Orden Svetog Petra Cetinjskog

Orden Svetog Petra Cetinjskog je naziv za bivši porodični orden (nem. Hausorden) dinastije Petrovića Njegoša. U stručnoj literaturi postoje brojne nedoumice o tačnom vremenu nastanka i prvobitnoj namjeni ovog ordena. Smatra se da je kao porodični orden ustanovljen oko 1870. godine, odlukom knjaza (potonjeg kralja) Nikole I Petrovića Njegoša (1860-1918). Orden je posvećen Svetom Petru Cetinjskom, koji je bio vladika crnogorski i brdski od 1784. do 1830. godine. Pitanje o prvobitnoj namjeni ovog ordena proističe i potpunog odsustva bilo kakvog pomena ili predstave vladike Petra na samom ordenu, koji na aversu sadrži natpis u spomen na Nikolinog strica i prethodnika, knjaza Danila I Petrovića Njegoša (1852-1860), dok na reversu sadrži natpis u spomen na Crnogorsko-turski rat (1852-1853). Tim povodom su u stručnoj literaturi iznošene razne pretpostavke, tako da se ključna pitanja o prvobitnoj namjeni ovog ordena još uvek smatraju otvorenima.[1][2]

Orden Svetog Petra Cetinjskog
Orden Svetog Petra Cetinjskog
Dodeljuje (1870-1918)
 Knjaževina Crna Gora
 Kraljevina Crna Gora
TipDinastički orden
Traka
Ustanovljen1870

Opis uredi

 
Italijnski kralj Viktor Emanuel III, kao nosilac Ordena Svetog Petra Cetinjskog

Orden je bio jednostepeno odlikovanje, nošeno na grudima.

Središnji dio ordena čini emajlirani crveni krst malteškog tipa, sa dvoslojnim bijelim i plavim obrubom. Između krakova krsta nalaze se zlatni lavovi. U središnjem kružnom polju na aversu prikazana je Bogorodica, na crvenoj podlozi. Polje je okruženo plavom trakom na kojoj je ćiriličnim pismom i starim pravopisom ispisan tekst „DANIILЪ CRNOGORSKIЙ“ (sve velikim slovima). U središnjem polju na reversu ispisane u godine „18523“, a polje je okruženo trakom sa natpisom „ZA NEZAVISIMOSTЪ CRNE GORE“ (sve velikim slovima i starim pravopisom). Na gornjem kraku krsta smešten je još jedan zlatan lav, a iznad njega je srebrni dvoglavi orao koji u kandžama drži žezlo i šar. Orao je krunisan zlatnom krunom.

Orden se nosio na traci u bojama opštenarodne srpske zastave (crvena-plava-bijela), što je ujedno bila i osnova narodne i državne zastave u Crnoj Gori tokom razdoblja knjaževine i kraljevine.

Nosioci uredi

Orden je dodeljivan samo članovima dinastije, njihovim potomcima kao i ponekim inostranim vladarima kao na primjer ruskom caru Aleksandru II, Nikolinim zetovima Petru I i Viktoru Emanuelu III, kao i Aleksandru I Karađorđeviću kome je kralj Nikola I bio deda sa majčine strane.

Nakon smrti kralja Nikole 1921. godine, odlikovanje se dodeljuje samo kao privatni porodični orden.

Vidi još uredi

Reference uredi

  1. ^ Jovićević 1968, str. 157.
  2. ^ Jovićević 1982, str. 41.

Literatura uredi

Spoljašnje veze uredi