Bitka kod mosta
Bitka kod mosta ili Bitka kod el Džisra (arapski: معركة الجسر) je bila bitka koja se odigrala na obali reke Eufrat između arapskih muslimana koje je predvodio Abu Ubaid el Takafi, i persijskih sasanidskih snaga koje je predvodio Bahman Džaduja. Tradicionalno se datira sa 634. godinom i bila je jedina velika pobeda Sasanida nad osvajačkim muslimanskim vojskama.
Bitka kod mosta | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Deo Muslimansko osvajanje Persije | |||||||
![]() Bitka se odigrala na obalama reke Eufrat. | |||||||
| |||||||
Sukobljene strane | |||||||
Rašidunski kalifat |
![]() | ||||||
Komandanti i vođe | |||||||
Abu Ubajd † El Hakam†[3] Džabr†[3] El Mutana[4] |
![]() ![]() | ||||||
Jačina | |||||||
6,000-10,000[5][6] | verovatno 10.000 više od Arapa[7] | ||||||
Žrtve i gubici | |||||||
4.000-7.000 ubijenih
| nepoznato |
Pozadina bitke
urediMuslimanske snage su već zauzele Hiru i preuzele kontrolu nad okolnim mestima Mesopotamije, naseljenim Arapima, na obalama Eufrata.[8]Pad Hire šokirao je Persijance, pošto je "mladi Jezdigerd, počeo ozbiljnije da shvata angažovanje Arapa".[8] Jezdigerd je poslao svoje snage u arapska pogranična područja i izgledalo je kao da će zadobiti prednost, jer je El Mutana morao da pozove pojačanja iz Medine.[8]
Novi kalif, Omar, poslao je Abu Ubajda u Mesopotamiju da preuzme komandu od El Mutane. Naišao je na glavninu persijskih snaga pod Bahmanom Džadujem, u blizini današnjeg nalazišta Kufe. Dvije vojske su se susrele jedna sa drugom na suprotnim obalama Eufrata. Pošto je tokom njenog trajanja prelažen most, bitka je postala poznata pod nazivom Bitka kod mosta.[8]
Bitka
urediBahman je pozvao Abu Ubajda da odluči ko bi trebalo da pređe reku.[6] Potonji je preuzeo inicijativu i agresivno prešao reku; ovo se pokazalo katastrofalnim. Prema izveštajima, sam pogled na slonove u persijskoj vojsci prestravio je arapske konje. Beli slon je po svemu sudeći oborio Abu Ubajdu sa konja zajedno sa njegovim sedlom, izgazio ga svojim nogamna. Nakon ovog poteza, pokazala se nesposobnost arapskih trupa da odgurnu Persijance koji su formirali čvrstu borbenu liniju u blizini mosta, tako da su se Arapi uspaničili i razbežali.[6][8] Nakon Abu Ubajda zapovedništvo su preuzimali El Hakam i Džabr, inače njegov bart i sin, jedan za drugim, da bi se nakraju došlo do El Mutana.[3] Prema tradiciji, El Mutana je nastavio da se bori kako bi Arapima dao mogućnost da poprave most i izbegnu gubitak 4000 ljudi-iako su tačne procene vezane za učesnike umešane u ovu i druge bitke toga doba ostale nepznate.[8] Negde oko 3 000 arapskih muslimana je tokom bitke odnela reka.[9]
Izvori se slažu da ma iz kog razloga, Bahman Džaduja nije krenuo u poteru za razbijenom arapskom vojskom koja se našla u bekstvu.[8]
Vidi još
urediReference
uredi- ^ a b electricpulp.com. „ʿARAB ii. Arab conquest of Iran – Encyclopaedia Iranica”. www.iranicaonline.org (na jeziku: engleski). Pristupljeno 19. 07. 2018. „Ambushing Abū ʿObayd from the opposite bank of the Euphrates, the Persians inflicted a disastrous defeat on the Muslim forces at the Battle of the Bridge in Šaʿbān, 13/October, 634.”
- ^ Brown, Daniel W. (2011). A New Introduction to Islam. John Wiley & Sons. str. 107. ISBN 9781444357721.
- ^ a b v Al Biladuri 2011, str. 404
- ^ al-Tabari 2013, str. 193
- ^ al-Tabari 2013, str. 188
- ^ a b v g Nafziger & Walton 2003, str. 22
- ^ Pourshariati 2011, str. 217
- ^ a b v g d đ e Frye 1975, str. 8–9
- ^ Crawford 2013, str. 134
Literatura
uredi- Brown, Daniel W. (2011). A New Introduction to Islam. John Wiley & Sons. str. 107. ISBN 9781444357721.
- Al Biladuri, Ahmad Bin Yahya Bin Jabir (2011). The Origins of the Islamic State: Being a Translation from the Arabic. Prevod: Hitti, Philip Khuri. Cosimo Classics.
- al-Tabari, Muhammad ibn Yarir (1993). he History of al-Tabari Vol. 11: The Challenge to the Empires A.D. 633-635. Prevod: Blankinship, Khalid Yahya. State University of New York Press.
- Crawford, Peter (2013). The War of the Three Gods: Romans, Persians and the Rise of Islam. Pen & Sword.
- Frye, Richard Nelson (1975). The Cambridge History of Iran: The period from the Arab invasion to the Saljuqs. Cambridge University Press.
- Nafziger, George F.; Walton, Mark W. (2003). Islam at War: A History. Praeger.
- Pourshariati, Parvenah (2011). Decline and Fall of the Sasanian Empire. I.B.Taurus & Co.Ltd.