51. vojvođanska divizija NOVJ

Pedeset prva vojvođanska divizija NOVJ je formirana 31. oktobra 1944. godine u Novom Sadu od Sedme, Osme i Dvanaeste vojvođanske brigade. U njenom sastavu bile su još i Četrnaesta vojvođanska (slovačka) brigada, od 11. novembra i Artiljerijska brigada, 12. novembra 1944. godine. U početku je imala oko 5.000 boraca.

Pedesetprva vojvođanska divizija
Jugoslovenska partizanska zastava
Postojanje31. oktobar 1944.
Mesto formiranja:
Novi Sad
FormacijaSedma vojvođanska brigada
Osma vojvođanska brigada
Dvanaesta vojvođanska brigada
Četrnaesta vojvođanska brigada (od 11. novembra 1945)
Artiljerijska brigada (od 25. decembra 1945)
Jačinaoko 5.000 vojnika i oficira na osnivanju
9.582 vojnika i oficira 19. novembra 1944.[1]
11.342 vojnika i oficira 1. januara 1945.[2]
DeoNarodnooslobodilačke vojske Jugoslavije
Angažovanje
Odlikovanjaod strane Vrhovne komande Crvene armije dodeljena počasna titula "Dunavska"

Borbeni put 51. divizije uredi

Odmah posle formiranja, divizija je sa jedinicama Crvene armije, uključena u operaciju forsiranja Dunava u rejonu Batine i kod Apatina. U teškim borbama za mostobrane kod Batine i kod Apatina, od 11. do 23. novembra 1944. godine divizija je po vrlo teškom terenu izloženom vatri nemačke artiljerije i mitraljeza, uspešno sadejstvovala jedinicama Crvene armije i znatno doprinela razbijanju Nemaca na mostobranima. U ovim borbama pretrpela je gubitke od 271 poginulog i 850 ranjenih.

Potom je učestvovala u oslobođenju Baranje i izbila na jugoslovensko-mađarsku granicu. Za pokazanu hrabrost boraca i rukovodilaca, i upornost u oslobođenju Baranje pohvaljena je od strane Vrhovnog štaba NOV i POJ, 1. decembra 1944. godine. Pobedu u ovoj operaciji komanda Crvene armije obeležila je salvom sa 20 artiljerijskih plotuna iz 224 topa, a u znak priznanja za zalaganje i uspehe, Pedesetprvoj diviziji dodelila je počasnu titulu "Dunavska"[3].

Od 1. januara 1945. godine divizija je bila u sastavu novoformirane Treće armije JA. Njene jedinice su kod Barča 18/19. januara prešle na desnu obalu reke Drave, na Virovitički mostobran koji su držali Šesti i Deseti korpus NOVJ, i zauzele položaje kod Podravske Slatine, gde su u sadejstvu sa Šesnaestom vojvođanskom divizijom vodile teške borbe protiv nemačkih i ustaško-domobranskih snaga.

Pod pritiskom jakih nemačkih snaga u operaciji Vukodlak, vojvođanske divizije, uključujući i Pedesetprvu, 8/9. februara 1945. povukle su se na severnu obalu Drave, te su raspoređene za odbranu fronta na Dravi. U nemačkoj operaciji Frilingservahen marta 1945. divizija je učestvovala u likvidaciji nemačkog mostobrana kod Bolmana. U završnim operacijama Jugoslovenske armije za konačno oslobođenje Jugoslavije, divizija se istakla u borbama za oslobođenje Osijeka, 14. aprila; Đurđevca, 2. maja; Koprivnice, 5. maja; Ptuja, 9. maja; a naročito u okruženju i uništenju nemačko-četničke grupacije kod Dravograda od 12. do 15. maja, koja je nastojala da se probije prema Celovecu.

Reference uredi

  1. ^ Savić 1974, str. 13
  2. ^ Savić 1974, str. 59
  3. ^ Savić 1974, str. 48

Literatura uredi