Heksadecimalni sistem

U matematici i informatici se često koristi heksadecimalni brojevni sistem. To je brojni sistem u osnovi 16, odnosno sistem sa 16 različitih cifara. Obično se koristi 10 arapskih cifara i dodaju se slova A-F odnosno a-f.[1]

Konverzija brojeva u heksadecimalnom koduUredi

0hex = 0dec = 0oct 0 0 0 0
1hex = 1dec = 1oct 0 0 0 1
2hex = 2dec = 2oct 0 0 1 0
3hex = 3dec = 3oct 0 0 1 1
4hex = 4dec = 4oct 0 1 0 0
5hex = 5dec = 5oct 0 1 0 1
6hex = 6dec = 6oct 0 1 1 0
7hex = 7dec = 7oct 0 1 1 1
8hex = 8dec = 10oct 1 0 0 0
9hex = 9dec = 11oct 1 0 0 1
Ahex = 10dec = 12oct 1 0 1 0
Bhex = 11dec = 13oct 1 0 1 1
Chex = 12dec = 14oct 1 1 0 0
Dhex = 13dec = 15oct 1 1 0 1
Ehex = 14dec = 16oct 1 1 1 0
Fhex = 15dec = 17oct 1 1 1 1

Primer: Broj A2F konvertujte u odgovarajući broj dekadnog brojnog sistema i obrnuto. Rešenje:  

 

Provera (obrnuto):


  (ostatak 15, odnosno F)


  (ostatak 2)


  (ostatak 10, odnosno А)



Dakle, 2607(10)=A2F(16)

IstorijaUredi

Heksadecimalni sistem je IBM uveo u upotrebu 1963. godine. Ranija verzija heksadecimalnog sistema 1954. godine korišćena je na Bendix G-15 sistemu.

Na primer broj 10101010 u binarnom sistemu, koji se piše 170 u uobičajnom dekadnom sistemu, se piše kao AA u heksa decimalnom sistemu.

Heksadecimalni sistem je pogodno koristiti u računarima pošto je pretvaranje između binarnog i heksadecimalnog sistema jednostavno. Tako svaka četiri bita mogu da se napišu kao jedna cifra heksadecimalnog sistema, što znači da se jedan bajt može napisati kao dve cifre u heksadecimalnom sistemu.

 
Tablica množenja u heksadecimalnom sistemu

Umesto latinskog 'sexa' IBM je kao prefiks izabrao grčko έξι (heksi - šest) iz očiglednih razloga. Drugi deo reči, 'decimalni', je nastao od latinske reči 'decem' (deset).

Vidi jošUredi

ReferenceUredi

Spoljašnje vezeUredi