Istorija Venecuele odražava događaje u oblastima Amerike koje je kolonizovala Španija počevši od 1522; usred otpora starosedilačkih naroda, predvođenih indijanskim kasicima, kao što su Gvajikajpuro i Tamanako. U andskoj regiji zapadne Venecuele složena Andska civilizacija naroda Timoto-Kuika cvetala je pre evropskog kontakta.

5. jul 1811 (fragment), slika Huana Lovera iz 1811.

Godine 1811, Venecuela je bila jedna od prvih špansko-američkih kolonija koja je proglasila nezavisnost, mada taj status nije postojano uspostavljen do 1821. godine, kada je bila departman savezne republike Gran Kolumbija. Potpunu nezavisnost kao posebna zemlja stekla je 1830. godine. Tokom 19. veka, Venecuela je pretrpela politička previranja i autokratiju, ostajući dominirana regionalnim kaudilosima (vojnim moćnicima) do sredine 20. veka. Od 1958. godine, zemlja je imala niz demokratskih vlada. Ekonomski šokovi tokom 1980-ih i 1990-ih doveli su do nekoliko političkih kriza, uključujući smrtonosne nerede u Karakazu iz 1989, dva pokušaja državnog udara 1992. i opoziv predsednika Karlosa Andresa Pereza zbog pronevere javnih sredstava 1993. godine. Kolaps poverenja u postojeće stranke doveo je do izbora 1998. godine bivšeg oficira koji je učestvovao u državnom udaru, Uga Čaveza i pokretanja Bolivarske revolucije, počevši od Ustavotvorne skupštine 1999. godine radi pisanja novog Ustava Venecuele. Ovaj novi ustav zvanično je promenio naziv zemlje u República Bolivariana de Venezuela (Bolivarska Republika Venecuela).

Prekolumbijski period u VenecueliУреди


Arheolozi su otkrili dokaze o najranijim poznatim stanovnicima područja Venecuele u vidu klesanih alata, zajedno sa sečnim i ravno-konveksnim alatima za struganje izloženim na visokim rečnim terasama reke Pedregal u zapadnoj Venecueli. Artefakti lova kasnog pleistocena, uključujući vrhove koplja, potiču sa slične lokacije u severozapadnoj Venecueli, poznate kao El Hobo. Prema radiokarbonskim datiranjima, oni vode poreklo od 15.000 do 9.000 pre sadašnjice. Tajma-Tajma, žuti Muako i El Hobo u Falkonu su neki od lokaliteta sa kojih je prikupljena arheološka građa ih tih vremena.[1] Ove grupe su koegzistirale sa megafaunom poput megaterijuma, gliptodonata i toksodonata. Arheolozi identifikuju mezo-indijansko razdoblje od pre oko 9.000–7.000 do 1000. U ovom periodu lovci i sakupljači megafaune počeli su se okretati drugim izvorima hrane i uspostavljali prve plemenske strukture.

Timoto-Kuika teritorija u današnjoj Meridi, Venecuela.
Timoto i Kuika toponimi.

Predkolumbijska Venecuela imala je oko milion stanovnika.[2] Pored autohtonih naroda koji su danas poznati, stanovništvo je obuhvatalo istorijske grupe kao što su Kalina (Karibi), Kakvetio, Auake, Mariče i Timoto-Kuikas. Kultura Timoto-Kuika bila je najkompleksnije društvo u pretkolumbijskoj Venecueli; sa unapred planiranim stalnim selima, okruženim navodnjavanim, terasastim poljima i rezervoarima za skladištenje vode.[3] Njihove su kuće bile građene pretežno od kamena i drveta sa krovovima od slame. Oni su većim delom bili su miroljubivi, i zavisili su od uzgoja useva. Regionalne kulture uključuju krompir i uljukos.[4] Iza sebe su ostavili umetnička dela, naročito antropomorfnu Ceramic artkeramiku, ali nemaju većih spomenika. Oni su preli biljna vlaka kaja su zatim tkana u tekstil i prostirke za domove. Zaslužni su za izum arepe, osnovne hrane venecuelanske kuhinje.[5]

Počevši od oko 1.000 godine nove ere, arheolozi govore o neoindijanskom periodu koji se završava periodom evropskog osvajanja i kolonizacije. U 16. veku, kada je počela španska kolonizacija na venecuelanskoj teritoriji, stanovništvo nekoliko starosedilačkih naroda je opalo, poput Mariča (potomaka Kalina). Nativni kaciki (lideri), poput Guajkajpura i Tamanaka, pokušali su da se odupru španskim upadima, ali novopridošle su ih ultimatno nadvladale. Istoričari se slažu da je osnivač Karakasa, Diego de Losada, na kraju pogubio Tamanaka.

Španska vladavinaУреди

 
A palafito like the ones seen by Amerigo Vespucci

Kristifor Kolumbo je plovio duž istočne obale Venecuele tokom svog trećeg putovanja 1498. godine, jedinim od njegova četiri putovanja koja su dosegla kopno Južne Amerike. Ova ekspedicija otkrila je takozvana „Biserna ostrva” Kubakva i Margarita kraj severoistočne obale Venecuele. Kasnije su se španske ekspedicije vratile da iskoriste ove obilne biserne ostrige, porobljavajući starosedioce na ostrvima i intenzivno ubirajući bisere. Oni su postali jedan od najvrednijih resursa početnog Španskog carstva u Americi između 1508. i 1531. godine, do kog vremena su devastirali lokalno starosedilačko stanovništvo i biserne ostrige.[6]

Druga španska ekspedicija, koju je predvodio Alonso de Oheda, ploveći duž severne obale Južne Amerike 1499. godine, dala je ime Venecuela („mala Venecija” na španskom) Venecuelanskom zalivu - zbog spoznajne sličnosti sa Italijanskim gradom.

Španska kolonizacija kopnene Venecuele započela je 1502. Španija je osnovala prvo trajno južnoameričko naselje na lokaciji grada Kumana. U vreme španskog dolaska, domorodaci su živeli uglavnom u grupama kao poljoprivrednici i lovci - duž obale, u planinama Anda i duž reke Orinoko.

ReferenceУреди

  1. ^ Silverman, Helaine; Isbell, William (Eds.) (2008): Handbook of South American Archaeology 1st ed. 2008. Corr. 2nd printing, XXVI, 1192 . ISBN 978-0-387-74906-8. стр. 430.. Pg 433–434.
  2. ^ Wunder 2003, стр. 130.
  3. ^ Mahoney 89
  4. ^ "Venezuela." Архивирано 2011-09-04 на сајту Wayback Machine Friends of the Pre-Columbian Art Museum. (retrieved 9 July 2011)
  5. ^ Gilbert G. Gonzalez; Raul A. Fernandez; Price, Vivian; David Smith; Linda Trinh Võ (2. 8. 2004). Labor Versus Empire: Race, Gender, Migration. Routledge. стр. 142—. ISBN 978-1-135-93528-3. 
  6. ^ J.J.Esparza: Cubagua

LiteraturaУреди

  • Derham, Michael. "Undemocratic democracy: Venezuela and the distorting of history." Bulletin of Latin American Research 21.2 (2002): 270–289.
  • Lombardi, John V. Venezuela: the search for order, the dream of progress (Oxford UP, 1982).
  • Moron, Gullermo. A History of Venezuela (1964) online
  • Rudolph, Donna Keyse, and Gerald Allen Rudolph. Historical dictionary of Venezuela (Scarecrow Press, 1996).

Spoljašnje vezeУреди