Otvorite glavni meni

Mitrofan Ban (Glavati (Grbalj), 15. mart 1841Cetinje, 30. septembar 1920) je bio mitropolit Crne Gore, Brda i Primorja, od 1885. do 1920. godine, a kao predsjedik Središnjeg arhijerejkog sabora (1919-1920) učestvovao je u sprovođenju ujedinjenja Srpske pravoslavne crkve.[1][2]

Mitrofan Ban
Mitrofan Ban.jpg
Datum rođenja(1841-03-15)15. mart 1841.
Mesto rođenjaGlavati (Grbalj)
Austrougarska
Datum smrti30. septembar 1920.(1920-09-30) (79 god.)
Mesto smrtiCetinje
Kraljevina SHS
Mitropolit crnogorsko-primorski
Godine1885-1920
PrethodnikVisarion Ljubiša
NaslednikGavrilo Dožić
Predsjednik Središnjeg arhijerejskog sabora SPC
Godine(1919-1920)
Administrator Zahumsko-raške eparhije
Godine(1882-1908)

Sadržaj

BiografijaUredi

 
Mitropolit Mitrofan Ban

Mitropolit Mitrofan je rođen 15. marta 1841. godine kao Marko Ban, od srpskih pravoslavnih roditelja, oca Georgija i majke Anastasije. Njegovo rodno mesto Glavati pripadalo je staroj Grbaljskoj župi, koja se u to vrijeme, zajedno sa čitavom Bokom kotorskom, nalazila u sastavu Austrijske Dalmacije. Osnovnu školu učio je u selu Vranovićima, a potom i u Kotoru. Zamonašio se 1865. godine u srpskom pravoslavnom manastiru Savini. Dalmatinski spiskop Stefan Knežević ga je 27. juna 1865. godine rukopoložio u čin đakona, a 2. oktobra 1866. godine i u čin prezvitera. Za nastojatelja manastira Podlastve imenovan je 1867. godine.[3][2]

Velika prekretnica u njegovom životu označena je prelaskom u Knjaževinu Crnu Goru, gde je 1869. godine postavljen za nastojatelja manastira Morače. Morački iguman je postao 7. septembra 1870, a arhimandrit 7. septembra 1877. godine. U to vrijeme veoma se istakao u borbi sa Turcima. Iako rodom nije bio iz Crne Gore, stekao je veliki ugled među Crnogorcima, tako da je 1882. godine postavljen za administratora Eparhije zahumsko-raške, a nakon smrti mitropolita Visariona Ljubiše (1884) postavljen je i za administratora Crnogorske mitropolije. Za mitropolita Crne Gore, Brda i Primorja izabran je iste 1884. godine, a pošto u Crnoj Gori u to vrijeme nije bilo ni jednog arhijereja upućen je u Rusiju, gde je i hirotonisan, dana 18. aprila 1885. godine u Sankt Peterburgu. Po povratku u Crnu Goru, zadržao je i administraciju Zahumsko-raške eparhije, sve do 1908. godine, tako da je tokom pune 23 godine bio jedini vladika u Crnoj Gori. Bio je poslanik u skupštini Knjaževine i Kraljevine Crne Gore. Na njegov predlog, knjaz Nikola Petrović-Njegoš je obnarodovao Zakon o uređenju Duhovnog savjeta, a istovrijemeno je objavio i poseban ukaz kojim je imenovao prve članove tog crkveno-upravnog tijela, na čelu sa mitropolitom Mitrofanom kao predsjednikom. Pomenuti ukazi, koji su se odnosili na proglašenje zakona o uređenju Duhovnog savjeta i imenovanje njegovih članova, objavljeni su u službenom listu "Glas Crnogorca" od 1. januara 1904. godine.[4]

Početkom 1916. godine, kada je kralj Nikola sa dijelom državnog i vojog vrha napustio Crnu Goru, mitropolit Mitrofan je odlučio da ostane u zemlji. Za vrijeme austrougarske okupacije (1916-1918), nastojao je da sačuva sveštenstvo i narod, te je stoga zauzeo pomirljiv stav prema okupacionim vlastima, što mu je omogućilo da posredstvom Crvenog krsta Crne Gore razvije humanitarni rad u vidu pribavljanja znatnih sredstava za pomoć ugroženom narodu. I pored njegovog zalaganja, tokom okupacije je postradao znatan broj sveštenika, a opšte stanje crkve i naroda u Crnoj Gori bilo je izuzetno teško.[5][6]

U razdoblju od 1918. do 1920. godine odigrao je izuzetno značajnu ulogu u vaspostavljanju jedinstvene Srpske pravoslavne crkve. Predsjedavao je istorijskom sjednicom Svetog sinoda, koja je održana 16. (29.) decembra 1918. godine na Cetinju, a na kojoj je donijeta odluka o ujedinjenju Pravoslavne crkve u Crnoj Gori sa Pravoslavnom crkvom u Srbiji, i ostalim srpskim crkvenim oblastima.[7] Takođe je predsjedavao i opštom konferencijom svih srpskih episkopa, koja je zasjedala od 24. do 28. maja 1919. godine u Beogradu. Na tom zasjedanju je formiran i vrhovni upravni organ, koji je nazvan Središnjim arhijerejkim saborom, a za njegovog predsjednika je izabran upravo mitropolit Mitrofan (1919-1920). Umro je 30. septembra 1920. godine na Cetinju i sahranjen je u porti Cetinjskog manastira.[8][2]

Vidi jošUredi

ReferenceUredi

LiteraturaUredi

Spoljašnje vezeUredi