Kanonsko pravo

Kanonsko pravo ili crkveno pravo (lat. Jus canonicum ili Jus ecclesiasticum) je zbornik svih odredbi crkvenih sabora od 3. do 9. veka, dok se ostale crkvene odluke obično nazivaju pravila.

Kanonsko pravo u Pravoslavnoj crkvi jesu samo one odredbe koje je Crkva donela do 9. veka.

Rimokatolička crkvaUredi

U Rimokatoličkoj crkvi kanonsko pravo obeležava ono pravo koje je većim delom sadržano u njenom zvaničnom zborniku Codex juris canonici. Njegovo poslednje izdanje objavljeno je 1983. godine. Osim toga, deo kanonskog prava predstavljaju i sve ostale kanonske odluke donete na zakonit način. Ovamo pripadaju kanonski propisi koji su prethodili poslednjem kanonskom pravu, a nisu njime opozvane, kao i propisi koje je kasnije na drugi način (obično u pisanim odlukama pape ili njegovih ureda) objavila Sveta stolica.

Crkveni kanoni ili pravilaUredi

Crkveni kanoni ili pravila i odredbe hrišćanske etike, bogosluženja, discipline klira, monaštva, crkvene organizacije i jurisdikcije, koje su proglasili vaseljenski ili pomesni sabori. Uopšteno, kanoni predstavljaju crkveno zakonodavstvo koje formira predmet kanonskog prava. Sem dogmata, koji čini predmet vere i ukazuje na međe tradicije, a ima karakter definicija (ορος, finis) je kanoni koji treba da se poštuju jer su saglasni sa dogmatskom tradicijom, u duhu su učenja vere. Kanon je oblik ili sadržaj u kojem se primenjuje učenje; stoga se on ne može posmatrati teoretski niti kao dopunska vlast. Crkva ima ne samo moć da ukazuje na disciplinu klira i pastirski život laika nego i odgovornost da se izjasni u različitim situacijama i momentima (Dela 15,26-29; 1. Tim. 3,15). Vršeći tu vlast, Crkva primenjuje ikonomiju, to jest koristi kanone u određenim posebnim uslovima i u svojim stalnim pastirskim potrebama.

Saborno određenje kanonaUredi

Mada postoje posebni kanoni, pravoslavna kanonska tradicija obrađivana je saborski, da bi se očuvalo načelo: kanonska saglasnost u duhu i kanonska saglasnost u dogmatu. Kanoni se odnose na: post, poštovanje ikona svetih, Pashu, brak, hirotoniju, razvod, vladanje klira i monaha, učestvovanje mirjana, jerarhijske stepene, poredak eparhijskih prestola, međucrkvene odnose, javne odnose itd. Kanonski propisi koje određuje Crkva ne treba da se mešaju sa zakonodavstvom civilnoga prava koje se odnosi na javni religiozni život i na hrišćansku Crkvu kao pravnu instituciju.

Vidi jošUredi

LiteraturaUredi