Desetina (franc. Dîme, nem. Zehnt; engl. Tithe) je izraz koji u svom najširem smislu označava moralnu ili zakonsku obavezu pojedinca ili domaćinstva da deseti dio svoje žetve ili prihoda u određenom periodu preda određenoj religijskoj ili svjetovnoj instituciji (uključujući državu) u smislu njenog financiranja ili održavanja.[1] U užem smislu se pod time podrazumeva obaveza koju su u srednjovekovnoj Evropi prema Katoličkoj crkvi imali seljaci ili kmetovi, odnosno jedna od ključnih institucija tadašnjeg feudalnog poretka; u tom smislu je poznata pod nazivom crkvena desetina. Vrste i opseg davanja vezanih uz desetinu, uključujući njenu dobrovoljnost, te način korištenja tako prikupljenih sredstava su se razlikovale od zemlje do zemlje i različitim političkim, ekonomskim i drugim okolnostima. U svom obaveznom obliku je uglavnom ukinuta u 19. ili 20. veku zajedno s drugim feudalnim institucijama; tada ju je zamenio dobrovoljni crkveni porez, odnosno financiranje od strane države.

Porcelanska figura grupe poreskog praseta oz perioda oko 1770.

U današnje vreme su desetine obično dobrovoljne i plaćaju se u gotovini ili čekovima, dok su u prošlosti desetine bile potraživane i plaćane u naturi, poput poljoprivrednih proizvoda. Nekoliko evropskih zemalja vodi formalni postupak povezan sa poreskim sistemom koji omogućava nekim crkvama da procenjuju desetinu.

Tradicionalno jevrejsko pravo i praksa uključuju različite oblike desetine od davnina. Ortodoksni Jevreji obično praktikuju ma'aser kesafim (odvajanja 10% svog prihoda u dobrotvorne svrhe). U savremenom Izraelu, Jevreji i dalje slede zakone poljoprivredne desetine, npr. prve desetine, terumat ma'aser i druge desetine.

Što se tiče hrišćanstva, mnoge denominacije smatraju da je Isus Hristos podučavao da se „desetina mora dati u kontekstu duboke brige za pravdu, milost i vernost” (cf. Matthew 23:23).[2][3][4] Davanje desetine se predavalo na ranohrišćanskim crkvenim savetima, uključujući Savet iz Tura 567, kao i Treći savet iz Makona 585. Prikupljanje desetine ostaje važna doktrina u mnogim hrišćanskim denominacijama, kao što su Kongregacionalističke crkve, Metodističke crkve i Adventistička crkva sedmog dana.[2]

Neke hrišćanske crkve, poput onih u metodističkoj tradiciji, podučavaju koncept lagerske desetine, koji naglašava da desetine moraju biti prioritetne i date lokalnoj crkvi, pre nego što se mogu ponuditi apostolatima ili dobrotvornim organizacijama.[5][6]

Drevni Bliski IstokУреди

Nijedan od postojećih vanbiblijskih zakona drevnog Bliskog Istoka se ne bavi desetinom, mada drugi sekundarni dokumenti pokazuju da je to bila raširena praksa u drevnom Bliskom Istoku.[7] Vilijam V. Hol (1996.[8]) prepoznaje poređenje Izraela sa njegovim drevnim bliskoistočnim okruženjem, međutim, što se tiče desetine, poređenja sa drugim drevnim bliskoistočnim dokazima su dvosmislena,[9] i drevna bliskoistočna literatura pruža oskudne dokaze postojanja prakse desetine i sakupljanja desetine.[10]

Vidi jošУреди

ReferenceУреди

  1. ^ David F. Burg (2004). A World History of Tax Rebellions. стр. viii. ISBN 9780203500897. 
  2. 2,0 2,1 Smith, Christian; Emerson, Michael O; Snell, Patricia (29. 9. 2008). Passing the Plate: Why American Christians Don't Give Away More Money (на језику: енглески). Oxford University Press. стр. 215–227. ISBN 9780199714117. 
  3. ^ Greg L. Bahnsen; Walter C. Kaiser, Jr.; Douglas J. Moo; Wayne G. Strickland; Willem A. VanGemeren (21. 9. 2010). Five Views on Law and Gospel. Zondervan. стр. 354. 
  4. ^ Stanley E. Porter; Cynthia Long Westfall (januar 2011). Empire in the New Testament. Wipf and Stock. стр. 116. 
  5. ^ Black, E. W. (1960). The Storehouse Plan. West Asheville, North Carolina: Allegheny Wesleyan Methodist Connection. 
  6. ^ „Recognizing the importance of storehouse tithing” (на језику: енглески). Church of the Nazarene. 18. 4. 2019. Приступљено 18. 7. 2019. 
  7. ^ D. L. Baker, Tight fists or open hands?: wealth and poverty in Old Testament law (2009) p. 239. "This was provided by means of a tithe of agricultural produce. a. Tithes in the Ancient Near East None of the extant laws deal with tithing, though other documents show that it was a widespread practice in the ancient Near East."
  8. ^ WW Hallo, Origins: The Ancient Near Eastern Background of Some Modern Western Institutions (Studies in the History and Culture of the Ancient Near East VI; Leiden/New York/Köln)
  9. ^ Menahem Herman Tithe as gift: the institution in the Pentateuch and in light of ... 1992 p. 127 "Hallo recognizes comparisons for Israel with its ancient Near Eastern environment. However, in the instance of the tithe, comparisons with other ancient Near Eastern evidence has already been shown to be ambiguous, given the lack of ..."
  10. ^ Bertil Albrektson, Remembering all the way: a collection of Old Testament studies (1981) p. 116. "The Tithes in the Old Testament." H. Jagersma Brussels I. Introduction "In the Old Testament as well as in other Ancient Near Eastern literature, we find only scant evidence for the practice of tithing and the collection of tithes."

LiteraturaУреди

  • Albright, W. F. and Mann, C. S. Matthew, The Anchor Bible, Vol. 26. Garden City, New York, 1971.
  • The Assyrian Dictionary of the Oriental Institute of the University of Chicago, Vol. 4 "E." Chicago, 1958.
  • Fitzmyer, Joseph A. The Gospel According to Luke, X-XXIV, The Anchor Bible, Vol. 28A. New York, 1985.
  • Grena, G.M. (2004). LMLK--A Mystery Belonging to the King vol. 1. Redondo Beach, California: 4000 Years of Writing History. ISBN 978-0-9748786-0-7. 
  • Speiser, E. A. Genesis, The Anchor Bible, Vol.1. Garden City, New York, 1964.
  • Kelly, Russell Earl, "Should the Church Teach Tithing? A Theologian's Conclusions about a Taboo Doctrine," IUniverse, 2001.
  • Matthew E. Narramore, "Tithing: Low-Realm, Obsolete & Defunct" - April 2004 - ISBN 978-0-9745587-07.
  • Croteau, David A. "You Mean I Don't Have to Tithe?: A Deconstruction of Tithing and a Reconstruction of Post-Tithe Giving" (McMaster Theological Studies)
  • Gower, Granville William Gresham Leveson- (1883). Tithes : a paper read at the Diocesan Conference at Rochester. Rochester: Rochester Diocese. 

Spoljašnje vezeУреди