Pavle Jovićević (Šinđon, kod Rijeke Crnojevića, 11. septembar 1910Beograd, 13. april 1985), učesnik Narodnooslobodilačke borbe, društveno-politički radnik SFR Jugoslavije, SR Srbije i SAP Kosova, junak socijalističkog rada i narodni heroj Jugoslavije. Od 5. maja 1956. do 4. aprila 1960. godine obavljao je funkciju predsednika Narodne skupštine Autonomne Kosovsko-Metohijske Oblasti.

pavle jovićević
Pavle Jovićević
Lični podaci
Datum rođenja(1910-09-11)11. septembar 1910.
Mesto rođenjaŠinđon, kod Rijeke Crnojevića, Kraljevina Crna Gora
Datum smrti13. april 1985.(1985-04-13) (74 god.)
Mesto smrtiBeograd, SR Srbija, SFR Jugoslavija
Profesijametalski radnik
Porodica
SupružnikVjera Jovićević
Delovanje
Član KPJ od1931.
Učešće u ratovimaAprilski rat
Narodnooslobodilačka borba
SlužbaNOV i PO Jugoslavije
U toku NOBpolitički sekretar ObK KPJ za KiM
član GŠ NOV i PO za KiM
predsednik Skupštine AKMO
Period5. maj 19564. april 1960.
PrethodnikĐorđije Đoko Pajković
NaslednikDušan Mugoša
Heroj
Narodni heroj od7. jula 1953.

Odlikovanja
Orden narodnog heroja
Orden junaka socijalističkog rada Orden narodnog oslobođenja Orden zasluga za narod sa zlatnim vencem
Orden bratstva i jedinsta Orden za hrabrost Partizanska spomenica 1941.

Biografija uredi

Pavle Jovićević rođen je 11. septembra 1910. godine u selu Šinđon kod Rijeke Crnojevića, Cetinje. Potiče iz siromašne seljačke porodice, koja je bila kolonizovana u Metohiji. Pre rata je bio metalski radnik.

U Peći je završio nižu gimnaziju. Vrlo mlad se pridružio radničkom pokretu, družeći se sa naprednim studentima. Kao devetnaestogodišnjak otišao je u Francusku, gde je radio u jednoj livnici gvožđa, kod Nansija. Bio je aktivan u sindikatu, pa je zbog toga i otpušten sa posla. Posle toga se 1931. vratio u Peć i iste godine postao član Komunističke partije Jugoslavije. Od tada je počeo da se bavi profesionalnim partijskim radom. Godine 1938. izabran je u Mesni komitet KPJ u Peći, a 1939. postao je član Oblasnog komiteta KPJ za Kosovo i Metohiju.

Isticao se u svim revolucionarnim političkim akcijama, koje je vodila KPJ na Kosovu i Metohiji. Posebno se angažovao u organizovanju demonstracija protiv buržoaskog režima 1939. godine na Kosovu Polju, prilikom proslave godišnjice kosovske bitke. Zbog revolucionarne aktivnosti više je puta hapšen. Bio je optužen da je organizovao demonstracije u Peći, pa je pet meseci da živi u ilegali. Kada se legalizovao bio je uhapšen i predan Sudu za zaštitu države u Beogradu, koji je morao da ga oslobodi zbog nedostatka dokaza, 1940. godine.

Po izbijanju Aprilskog rata, Pavle je bio u vojsci u Peći i posebno se zalagao za odbranu zemlje. Neposredno posle okupacije Peći, bio je uhapšen sa grupom drugova od strane Nemaca, ali su uspeli da pobegnu. U maju 1941. godine, po direktivi KPJ, prebacio je jednu partijsku štampariju iz Kosovske Mitrovice u Podgoricu.

Narodnooslobodilačka borba uredi

U vreme fašističkog paljenja i ubistava nedužnog stanovništva na Kosovu i Metohiji, s kolonama proteranog crnogorskog življa, napustio je Peć 1941. godine i sklonio se na teritoriju Gornjeg Polimlja. S crnogorskim izbeglicama ovamo su bili došli i drugi istaknuti komunisti i revolucionari kao Dušan Mugoša, Miladin Popović, braća Zogovići, braća Džudovići i mnogi drugi, koji su se odmah uključili u rad andrijevičke partijske organizacije i pomogli pripreme za oružani ustanak protiv okupatora.

Po zadatku KPJ, u grupi drugih partijskih funkcionera sa Kosova, vraća se iz Crne Gore na Kosmet i radi na pripremanju oružanog ustanka. Bio je jedan od istaknutih organizatora ustanka. On je formirao i Prvi metohijski partizanski odred. Krajem 1941. godine prelazi na Kosovo, gde pod izuzetno teškim i složenim uslovima velikoalbanskog šovinističkog terora podstrekavanog od okupatora, punu godinu dana radi na stvaranju partijskih organizacija i prvih partizanskih vojnih jedinica. Kao iskusan revolucionar, prošao je celo Kosovo i uspeo da razvije partijsku aktivnost i pripremi uslove za razvoj Narodnooslobodilačkog pokreta.

Sredinom 1942, bio je član Vojnog štaba, a od aprila 1943. godine član Glavnog štaba za Kosovo i Metohiju, koji je tada formiran odlukom Vrhovnog štaba NOV. Kada je aprila 1943. godine poginuo Boro Vukmirović, sekretar Oblasnog komiteta KPJ, Jovićević je preuzeo tu dužnost i na njoj ostao sve do oslobađanja Kosova. Za vreme i posle rata, Jovićević je dao velik doprinos razvoju i učvršćenju bratstva i jedinstva među Albancima, Srbima, Crnogorcima i Turcima na Kosovu i Metohiji.

Kao partijski rukovodilac, uložio je mnogo napora u pripremu prve konferencije narodnih predstavnika, održane u Bujanu od 31. decembra 1943. do 2. januara 1944. godine, na kojoj je izabran Oblasni narodnooslobodilački odbor Kosova i Metohije. U ovom najvišem organu vlasti zauzimao je položaj potpredsednika sve do kraja rata. U 1944. godini radio je na osnivanju novih vojnih jedinica. Specijalni bataljon, kojeg je formirao sredinom 1944. godine, odigrao je veoma značajnu ulogu u razvoju NOB-a u Ibarskoj dolini, zapadnim delovima Kosova i istočnim delovima Sandžaka. Lično je dao veliki doprinos stvaranju kosvosko-metohijskih brigada, kao i osnivanju narodnih odbora na oslobođenoj i neoslobođenoj teritoriji.

Posleratna karijera uredi

Posle oslobođenja zemlje bio je istaknutim partijskih, državnim i društvenim funkcijama:

Sa Mitom Miljovićem napisao je knjigu „Borba pećkih komunista između dva rata 1918-1941“, izdanu u Beogradu 1980. godine.

Umro je 13. aprila 1985. godine u Beogradu i sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju.

Nosilac je Partizanske spomenice 1941. i drugih jugoslovenskih odlikovanja, među kojima je Orden junaka socijalističkog rada. Ordenom narodnog heroja odlikovan je 7. jula 1953. godine.

Literatura uredi