Morensko jezero, ili jezero u terminalnom basenu, je tip glacijalnog akumulacionog jezera koje nastaje u predelima na kojima je nekada bio aktivan glacijalni proces. Formira se u terminalnom basenu koji je sa donje strane pregrađen čeonim morenama, tako da se u njemu voda zadržava i ujezerava. Najčešća su i najbrojnija na visokim planinama i polarnim predelima.

Plavsko jezero u Crnoj Gori

Terminalni basen je preizdubljeni, plitki deo ledničkog korita u kome se otapa lednik. Nalazi se sa unutrašnje strane čeone morene i uokviren je njenim lučnim bedemom. Dno basena pokriveno je podinskim morenama koje su akumulirane u obliku brežuljaka i izduženih gredica u pravcu kretanja lednika. Ovi brežuljci i gredice nazivaju se drumlini. Njihovo stvaranje je posledica neravnina po dnu valova i terminalnog basena. Nakon otapanja lednika, između drumlina, u interkolinskim depresijama, zaostaju manja ili veća jezera. To su upravo jezera u terminalnim basenima. Tipsko jezero u terminalnom basenu je jezero Garda u Italiji.

Garda se nalazi na severu Italije, u podnožju Alpa. Njegovo dno je oko 200 m ispod nivoa Jadranskog mora, a visina čeone morene dostiže do 300 m. Na sličan način postala su i jezera Mađore, Komo, Ženevsko i Bodensko.[1]

Najpoznatije jezero takvog tipa na Balkanu je Plavsko jezero u Crnoj Gori, koje je formirano u terminalnom basenu Plavsko-gusinjskog lednika i najveće je ledničko jezero na Balkanu sa 1,99 km².

Vidi još uredi

Literatura uredi

  • Dukić, D. i Gavrilović Lj. (2006): Hidrologija, Zavod za udžbenike i nastavna sredstav, Beograd.
  • Mastilo, Natalija (2005): Rečnik savremene srpske geografske terminologije, Geografski fakultet, Beograd

Reference uredi

  1. ^ Petrović D., Manojlović P., (2003): Geomorfologija, Geografski fakultet, Univerzitet u Beogradu, Beograd.