Mračni kristal (engl. The Dark Crystal) je američki fantastični film iz 1982. godine reditelja Džima Hensona i Frenka Oza. Glasove pozajmljuju Stiven Garlik, Lisa Maksvel, Bili Vajtlo, Persi Edvards i Bari Denen. Film je produciran od strane ITC Entertainment-a i The Jim Henson Company-a i distribuiran od strane Universal Pictures-a. Radnja se vrti oko Džena, Gelflinga u potrazi za vraćanjem ravnoteže u svet Tra i rušenjem vladajućiih Skeksisa obnavljanjem moćnog slomljenog Kristala.

Mračni kristal
Poster bioskopskog izdanja
Izvorni naslovThe Dark Crystal
Režija
ScenarioDejvid Odel
Producent
  • Džim Henson
  • Gari Kurc
Glavne uloge
NaratorDžozef O'Konor
MuzikaTrevor Džouns
Direktor
fotografije
Osvald Moris
MontažaRalf Kemplen
Producentska
kuća
  • Henson Associates
  • ITC Entertainment
Distributer
Godina1982.
Trajanje93 minuta
Zemlja
  • Sjedinjene Države
  • Ujedinjeno Kraljevstvo
Jezikengleski
Budžet25 miliona američkih dolara[3] ili 25 miliona britanskih funti[4]
Zarada41.4 miliona američkih dolara[5]
Veb-sajtwww.darkcrystal.com
IMDb veza

Reklamiran je kao porodični film, ali je bio znatno mračniji od prethodnog materijala stvaralaca. Animatronika korišćena u filmu smatrala se revolucionarnom za svoje vreme, jer je većini stvorenja, poput Gelflinga, bilo potrebno oko četiri lutkara da bi postigli potpunu manipulaciju. Primarni koncept-umetnik bio je ilustrator fantastike Brajan Fraud, poznat po svojim prepoznatljivim dizajnima vila i patuljaka. Fraud je takođe sarađivao sa Hensonom na njegovom sledećem projektu, filmu Lavirint iz 1986. godine.

Film Mračni kristal je producirao Gari Kurc, dok je scenario napisao Dejvid Odel, sa kojim je Henson ranije radio kao pisac osoblja serije Mapet-šou. Muziku je konponovao Trevor Džouns. Film je u početku dobio mešovite kritike od glavnih kritičara; iako je kritikovan zbog mračnijeg, dramatičnijeg tona za razliku od Hensonovih prethodnih dela, hvaljen je zbog narativnog, estetskog i karakternog karaktera. Tokom godina kritičari su je ponovo ocenili i postao je kultni film.

Prednastavna televizijska serija, Mračni kristal: Doba otpora, premijerno je prikazana 2019. godine na Netflix-u.

Radnja uredi

Pre 1000 godina na planeti Tra, dve nove rase su se pojavile kada je Krhotina razbijena od Kristala istine: okrutni Skeksis čija je kontinuirana korupcija Kristala da bi im produžio život opustošila Tru i nežni urRu, poznatiji kao Mističari, koji su stvorili svoj dom u Dolini kamenja da čekaju svoju sudbinu. Vođa Mistika, Gospodar UrSu, podiže mladog Gelflinga po imenu Džen čiji su klan Skeksiji zaklali. Kako se približava Velika konjukcija tri Traninih Sunca, umirući UrSu upućuje Džena da ispuni proročanstvo o isceljenju Kristala tako što će prvo izvući Krhotinu od Ogre. Kako UrSu prolazi, car Skeksisa, skekSo, takođe umire, ostavljajući mesto vođe upražnjeno. Čamberlejn, skekSil i gospodar Gartim, skekUng, izazivaju jedni druge u „Suđenju od kamena” za sukcesiju, što rezultira skekUngom koji poražava skekSila. SkekSilu se oduzima odeća i proteruje ga, dok se skekUng proglašava novim carem. Kada Skeksiji saznaju za Dženovo postojanje, šalju svoju vojsku džinovskih Gartima nalik na rakove da ga uhvate, a lukavi skekSil sledi.

Džen upoznaje Ogru i ulazi u njen model Sunčevog sistema, koji koristi za predviđanje nebesa, i ona objašnjava konjukciju pre nego što je Džen izabrao tačnu Šard. Pre nego što Ogra uspe da objasni Dženovu misiju, Gartim stiže i uništava model, uzimajući Ogru u zarobljeništvo dok Džen beži. Čuvši poziv Kristala, Mističari napuštaju svoju dolinu i vraćaju se u Zamak Kristala. Na svom putovanju kroz šumsku močvaru, Džen upoznaje Kiru, još jednog preživelog Gelflinga. Njih dvoje saznaju više jedno o drugom kada slučajno „sanjare”, deleći međusobna sećanja. Oni ostaju noć sa Podlingovima koji su odgajili Kiru, samo da bi oni i Kirin kućni ljubimac Fizgig pobegli kada Gartim napadne selo. Skoro su uhvaćeni, ali skekSil interveniše sprečavajući Gartim da ih progoni.

Džen i Kira otkrivaju uništenu gelflingovsku civilizaciju sa drevnim spisima koji opisuju proročanstvo: „Kad pojedinačno zasja trostruko Sunce, ono što je podignuto i poništeno biće celo, a dve će napraviti Gelflingova ruka ili niko drugi.” Prekida ih skekSil, koji otkriva da je proročanstvo bilo razlog genocida Gelflinga, pokušavajući da ih prevari da dođu s njim u dvorac. Ali Gelflinzi beže i stižu do zamka na Landstrajdersa, presrećući Gartima koji je napao Kirino selo. Pokušavajući da oslobode zarobljene Podlinge, Kira, Džen i Fizgig spuštaju se do suvog jarka zamka (otkrivajući da Kira ima krila) i koriste katakombe da bi im pristupili. Ali presreće ih skekSil, koji pokušava da ih odvuče do drugih Skeksija kada ga dalje odbiju. Džen u prkos probode ruku skekSila krhotinom, a skekSil, u naletu besa, zakopa Džena u uvali i odvede Kiru. skekSil je vraćen na funkciju Čamberlejna i daje Kiru naučniku, skekTeku, da joj se oduzme životna suština da bi Skeksiji popili i povratili mladost. Ogra, zatvorena u laboratoriji naučnika, kaže Kiri da pozove životinje u zatočeništvu u pomoć; oni se oslobađaju kao odgovor i oslobađaju Kiru dok uzrokuju da skekTek padne niz kristalno okno do njegove smrti. U tom trenutku, njegov mistični kolega, urTi, nestaje u rafalnom plamenu. Ogra se oslobađa ubrzo nakon što Kira ode i pre nego što Džen stigne.

Tri Sunca počinju da se poravnavaju dok se Gelflinzi ponovo okupljaju u Kristalnoj komori, a Skeksiji okupljaju za ritual koji će im dodeliti besmrtnost. Kada ih otkriju i napadnu Gartima, Džen skoči na Kristal, ali ispusti Krhotinu. Kira ga uzima nakon što je Fizgig bacio niz okno skekUnga (ubrzo ga je spasila Ogra). Kira baca Krhotinu natrag Dženu i smrtno je ubode majtor rituala, skekZok. Srce slomljenog uranja krhotinu u Tamni kristal, ispunjavajući proročanstvo. Gartim se raspada, a robovi Podlinga vraćaju svoju suštinu, dok se tamni kamen koji prekriva dvorac raspada i otkriva kristalnu strukturu. UrRu stižu i koriste Kristal da spoje sebe i Skeksije u bića koja su nekada bila: anđeoske urSkeke. Vođa urSkeksa objašnjava Dženu da su greškom razbili Kristal pre 1000 godina, podelivši ih na dve rase i desetkujući Tru, i da su ih povratili Dženova hrabrost i Kirina žrtva. UrSkeks oživljava Kiru u znak zahvalnosti, a zatim se uspinje na viši nivo postojanja, prepuštajući Kristal istine Džen i Kira na sada podmlađenom Tru.

Uloge uredi

Glumac Uloga
Stiven Garlik Džen
Lisa Maksvel Kira
Bili Vajtlo Ogra
Persi Edvards Fizgig

Napomene uredi

  1. ^ Distributerska prava filma su kupljena od strane The Jim Henson Company-a od ITC Entertainment-a u avgustu 1984. godine.[1] Trenutno, Universal Pictures bavi se bioskopskom distribucijom u Sjedinjenim Državama i međunarodno (uključujući Ujedinjeno Kraljevstvo[2]) zbog prethodnih ugovornih obaveza sa bivšim Associated Film Distribution-om ai ITCjem, ali vlasništvo nad filmom i autorska prava kontroliše The Jim Henson Company.

Reference uredi

  1. ^ Jay Jones, Brian (2013). „Chapter 12: Twists and Turns”. Jim Henson: The Biography. Ballantine Books (Random House). str. 374–375. ISBN 978-0345526113. 
  2. ^ a b „The Dark Crystal”. British Board of Film Classification. 
  3. ^ "The Dark Crystal: The Ultimate Visual History" (September 19, 2017)
  4. ^ BRITISH PRODUCTION 1981
  5. ^ „The Dark Crystal (1982)”. Box Office Mojo. 
Izvori

Dodatna literatura uredi

  • Gaines, Caseen (2017). The Dark Crystal: The Ultimate Visual History. San Rafael, United States: Insight Editions. ISBN 978-1-60887-811-6. 

Spoljašnje veze uredi