Podujevo

Podujevo (alb. Podujeva, Podujevë, Besiana, Besianë) je gradsko naselje i sedište istoimene opštine u Srbiji, koje se nalazi u severoistočnom delu Kosova i Metohije i pripada Kosovskom upravnom okrugu. Prema popisu iz 2011. godine bilo je 23.453 stanovnika.[a]

Podujevo
Podujevadimage.jpg
Podujevo
Administrativni podaci
Država Srbija
Autonomna pokrajinaKosovo i Metohija
Upravni okrugKosovski
OpštinaPodujevo
Stanovništvo
Stanovništvo
 — 2011.23.453
Geografske karakteristike
Koordinate42°54′42″ SGŠ; 21°11′30″ IGD / 42.911667° SGŠ; 21.191667° IGD / 42.911667; 21.191667Koordinate: 42°54′42″ SGŠ; 21°11′30″ IGD / 42.911667° SGŠ; 21.191667° IGD / 42.911667; 21.191667
Vremenska zonaUTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Aps. visina636 m
Podujevo na mapi Srbije
Podujevo
Podujevo
Podujevo na mapi Srbije
Registarska oznakaPR

Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Podujevo površine 915 ha.

IstorijaUredi

Podujevo se kao veliko selo u turskom tefteru popisa oblasti Brankovića 1455. godine pominje kao selo sa 43 srpske kuće, popom Stepanom i njegovim bratom Petrom, na čelu spiska. Pod istim imenom javlja se i u popisu Vučitrnskog sandžaka 1487. godine. U Dubrovačkom arhivu čuva se podatak da su 1660. godine dubrovački trgovci kupovali vunu u Podujevu. Godine 1806. u Prvom srpskom ustanku Stanoje Glavaš je od Prokuplja prodro do Podujeva gde je podigao šanac prema Turcima. Srpska vojska je, u Prvom balkanskom ratu, prema pisanju Srpskih novina, oslobodila Podujevo 21. oktobra (po julijanskom kalendaru 7. oktobra[1]) 1912.

Nepoznato je mesto gde se srpska srednjovekovna seoska crkva nalazila u tadašnjem selu Podujevu. Najverovatnije je da je bila na sadašnjem brdu Merćezu koje su Turci pretvorili u tvrđavu i graničnu kulu. Posle Prvog svetskog rata na brdu je podignuta nova crkva koja je posvećena Sv. Iliji. U Drugom svetskom ratu albanski fašisti i Nemci su srušili njeno kube i oštetili je. Crkva je obnovljena 1971. godine. Ovde se nalazi i Crkva Svetog Andreja u Podujevu.

Osnovna škola u Podujevu otvorena je 1921. godine. Prvi učitelj bio je Božo Šolak.

DemografijaUredi

Prema popisu iz 1981. godine grad je bio većinski naseljen Albancima. Nakon rata 1999. godine većina Srba i Crnogoraca je napustila Podujevo.

Etnički sastav prema popisu iz 1961.[2]
Albanci
  
2.838 58,3 %
Srbi
  
1.447 29,7 %
Crnogorci
  
497 10,2 %
Ukupno: 4.870
Etnički sastav prema popisu iz 1981.[3]
Albanci
  
14.423 90,7 %
Srbi
  
740 4,6 %
Crnogorci
  
348 2,2 %
Romi
  
320 2 %
Ukupno: 15.894
Etnički sastav prema popisu iz 2011.[4]
Albanci
  
22.696 96,8 %
Aškalije
  
604 2,6 %
Romi
  
74 0,3 %
Ukupno: 23.453

Broj stanovnika na popisima:

Demografija[5]
Godina Stanovnika
1948. 2.435
1953. 3.253
1961. 4.870
1971. 8.490
1981. 15.894
1991. 25.847

Poznate ličnostiUredi

Vidi jošUredi

NapomeneUredi

  1. ^ Popis iz 2011. na Kosovu i Metohiji su sproveli organi samoproglašene Republike Kosovo. Ovaj popis je bio bojkotovan od strane velikog broja Srba, tako da je realan broj Srba na Kosmetu znatno veći od onog iskazanog u zvaničnim rezultatima ovog popisa.

ReferenceUredi

LiteraturaUredi

  • Jagoš Đilas: Školstvo na Kosovu , Zajednica za naučni rad, Priština, 1976

Spoljašnje vezeUredi