Stari nadgrobni spomenici u Lipovcu

Stari nadgrobni spomenici u Lipovcu (Opština Gornji Milanovac) predstavljaju manju spomeničku celinu, ali dragocen izvor podataka preko koga se može pratiti geneza stanovništva ovog sela.[1]

Stari nadgrobni spomenici u Lipovcu
Groblje u Lipovcu.
Opšte informacije
MestoLipovac (Gornji Milanovac)
OpštinaOpština Gornji Milanovac
Država Srbija

Lipovac uredi

Selo Lipovac nalazi se na krajnjem istoku opštine Gornji Milanovac, u širokoj dolini reke Gruže i, svojim severozapadnim delom, na obroncima planine Rudnik. Ovuda vodi regionalni put koji povezuje Gornji Milanovac i Kragujevac. Selo je razbijenog tipa, podeljeno na Gornji i Donji kraj.[2] Prvi pomeni sela datiraju iz poznog srednjeg veka, kada je ovuda prolazio stari put Rudnik-Karanovac (današnje Kraljevo). Stanovništvo je delimično raseljeno nakon pada Srbije pod tursku vlast. Novo naseljavanje počelo je pre Prvog srpskog ustanka sa područja Starog Vlaha i delom iz Dragačeva. Od polovine 19. veka selo je doživelo ekspanziju, da bi u poslednjim decenijama bio evidentan znatan pad broja stanovnika. Naselje pripada crkvenoj parohiji manastira Vraćevšnica, a seoska slava je Mali Spasovdan.[3]

Seosko groblje uredi

U Lipovcu postoji samo jedno seosko groblje. Nalazi se sa desne strane reke Gruže, u gornjem, starom delu sela. Na groblju su ostaci crkvice posvećene Arhangelu Gavrilu.[1] Stari deo groblja zarastao je u vegetaciju gustu. Stari nadgrobnici su uglavnom u obliku stuba (sa „kapom” ili bez nje) ili u obliku tanke ploče koja se završava profilisanim krstom, klesani od sitnozrnog sivkastog kamena.[4]

Galerija uredi

Reference uredi

  1. ^ a b Gruža: naselja, poreklo stanovništva, običaji. Beograd: Službeni glasnik Beograd, SANU. 2010. ISBN 978-86-519-0612-4. 
  2. ^ Vučićević, dr Slobodan (2016). Gornji Milanovac i njegova sela. Beograd: Kulturno-prosvetna zajednica Srbije. ISBN 978-86-7596-190-1. 
  3. ^ Đuković, Isidor. Rudničani i Takovci u oslobodilačkim ratovima Srbije 1912.1918year=2005 (II izd.). Gornji Milanovac: Muzej rudničko-takovskog kraja. ISBN 978-86-82877-16-5. 
  4. ^ Nikolić, Radojko (1998). Kamenoresci narodnog obraza: kamenorezaštvo i kamenoresci zapadne Srbije. Čačak: „Litopapir”. str. 52—53. 

Literatura uredi

  • Nikolić, Radojko (1998). Kamenoresci narodnog obraza: kamenorezaštvo i kamenoresci zapadne Srbije. Čačak: „Litopapir”. str. 52—53. 
  • Đuković, Isidor. Rudničani i Takovci u oslobodilačkim ratovima Srbije 1912.1918year=2005 (II izd.). Gornji Milanovac: Muzej rudničko-takovskog kraja. ISBN 978-86-82877-16-5. 
  • Vučićević, dr Slobodan (2016). Gornji Milanovac i njegova sela. Beograd: Kulturno-prosvetna zajednica Srbije. ISBN 978-86-7596-190-1. 
  • Gruža: naselja, poreklo stanovništva, običaji. Beograd: Službeni glasnik Beograd, SANU. 2010. ISBN 978-86-519-0612-4. 
  • Nikola, Dudić (1995). Stara groblja i narodni belezi u Srbiji. Republički zavod za zaštitu spomenika kulture Beograd, Posebna izdanja 13, „Prosveta” Beograd. ISBN 978-86-07-00900-8. 
  • Nikolić Radojko, Kamenoresci narodnog obraza: kamenorezaštvo i kamenoresci zapadne Srbije, „Litopapir” Čačak, 1998.
  • Isidor, Đuković (2005). Rudničani i Takovci u oslobodilačkim ratovima Srbije 1912—1918location=. II dopunjeno i izmenjeno izdanje, Društvo za negovanje tradicija oslobodilačkih ratova Srbije do 1918. godine; Muzej rudničko-takovskog kraja Gornji Milanovac. ISBN 978-86-82877-16-5. 
  • Ana, Stolić dr (2007). Državni popis 1862/63. godine: opština Gornji Milanovac. II izdanje, Muzej rudničko-takovskog kraja Gornji Milanovac. ISBN 978-86-82877-03-5. 
  • Gruža: naselja, poreklo stanovništva, običaji, Službeni glasnik Beograd, SANU. . Београд. 2010. ISBN 978-86-519-0612-4. 
  • Slobodan, Vučićević dr (2016). Gornji Milanovac i njegova sela. Kulturno-prosvetna zajednica Srbije, Beograd. ISBN 978-86-7596-190-1. 

Spoljašnje veze uredi