Čakavsko narečje

једно од трију главних нарјечја српскохрватског језика

Čakavsko narečje (takođe čakavica, čakavština) je narečje hrvatskog jezika koje se koristi u Istri, na Dalmantinskom primorju i ostrvima.

Naziv potiče od upitne zamenice ča. Područje na kom je dominiralo čakavsko narečje je nekada bilo mnogo šire (cela Lika, severna Dalmacija, Kordun itd). Razlog njegovog smanjivanja su migracije izazvane Osmanlijskim osvajanjima, kada se ikavski izgovor iz zapadne Hercegovine, zajedno sa istočnohercegovačkim dijalektom, proširio na severozapad. Područje čakavštine se i danas smanjuje pod uticajem književnog jezika. Uoči Prvog svetskog rata ovim narečjem govorilo je oko 23% Hrvata, a danas tek 12%, te se ovo narečje smatra najugroženijim hrvatskim narečjem, jer polako izumire.

Doseljavanjem na čakavska područja, novoštokavaci (ikavci, ijekavci) su potisnuli čakavce s većeg dela dalmatinskog zaleđa i manjeg dela u priobalju kao i delova Like, Gacke, Krbave, Pokuplja i Gorskog kotara. Čakavski se danas prostire uglavnom po jadranskom priobalju (od Istre do Senja, između Zadra i Vodica, od Vinišća do donjih Poljica), s nekoliko štokavskih prekida, i na većini ostrva severno od Pelješca (koji je na zapadu čakavski), u delu Like, Gacke, Gorskog Kotara i Istre, zatim u Pokuplju sve do Karlovca. Van Hrvatske čakavskim narečjem se govori i u krajevima gde žive Gradišćanski Hrvati, u Austriji, Mađarskoj i Slovačkoj, a sličan govor imaju i Moliški Sloveni.

GalerijaUredi

Spoljašnje vezeUredi