Ukoliko ste tražili istoimenu epizodu tv serije Povratak otpisanih, pogledajte članak Kriger (Povratak otpisanih).

Kriger je izmišljeni lik iz televizijskih serija „Otpisani”, iz 1974. i „Povratak otpisanih”, iz 1978. godine. Takođe se pojavljuje i u istoimenim filmovima „Otpisani” i „Povratak otpisanih”.

Kriger
Stevo Žigon kao major Kriger.jpg
Stevo Žigon u ulozi Krigera
Prvo prik.Otpisani
1974.
Poslednje prik.Povratak otpisanih
1978.
IzmislioDragan Marković i Siniša Pavić
TumačStevo Žigon
Informacije
Nacionalnostnemačka

Lik su stvorili autori ovih serija Dragan Marković i Siniša Pavić.

Tumačio ga je glumac Stevo Žigon, koji je svojom odličnom glumom doprineo da ovaj lik postane jedan od najpoznatijih negativaca jugoslovenske kinematografije.

Opis likaUredi

Kriger je major Gestapoa čiji je zadatak da uništi pokret otpora u Beogradu. Iako je potčinjen pukovniku Mileru, čiji je pomoćnik, dosta je samostalan u svojim akcijama. Tesno sarađuje sa Krstom Mišićem šefom Specijalne policije, iako ga ne smatra previše sposobnim.

Kriger je Nemac, folksdojčer iz Bečkereka i pre rata je radio kao trgovački pomoćnik. Od prvog pojavljivanja, Kriger se ističe svojom ozbiljnom i strogom figurom, kao i dobro pripremljenim manirima beskrupuloznog oficira.

Nakon oslobođenja Beograda, oktobra 1944. godine, Kriger ostaje ilegalno u gradu sa namerom vrši sabotaže i diverzije, ali ga u tome sprečavaju i potom ubijaju glavni likovi serije — Prle i Tihi.

Po njemu se zove poslednja 13-a epizoda serije „Povratak otpisanih”.

Istorijska podlogaUredi

Serija „Otpisani” nastala je prema istoimenoj knjizi Dragana Markovića, koji je za vreme rata bio jedan od beogradskih ilegalaca, a kasnije zatočenik logora na Banjici. Pomoćnik upravnika logora bio je Peter Kriger, folksdojčer iz Crvenke, koji se isticao u mučenju logoraša. Stvarajući lik majora Krigera, Marković i Siniša Pavić su ovaj lik povezali sa stvarnim Krigerom i dali mu njegovo ime, kao i nekoliko osobina. Takođe, pravi Kriger je pre rata radio u Beogradu kao trgovački pomoćnik u Mitićevoj robnoj kući.[1]

Kako bi lik majora Krigera bio što uverljiviji, s obzirom da pravi Kriger nije bio previše važna ličnost u okupacionom sistemu vlasti, a napredovao je na mesto pomoćnika upravnika logora samo zbog svoje okrutnosti, autori serije su morali potražiti još neku istorijsku podlogu za svoj lik. U ovome im je umnogome poslužio SS major Gestapoa Karl Kraus. On je bio novinar i u Beograd je došao još 1939. godine, kao predstavnik Trećeg rajha. U Beogradu je bio i za vreme vojnog puča 27. marta, kao i za vreme kratkotrajnog Aprilskog rata. Nakon ulaska okupacionih snaga u Beograd, odmah se priključio Operativnoj komandi i potom bio postavljen za šefa Komande Beograda i bio je direktno podređen SS pukovniku Hansu Helmu, koji je bio šef beogradskog Gestapoa.[2]

Za razliku od Petera Krigera koji je bio folksdojčer, Karl Kraus je bio sudetski Nemac. Smatran je za stručnjaka za srpska pitanja i poznavanje prilika i ljudi u Srbiji, pa je stoga predstavljao jednog od glavnih ljudi Gestapoa. Direktno je vodio akcije protiv Jevreja u Beogradu i Srbiji i bio organizator logora Topovske šupe. U Beogradu je ostao sve do oktobra 1941. kada je povučen u Nemačku. Iako ga je Državna komisija za ratne zločine proglasila krivim i tražila njegovo izručenje Jugoslaviji, on nije izručen, a njegova dalja sudnina je nepoznata.[2]

Verodostojnosti lika zloglasnog majora Gestapoa doprinela je i činjenica da je glumac Stevo Žigon tokom Drugog svetskog rata bio zatočen u koncentracionom logoru Dahau, gde je imao priliku da se upozna sa okrutnim metodama i ponašanjem oficira Gestapoa. Tokom boravka u logoru on je naučio nemački jezik, pa je i to znatno doprinelo uspešnosti ovog lika, koji se po mnogima smatra jednim od najupečatljivijih negativnih likova jugoslovenske i srpske kinematografije.

ReferenceUredi

Spoljašnje vezeUredi