Genealogija

Genealogija, od grčkih reči γενεα (rod, pleme, koleno) i λόγος (reč, govor, misao)[1] je nauka o postanku, odnosima i korenima imena i prezimena ljudi (rodoslovlje), životinja i biljaka. U cilju proučavanja istorije porodica i utvrđivanje njihovog porekla genealozi koriste usmeno predanje, istorijska dokumenta, genetičke analize i druge metode. Rezultati se obično prikazuju putem porodičnih stabala ali mogu biti predstavljeni i u vidu priče. Težnja za istraživanjem porodične istorije i korena može imati razne motive, uključujući želju za pronalaženjem i učvršćivanjem mesta porodice u istoriji sveta ili svog naroda ali i osećaj odgovornosti za očuvanje nasleđa za buduće generacije.[2]

Rodoslov Vuka Karadžića
Porodično stablo Luja III, vojvode od Virtemberga (vladao 1568–1593)
Porodično stablo „Landasa”, jedne porodice iz 17. veka[3]

Zapis o genealoškom radu može se predstaviti kao „rodoslov“, „porodična istorija“ ili „porodično stablo“. U užem smislu, „genealogija“ ili „porodično stablo“ prati potomke jedne osobe, dok „porodična istorija“ prati pretke jedne osobe,[4][5][6] mada se termini često koriste naizmenično.[7] Porodična istorija može uključivati dodatne biografske podatke, porodične tradicije i slično.[2]

Potraga za porodičnom istorijom i poreklom ima tendenciju da se oblikuje iz nekoliko motiva, uključujući želju da se za datu porodicu izdvoji mesto u široj istorijskoj slici, osećaj odgovornosti za očuvanje prošlosti za buduće generacije i zarad samozadovoljstva preciznog pripovedanje.[8] Genealoška istraživanja se takođe izvode u naučne ili forenzičke svrhe.

PregledUredi

 
12 generacija patrilinearnosti hinduističkog lingajatnog muškarca iz centralne Karnatake u rasponu od 275 godina, prikazano silaznim redosledom

Aterski genealozi tipično slede svoje poreklo i poreklo svojih supružnika. Profesionalni rodoslovci isto tako mogu sprovoditi istraživanja za druge, objavljivati knjige o genealoškim metodama, podučavati ili stvarati sopstvene baze podataka. Oni mogu raditi za kompanije koje pružaju softver ili proizvode materijale za upotrebu drugih profesionalaca i amatera. Svi oni pokušavaju da razumeju ne samo gde i kada su ljudi živeli već i njihov način života, biografije i motivacije. Ovo često zahteva - ili vodi do - poznavanja zastarelih zakona, starih političkih granica, migracijskih trendova i istorijskih društveno-ekonomskih ili verskih uslova.

Genealozi se ponekad specijalizuju za određenu grupu, na primer, škotski klan; određeno prezime, na primer u jednoimenskoj studiji; malu zajednicu, na primer, jedno selo ili župa, na primer u studiji na jednom mestu; ili na određenu, često poznatu osobu. Krvne loze Sejlema su primer specijalizovane grupe za porodičnu istoriju, koja obuhvata članove za koje se može dokazati da vode poreklo od učesnika suđenja vešticama u Sejlemu.

Genealozi i porodični istoričari često se pridružuju društvima porodične istorije, gde početnici mogu učiti od iskusnijih istraživača. Takva društva uglavnom služe određenom geografskom području. Njihovi članovi mogu takođe indeksirati zapise kako bi im bili pristupačniji ili se baviti zagovaranjem i drugim naporima radi očuvanja javnih evidencija i groblja. Neke škole angažuju učenike na takvim projektima kao sredstvo za jačanje lekcija o imigraciji i istoriji.[9] Druge beneficije uključuju porodične istorije bolesti za porodice sa ozbiljnim medicinskim stanjima koja su nasledna.

Izrazi „genealogija” i „porodična istorija” često se koriste sinonimno, mada neki entiteti nude izvesne razlike u definicijama. Društvo rodoslovaca, iako takođe koristi izraze sinonimno, opisuje genealogiju kao „uspostavljanje pedigrea ekstrahovanjem dokaza iz valjanih izvora o tome kako je jedna generacija povezana sa sledećom“ i porodične istorije kao „biografske studije genealoški dokazane porodice i zajednice i zemlje u kojoj su živeli“.[2]

MotivacijaUredi

Pojedinci sprovode rodoslovna istraživanja iz više razloga.

Lični ili medicinski interesUredi

Fizička lica istražuju genealogiju iz znatiželje o svom nasleđu. Ova znatiželja može biti posebno jaka među onima čija je porodična istorija izgubljena ili nepoznata zbog, na primer, usvajanja ili odvajanja od porodice razvodom, smrću ili drugim situacijama.[10] Osim što jednostavno žele da saznaju više o tome ko su i odakle potiču, pojedinci mogu istražiti svoju genealogiju kako bi saznali o mogućim naslednim bolestima u svojoj porodičnoj istoriji.[11]

U medijima raste interesovanje za porodičnu istoriju kao rezultat oglašavanja i televizijskih emisija koje sponzorišu velike genealoške kompanije, poput Ancestry.com. Ovo, zajedno sa lakšim pristupom onlajn zapisima i pristupačnošću DNK testova, podstaklo je radoznalost i omogućilo onima koji su znatiželjni da lako počnu da istražuju svoje poreklo.[12][13]

Vidi jošUredi

ReferenceUredi

  1. ^ „genealogy”. www.etymonline.com. Online Etymological Dictionary. Arhivirano iz originala na datum 1. 5. 2019. Pristupljeno 19. 3. 2016. »from Greek genealogia "the making of a pedigree," from genea "generation, descent" ... + -logia (see -logy)... Meaning "study of family trees" is from 1768.« 
  2. ^ a b v „Genealogy or Family History? What's the Difference?”. Society of Genealogists. Arhivirano iz originala na datum 5. 7. 2013. Pristupljeno 10. 8. 2013. 
  3. ^ „Généalogie de la famille de Landas”. lib.ugent.be. Pristupljeno 2020-08-27. 
  4. ^ „Family tree”. Merriam-Webster Dictionary. Pristupljeno 2021-02-26. 
  5. ^ „Genealogy”. Merriam-Webster Dictionary. Pristupljeno 2019-06-25. 
  6. ^ „Family history”. Merriam-Webster Dictionary. Pristupljeno 2019-06-25. 
  7. ^ „Interested in Family History? Are Genealogy and Family History different?”. National Genealogical Society. Arhivirano iz originala na datum 22. 6. 2019. Pristupljeno 12. 7. 2019. 
  8. ^ Ronald Bishop, "In the Grand Scheme of Things: An Exploration of the Meaning of Genealogical Research," Journal of Popular Culture 2008 41(3): 393–412.
  9. ^ „Teacher's guide for PBS Ancestors series”. BYU. Arhivirano iz originala na datum 2006-10-06. Pristupljeno 2006-09-05. 
  10. ^ Bowen, Alison (19. 4. 2019). „Genealogy sites are helping unite birth parents and adoptees — but not everyone wants to be found”. SCNow Morning News. Arhivirano iz originala na datum 12. 7. 2019. Pristupljeno 12. 7. 2019. 
  11. ^ Tappp, Fiona (18. 1. 2019). „What It's Like to Fill in the Gaps in Your Health History When You're Adopted”. Self Magazine. Arhivirano iz originala na datum 12. 7. 2019. Pristupljeno 12. 7. 2019. 
  12. ^ Pearl, Diana (30. 10. 2018). „How Ancestry Became a Best-Selling Amazon Product by Highlighting User's Emotional Stories”. Adweek. Arhivirano iz originala na datum 12. 7. 2019. Pristupljeno 12. 7. 2019. 
  13. ^ Sokolove, Sofia (30. 6. 2018). „How Did DNA Kits Become so Popular—and What's Next?”. The Alcalde. Ex-Students Association of The University of Texas. Arhivirano iz originala na datum 22. 7. 2019. Pristupljeno 12. 7. 2019. 

LiteraturaUredi

China

Spoljašnje vezeUredi