti od konstrukcije i namene, razlikuju se razne vrste kamiona, npr:

  • kiper je kamion kod kojeg se iza vozačke kabine nalazi sanduk za sipki teret, koji se po potrebi može nagnuti, tako da se istovar tereta vrši pod uticajem Zemljine teže;
  • cisterna je kamion namenjen za prevoz tečnosti;
  • tegljač je kamion kod kojeg ne postoji tovarni prostor, već samo specijalni zglob (sedlo), na koji se oslanja prednji deo poluprikolice, u kojoj se prevozi teret. Ovakav skup vozila se stručno naziva vučni voz, ili kolokvijalno šleper.

IstorijaUredi

U Jugoslaviji je 1938. godine bilo registrovano samo 12.500 motornih vozila. Međutim, te iste godine otpočinje prva montaža motornih vozila - kamiona u Jugoslaviji i na Balkanu u fabrici avionskih motora - IMAD u selu Rakovica blizu Beograda. Već sledeće 1939. godine u krugu IMAD-a počinje izgradnja prve namenske fabrike automobilskih motora i kamiona koja je svečano otvorena oktobra 1940. godine. Kupljena je licenca za kamion praga RN-8 s rednim četvorotaktnim 6-to cilindriničnim benzinskim motorom, vodenim hlađenjem, jačine 70 konjskih snaga, sa bočnim stojećim ventilima. Do Nemačko-italijanskog napada na Jugoslaviju aprila 1941. montirao je svega 250 kamiona. Nakon završetka rata, nove vlasti pokrenule su proizodne linije za kamione u IMR-u (bivši IMAD) u Rakovici i u TAM-u u Mariboru. Nabavljena je dodatna dokumentacija za kamion Praga RN-13 nosivosti 3,5 tone koji je poneo novo ime pionir. Obe fabrike su uporedo proizvodile pionire do 1950. godine. U TAM-u proizvodili su pionire do 1959. godine. Ukupno je proizvedeno 17.416 vozila. Kamion TAM pionir je prvo motorno vozilo koje se masovno proizvodilo u Jugoslaviji.

ProdajaUredi

Svetsko tržište kamionaUredi

Najveći neamerički proizvođači kamiona na svetu 2015. godine.
Poz. Model Jedinica
1 Dajmler (Mercedes-Benc, Frejtlajer, Junimog, Vestern star, Fjuso, Bratbenc) 506.663[1]
2 Navistar internašonal 359.000[2]
3 Dongfeng 336.869[3]
4 Tata 317.780[4]
5 Volvo grupa (Volvo, Mak, Reno, UD Nisan) 207.475[5]
6 Folksvagen grupa (MAN, Skanija, Kaminhos e Onibus) 179.035[6]
7 Hino 162.870[7]
8 Pakar (DAF, Kenvort, Peterbilt, Lejland) 154.700[8]
9 Iveko 140.200[9]

ReferenceUredi

  1. ^ „Annual Report 2015”. Daimler. 2016. Arhivirano iz originala na datum 02. 10. 2016. Pristupljeno 25. 9. 2016. 
  2. ^ „Form 10K Navistar International Corp.”. US Securities and Exchange Commission. 2016. str. 48. Pristupljeno 24. 9. 2016. 
  3. ^ „2015 Annual Report” (PDF). Dongfeng. 2016. str. 10. Pristupljeno 25. 9. 2016. 
  4. ^ „70th Annual Report 2015-2015” (PDF). Tata. 2016. str. 53. Arhivirano iz originala (PDF) na datum 9. 10. 2016. Pristupljeno 24. 9. 2016. 
  5. ^ „Annual and Sustainability Report 2015” (PDF). Volvo. 2016. str. 91. Arhivirano iz originala (PDF) na datum 10. 10. 2016. Pristupljeno 25. 9. 2016. 
  6. ^ „Annual Report 2015” (PDF). Volkswagen. 2016. str. 98. Arhivirano iz originala (PDF) na datum 9. 10. 2016. Pristupljeno 25. 9. 2016. 
  7. ^ „Financial Reports for the Fiscal Year Ending” (PDF). Hino Motors. 2016. str. 25. Arhivirano iz originala (PDF) na datum 09. 10. 2016. Pristupljeno 25. 9. 2016. 
  8. ^ „2015 Annual Report” (PDF). PACCAR. 2016. str. 28. Pristupljeno 25. 9. 2016. 
  9. ^ „2015 Annual Report” (PDF). CNH. 2016. str. 60. Pristupljeno 23. 10. 2016. 

LiteraturaUredi

Spoljašnje vezeUredi