Jednoćelijski organizam — разлика између измена

м
+
(sa bs.wiki)
 
м (+)
[[File:Ventricaria ventricosa.JPG|thumb|250px|''-{[[Valonia ventricosa]]}-'', vrsta [[alga|alge]] čiji je prečnik u rangu oko 1—4 cm, svrstava se među najkrupnije jednoćelijske organizme]]
[[File:Paramecia tetraurelia.jpeg|thumb|250px|''-{Paramecium tetraurelia}-'', [[Trepljari|cilijata]] sa vidljivim [[citostom]]om]]
 
'''Jednoćelijski organizmi''' su svi oni životni oblici (telesne organizacije) kod kojih samo jedna [[ćelija (biologija)|ćelija]] ima sve bitne osobine živih bića, a naročito [[individua]]lnost (autonomiju), [[metabolizam|samopodešavanje]] (autoregulaciju) i [[razmnožavanje|samoponavljanje]] (autoreprodukciju).<ref>Sofradžija, A.; Šoljan, D.; Hadžiselimović, R. (1996). ''Biologija 1''. Svjetlost, Sarajevo. {{ISBN|9958-10-686-8}}.</ref><ref>Međedović, S.; Maslić, E.; Hadžiselimović, R. (2000). ''Biologija 2''. Svjetlost, Sarajevo. {{ISBN|9958-10-222-6}}.</ref>
Jedna od brojnih podela živog sveta je i prema složenosti telesne građe, koja ga svrstava u dve najšire kategorije:
* ''jednoćelijski'' i
* ''[[višećelijski organizam|višećelijski organizmi]]'' (-{[[metazoaMetazoa]]}-).<ref>-{Fortey, R. (2008). ''Dry store room No. 1: The secret life of the Natural History Museum''. Harper Perennial, London.}- {{ISBN|978-0-00-720989-7}}.</ref>
 
Jednoćelijski organizmi imaju samo jednu jedinu ćeliju, iako se ponekad okupljaju u [[kolonija (biologija)|kolonije]]. U ovu neformalnu kategoriju spadaju sve [[arheje]], većina [[bakterije|bakterija]], neke [[gljive]] i mnogi [[protisti]].
[[File:Diatom2.jpg|thumb|left|250px|Bioraznolikost [[kremene alge|kremenih algi]], jednoćelijskih [[Silikatne alge|diatomeja]]]]
 
Ranije su se [[eukarioti]] delili samo na [[Carstvo (taksonomija)|carstva]] [[biljke|biljaka]] i [[životinje|životinja]], što znači da su se i svi jednoćelijski organizmi delili na jednoćelijske [[biljke]] i jednoćelijske [[životinje]]. Tako su [[ameba|ameboidni organizmi]] smatrani jednostavnim životinjama, pri čemu su neki uključivani u [[klasa (taksonomija)|razred]] -{[[Eumycetozoa]]}- a [[bičari]] (''-{Flagellata}-''), kao na primer -{[[Euglena]]}-, ponekad jednoćelijskim algama a ponekad životinjama. Prema novijim stajalištima, svi jednoćelijski eukarioti svrstavaju se ili u carstvo protista ili ''-{Protoctisti}-''.
 
Prema najnovijim spoznajama, -{[[Eumycetozoa|Eumycetozoe]]}- se smatraju zasebnim carstvom. Iako kod većina ovih vrsta organizmi imaju jednu ćeliju, ona može sadržavati više [[jedro|jedara]] i može biti velika i do 80 cm. Uvrštavanje u carstvo gljiva takođe nije biološki prihvatljivo, jer su neke vrste ameboidne forme, čega kod gljiva nema.
 
Podela na jednoćelijske i višećelijske organizme je samo formalno-opisna i ne daje nikakvu informaciju o [[filogeneza|filogenetskim]] vezama i odnosima, načinu života, unutrašnjoj građi ili oblicima održavanja [[homeostaza|homeostaze]], niti razmjene tvari sa životnim okruženjem ili oblicima formiranja potomstva.