Pukoti (pulmologija)
Pukoti ranije nazivani krepitacije su isprekidani, kratkotrajni i eksplozivni disajni zvukovi koji se ćuju nad plućnim parenhimom.[1] Drugim rečima pukoti označavaju rastezanje fibroznog pluća ili otvaranje kolabiranih alveola.[2]
Pukoti (pulmologija) | |
---|---|
![]() Objektivna metod kojom lekar stetoskopom osluškuje šumove (pukote) koji se stvaraju nad plućnim parenhimom. | |
Специјалност | pulmologija |
MeSH | D001314 |
MedlinePlus | 002226 |
Karakteristike
уредиPukoti su nemuzikalni tonovi, različite frekvencije i jačine, kratkog trajanja, koji su po svojim karakteristikama slični onima koji se dobijaju:[3]
- pucketanjem soli na ugrejanoj ploči štednjaka,
- kada se kroz slamčicu uduvava vazduh u tečnost,
- trljanjem kose između prstiju blizu uva.
Fini pukoti su kratki, visokotonski zvuci dok su grubi pukoti niskotonski zvuci koji duže traju.
Etiologija
уредиU određenim stanjima (pneumonija, atelektaza, edem pluća, bolest plućnog intersticija, dugotrajno ležanje i slabija ventilacija određenih dijelova pluća), alveolarni sakulusi su kolabiranih zidova i bez vazduha. Tokom udaha (inspirijuma) vazduh prodire u alveolarne prostore, razdvaja njihove priljubljene zidove i rasteže alveole što dovodi do pojave šuma ili pukota.[2]
Prema vremenu nastanka pukoti mogu biti: rani inspiratorni pukoti, kasni inspiratorni pukoti i inspiratorno-ekspiratorni pukoti.[3]
Rani inspiratorni pukoti
уредиRani inspiratorni pukoti nastaju naglim otvaranjam krupnijih disajnih puteva u ranoj fazi inspirijuma. Čuju se kod hroničnog bronhitisa.[3]
Udah (insirijum) | Izdah (ekspirijum |
---|---|
****** |
Kasni inspiratorni pukoti
уредиKasni inspirijski pukoti nastaju pri kraju udaha (inspirijuma) i visokog su tonaliteta zbog naglog otvaranja alveolarnih prostora koji su zatvoreni tokom izdaha (ekspirijuma). Odraz su intersticijskih procesa koji dovode do kolapsa alveola.[2]
Kasni inspiratorni pukoti se čuju:[3][2]
- kod zastojnih promena u plućima,
- nad lokalizovanim područjem pluća tokom nastanka i povlačenja lobarnog zapaljenja pluća,
- kod srčane slabosti,
- starijih i gojaznih osoba.
- difuzno kod plućne fibroze i/ili bazalno, uglavnom obostrano,
- Kasni nad zdravim plućem
Pukoti se mogu čuti i nad zdravim plućem, u kome nastaju u manjim perifernijim disajnim putevima. Niske su jačine i ponavljaju se. Iščezavaju sa dubokim disanjem.[2]
Udah (insirijum) | Izdah (ekspirijum |
---|---|
****** ****** |
Inspiratorni i ekspiratorni pukoti
уредиRani inspiratorni i ekspiratorni pukoti se javljaju kod ponovnog otvaranja prethodno zatvorenih dišnih puteva (sekret, slabost zidova disajnih puteva). Nižeg su tonaliteta i prisutni su kod bronhoopstruktivnih bolesti pluća, npr,. kod bronhiektazija.[3][2]
Udah (insirijum) | Izdah (ekspirijum |
---|---|
******* | ******************* |
Izvori
уреди- ^ Popovac D. Bolesti pluća. Beograd 1999
- ^ а б в г д ђ Hrvatska, Placebo d o o Split i MSD. „Pulmologija”. www.msd-prirucnici.placebo.hr (на језику: хрватски). Приступљено 2022-02-14.
- ^ а б в г д ђ е ж Tamara Žikić Fizikalni pregled pulmološkog bolesnika U: Pulmološki priručnik, Urednik Doc. dr sc. med. Mirko Stanetić, Medicinski fakultet u Banjoj Luci, Banja Luka, 2002. str.66
Literatura
уреди- Doc. dr sc. med. Mirko Stanetić urednik,Pulmološki priručnik, Medicinski fakultet u Banjoj Luci, Banja Luka, 2002.
Spoljašnje veze
уредиMolimo Vas, obratite pažnju na važno upozorenje u vezi sa temama iz oblasti medicine (zdravlja). |