Daglas A-26
A-26 Invejder (engl. A-26 Invader) je bio američki bombarder iz perioda Drugog svjetskog rata i kasnijeg. Proizvodila ga je fabrika Daglas od 1943. do 1946.
Daglas A-26 | ||
---|---|---|
![]() Daglas A-26 | ||
Opšte | ||
Namena | bombarder | |
Posada | 3 | |
Proizvođač | Daglas | |
Prvi let | 10. jula 1942. | |
Početak proizvodnje | 1943. | |
Dimenzije | ||
Dužina | 15,24 m | |
Razmah krila | 21,34 m | |
Visina | 5,64 m | |
Površina krila | 50,17 m² | |
Masa | ||
Prazan | 10.365 kg | |
Normalna poletna | 12.519 kg | |
Maks. težina pri uzletanju | 15.900 kg | |
Pogon | ||
Klipno-elisni motor | 2 x Prat&Vitni R-2800 Pratt & Whitney R-2800 | |
Snaga | 2 x 2.000 KS ili 1.500 kW | |
Performanse | ||
Maks. brzina na Hopt | 570 km/h km/h | |
Maks. brzina na H=0 | 457 km/h | |
Taktički radijus kretanja | 2.300 km | |
Dolet | 5.150 km | |
Plafon leta | 6.700 m | |
Brzina penjanja | 384 m/min |
Projektovanje i razvoj
urediInvejder je jedan od samo nekoliko aviona koji je bio u potpunosti dizajniran, razvijen, proizveden u većem broju i korišten u toku Drugog svjetskog rata. Dizajniran je od strane poznatog Ed Hajnemana kao naslednik Daglas DB-7 bombardera, koristeći novi jači Prat&Vitni R-2800 motor. Bio je prvi bombarder sa krilom laminarnog strujanja i daljinski kontrolisane kupole s mitraljezima. Rad na projektu je počeo još 1940. godine. Bio je projektovan ugledajući se na De Heviland DH.98 Moskito a bazirajući se na pozitivnim iskustvima sa avionom Daglas A-20. Prvi let prototipa je izveden 10. jula 1942. godine, a avion je ušao u serijsku proizvodnju 1943. U toku testiranja aviona otkriveni su strukturni nedostaci na prednjoj nozi stajnog trapa i kljuna aviona, problemi sa hlađenjem motora, kočioni sistem itd. Svi ovi nedostaci su otklonjeni i proizvodnja je počela 1943. godine i avion je uključen u ratne operacije 1944. godine. Ovo kašnjenje je prouzrokovano i delom jer su proizvodni kapaciteti Daglasa bili prebukirani proizvodnjom ostalih aviona za ratne potrebe. U toku svog dugovečnog života ovaj avion je imao dosta raznih varijeteta.
Varijante aviona Daglas A-26
uredi- XA-26 - osnovni prototip,
- XA-26A - prototip dvoseda noćni lovac,
- XA-26B - troseda varijanta naoružana topom od 75mm u nosu aviona,
- A-26B - osnovna varijanta lakog bombardera naoružana sa 6 ili 8 mitraljeza u nosu aviona od 12,7mm,
- TB-26B - nenaoružana varijanta aviona namenjena obuci pilota zasnovana na modelu avionu A-26B,
- VB-26B - transportna varijanta aviona zasnovana na modelu avionu A-26B,
- A-26C - naoružana varijanta aviona sa 2 mitraljeza u nosu aviona od 12,7mm i zastakljenim nosom aviona,
- RB-26C - nenaoružana varijanta aviona A-26C izviđačka varijanta,
- TB-26C - nenaoružana varijanta aviona namenjena obuci pilota zasnovana na modelu avionu A-26C,
- XA-26D - prototip lakog bombardera sa motorima P&W R-2800-83 sa 6 mitraljeza po 3 u krilima od 12,7mm,
- XA-26E - prototip lakog bombardera sličan prototipu XA-26D sa staklenim nosom ala A-26C,
- XA-26F - prototip lakog veoma brzog bombardera sa četvorokrakom elisom i motorima P&W R-2800-83 od 2.100 KS i jednim mlaznim motorom Dženeral Elektrik GE-J-31 na zadnjem delu trupa,
- A-26Z - predložena posleratna proizvodnja modela A-26C sa motorima P&W R-2800-83 redizajniranim kokpitom i rezervoarima u krilima,
- A-26G - predložen model A-26Z sa nezastakljenim nosom,
- A-26H - predložen model A-26Z sa zastakljenim nosom,
- JD-1 - mornarička oznaka aviona A-26B i A-26C namenjena za vuču meta, kasnije (1962.) preprojektovan u model UB-26J,
- JD-1D - mornarička oznaka aviona A-26B i A-26C bezpilotna letjelica, kasnije (1962.) preprojektovan u model DB-26J,
- YD-26K - prototip lakog bombardera modifikovan A-26 u Mark Engineering Company dupliran kokpit, rezervoari goriva u krilima, motori P&W R-2800-103W, oklopljena krila i trup aviona, veća površina vertikalnog peraja, poboljšana avionika i 8 (po 3 u krilima) mitraljeza od 12,7mm,
- B-26K - proizvodna verzija lakog bombardera YD-26K Mark Engineering Company, motori P&W R-2800-52W od 2.500 hp, i uklonjena 6 mitraljeza u krilima od 12,7mm redizajniran u A-26А,
- RB-26L - nenaoružana varijanta aviona - noćna foto izviđačka varijanta napravljena samo 2 primerka,
- B-26N - nezvanična varijanta aviona B-26C izrađena za francusko ratno vezduhoplovstvo opremljena radarom Al Mk X, sa 2 mitraljeza od 12,7mm i serije raketa.
U borbi
urediBorbene misije su počele sa 9. vazdušnom armijom u novembru 1944. u Evropi, gdje je bačeno 18000 tona bombi. Godine 1948., Martin B-26 Maroder je povučen iz upotrebe i A-26 je dobio novo ime B-26. Preko 450 novo označenih B-26 je korišteno u Korejskom ratu. Kasnije su upotrebljavani i u Vijetnamu, gdje se ispostavilo da je njihova mala brzina prednost koja omogućuje preciznije gađanje i podrška u borbi kod gerilskog načina ratovanja.
Godine 1977. još uvijek je A-26/B-26 bio u naoružanju 6 zemalja. Avion se koristio više decenija što je veoma dugo za život bombardera. Ovo mu je omogućilo pre svega, brzina, velika vatrena moć i preživljavanje u veoma teškim uslovima.
Naoružanje (A-26B)
uredi- Streljačko: 10 mitraljeza 12.7 mm, 6 u nosu i po dva u dvije kupole
- Bombe: do oko 2700 kg
Zemlje koje su koristile ovaj avion
urediVidi još
urediLiteratura
uredi- Gunston, Bill (1999). The Illustrated Directory of Fighting Aircraft of World War II. Salamander Books. ISBN 9781840650921.
- Mesko, Jim (1980). A-26 Invader in action (na jeziku: (jezik: engleski)) (Carrollton izd.). Texas: Squadron/Signal Publications. ISBN 978-0-89747-093-3.
- O'Leary, Michael (2002). Database: Douglas Invader (na jeziku: (jezik: engleski)) (Aeroplane Vol. 30, No.5, izd.). London: IPC. str. 37—58. ISBN 978-0-89747-093-3.
- Thompson, Scott (2002). Douglas A-26 and B-26 Invader (na jeziku: (jezik: engleski)). Ramsbury, Marlborough, Wiltshire,: Crowood Press Ltd. ISBN 978-1-86126-503-6.
- Winchester, Jim (2004). "Douglas A-26 Invader." Aircraft of World War II (na jeziku: (jezik: engleski)). London: Grange Books. ISBN 978-1-84013-639-5.
Spoljašnje veze
uredi- „A-26”. Arhivirano iz originala 11. 2. 2007. g.
- Avion A-26
- „A-26B Invader” (na jeziku: (jezik: ruski)). Ugolok neba. 2004. Pristupljeno 4. septembar 2010.
- „Douglas A-26/B-26 Invader” (na jeziku: (jezik: engleski)). www.militaryfactory.com. Pristupljeno 4. septembar 2010.[mrtva veza]