Socijalizacija

Socijalizacija je složen i slojevit proces koji planski i sistematski sprovode porodica, škola i društvena zajednica kako bi se socijalno nezrela deca postepeno osposobila za život u socijalnoj zajednici. Osnovni cilj procesa socijalizacije je da novi članovi društva putem učenja i u interakciji sa roditeljima, nastavnicima i ličnostima iz kulturnog i javnog života, nauče onaj tip ponašanja i međuljudskih odnosa, koji su karakteristični za datu kulturu, uz široku mogućnost adaptacije na nove životne uslove. Prema savremenim shvatanjima, proces socijalizacije uključuje i proces individualizacije pod kojim se podrazumeva sposobnost pojedinca da prevazilazi postojeću socijalnu datost i da se menja u skladu sa sopstvenim potrebama. Najvažniji faktori socijalizacije su: ulica, porodica, škola, kao i šira socijalna zajednica sa svojim formalnim i neformalnim institucijama.

Agensi ili pokretači socijalizacijeUredi

Agensi socijalizacije su društveni činioci koji pokreću i sprovode socijalizaciju. Najvažniji agensi socijalizacije jesu porodica, škola, vršnjaci, društvene organizacije, mediji.

PorodicaUredi

Porodica je najvažnija za socijalizaciju. Od odnosa roditelja prema deci, naročito u ranom detinjstvu, veoma zavise osobine ličnosti. Za decu i adolescente[1] važno je da osećaju sigurnost, roditeljsku ljubav i  brigu. Budući da se deca identifikuju sa roditeljima, posredstvom porodice se generacijski prenose norme ponašanja važne za održavanje društva. Porodica ima višestruku funkciju: ona zadovoljava razne psihičke potrebe, ima ekonomsku, biološku i vaspitačku ulogu.

ŠkolaUredi

Škola je glavni društveni faktor u obrazovanju i biološki vanporodičnom vaspitanju. Ona ima dominantnu ulogu u razvoju različitih oblika ponašanja, stavova i vrednosti. Koliko će škola efikasno socijalizovati učenike zavisi od obrazovnih i vaspitnih ciljeva, načina na koji se ostvaruju, stručnosti i ličnosti nastavnika, odnosa roditelja prema školi.

OrganizacijeUredi

U svakom društvu postoje organizacije čija je svrha da ostvaruju određene ciljeve i šire svesna shvatanja i stavove. Tu spadaju, na primer, političke stranke, crkvene organizacije, humanitarna udruženja, nevladine organizacije...

Sredstva masovne komunikacijeUredi

Razna sredstva masovne komunikacije koja  omogućuju  da poruke brzo stignu do velikog broja ljudi, kojima smo svakodnevno izloženi (štampa, radio, TV, internet), veoma utiču na mišljenje, stavove i ponašanje ljudi.

Agensi socijalizacije su najvažniji činioci koji neposredno utiču na socijalizaciju jedinke u procesu rasta i razvoja. U glavne agense socijalizacije ubrajaju se: ulica, porodica, vrtić, škola, grupa vršnjaka, crkva, društvene organizacije i sredstva masovne komunikacije. Oni ne stvaraju sisteme vrednosti, uzore i norme, već ih samo posreduju, prenose na jedinku koja se socijalizuje.[2]

ReferenceUredi

  1. ^ „Pedagogija : udžbenik za nastavnike”. Data STATUS. Pristupljeno 2019-09-28. 
  2. ^ „Socijalizacija i orijentacija | Dr Mile Vasić” (na jeziku: engleski). Pristupljeno 2019-09-28. 

LiteraturaUredi

  • Napomena: Ovaj članak, ili jedan njegov deo, izvorno je preuzet iz knjige Rečnika socijalnog rada Ivana Vidanovića uz odobrenje autora.
  • Biljana Milojević Apostolović, Psihologija, Novi Logos, Beograd, 2012.

Spoljašnje vezeUredi