Šah-sultanija (ćerka Selima I)

ћерка Селима I

Sultanija Šah ili Šahuban (tur. Şah Sultan; Şahuban Sultan) (Manisa, 1507Istanbul, 1572) bila je sultanija, princeza Osmanskog carstva, kćerka sultana Selima I i sestra sultana Sulejmana I.

Šah sultanija
Lični podaci
Datum rođenja1507.
Mesto rođenjaManisa, Osmansko carstvo
Datum smrti1572 (starost 64–65)
Mesto smrtiIstanbul, Osmansko carstvo
Porodica
Supružnik
  • Lutfi-paša(v. 1523 —  r. 1541)
  • Merkez-efendija (v. 1551 —  s. 1552)
PotomstvoEsmahan Baharnaz sultanija
Redžep-beg
RoditeljiSelim I
DinastijaOsmanska dinastija
sultanija Osmanskog carstva

Biografija

uredi

Šah je rođena 1507. Bila je jedna od šest kćeri Selima I. Njena majka je bila nešpznata konkubina, koja je bila još živa 1556. godine.

Posle smrti svoga oca, i dolaska njenog polubrata Sulejmana na presto, aprila 1523. udata je za Lutfi-pašu, državnika koji je kasnije, 1539. postao veliki vezir. Iz ovog braka, Šah je imala ćerku Esmahan. Poznato je da u braku nije bilo ljubavi. 1541. godine, Šahuban se razvela od svog supruga koji je nakon razvoda oslobođen svih svojih političkih pozicija. Razlog ovog razvoda je bilo upravo fizičko zlostavljanje Šah-sultanije od strane njenog supruga. Nakon toga je i Šah naredila slugama da prebiju Lutfi-pašu i požalila se svom bratu, Sultanu Sulejmanu i zatražila razvod. Zbog toga je i Lutfi-paša skinut sa dotadašnje pozicije velikog vezira[1], i poslat u progonstvo u Grčkoj.

Nešto nakon razvoda od Lutfi-paše, organizovala je udaju svoje kćeri i nastanila se u paviljonu kod Mevlevihane-kapije na periferiji Istanbula. Posvetila se religioznom životu i često je provodila vreme sa šejhovima i dervišima. Tokom 1550/1551, brat je odlučio da je uda za Merkez-efendiju, koji je imao devedeset godina. Njihov brak je trajao kratko, do njegove smrti u arpilu 1552.[2]. Iz braka sa Merkez-efendijom je imala sina Redžepa. Kako je Merkez-efendija bio stariji od sultanije 44 godine, neki dovode u pitanje postojanje samog braka ili njihovog potomstva. Nakon smrti njenog supruga, Šah sultanija je podigla čamiju u sećanje na njenog supruga.

Za sobom je ostavila i zadužbinu, džamiju Šah sultanije koja je sagrađena 1556. godine[3][4]. Sultanija Šah je ostatak života provela brinući o svojim unukama i praunucima, što je zabeleženo u arhivi iz 1569. godine.

Grob tj. mezar Šah sultanije je pronađen nakon više od 400 godina, 16. marta 2013. godine prilikom restauracije groba Sultanije Ajše Hafse. Arheolozi su izjavili da su oni iz knjiga znali da je mezar Šah sultanije blizu mezara Ajše Hafse, jer je ona umrla 38 godina nakon nje, ali ipak nisu mogli da odrede tačnu lokaciju. Nakon završetka obe restauracije do kraja 2013. ljudi mogu posetiti grobove obe sultanije[5].

Izvori

uredi
  1. ^ „Halil Bey sadrazam olsaydı karısınıdövdü diye bir araba sopa yemişti[[Kategorija:Botovski naslovi]]”. Arhivirano iz originala 21. 09. 2013. g. Pristupljeno 27. 04. 2013.  Sukob URL—vikiveza (pomoć)
  2. ^ Merkez Efendi (na jeziku: engleski), 2021-05-02, Pristupljeno 2021-10-08 
  3. ^ „Arhivirana kopija”. Arhivirano iz originala 17. 05. 2013. g. Pristupljeno 27. 04. 2013. 
  4. ^ İM Mimarlık Restorasyon Ltd.Şti
  5. ^ „Arhivirana kopija”. Arhivirano iz originala 30. 05. 2013. g. Pristupljeno 27. 04. 2013.