Spomen-obeležje u Zasavici II je podignuto u blizini mesta gde su Nemci streljali preko hiljadu ljudi, žena i dece i koji su posle rata sahranjeni na ovom mestu. Nalazi se na mestu zvanom Poloj, u ataru sela Zasavica II, u Mačvi, koja danas administrativno pripada gradu Sremska Mitrovica. Spomen-obeležje je evidentirano nepokretno kulturno dobro.

Spomen-obeležje u Zasavici II
Spomen-obeležje u Zasavici II
Opšte informacije
MestoZasavica II
OpštinaSremska Mitrovica
Vreme nastanka1941/1977.
Tip kulturnog dobraEvidentirano nepokretno kulturno dobro
Nadležna ustanova za zaštituZavod za zaštitu spomenika kulture

Nemci su polovinom oktobra 1941. godine na obali reke Save, na njivi Lazara Ljubičića streljali 1057 Jevreja i više od 90 Roma i meštana Mačve. Posmrtni ostaci Jevreja su posle rata eshumirani i sahranjeni na Jevrejskom groblju u Beogradu.[1][2]

Izgled spomen-obeležja uredi

Spomen-obeležje zauzima trouglasti prostor, ograđen niskom ogradom u kombinaciji betona i metalnih rešetki, na kojem se nalazi pet spomenika. Neki spomenici su podignuti odmah posle rata, dok je centralni u organizaciji SUBNOR-a Sremska Mitrovica podignut 7. jula 1977. godine. Poslednji podignut spomenik je ukomponovan sa postojećim i podignut 2001. godine u organizaciji Jevrejske zajednice Jugoslavije i Jevrejske veroispovedne opštine Beč.

Centralni spomenik je obeležje se sastoji od izvišenog trouglastog platoa i spomenika natur betona u obliku latica, sa mesinganim uloškom i sa nekoliko mesinganih štapića, koja simbolišu unutašnjost cveta-simbol života. ispred obeležja je granitna spomen-ploča sa tekstom:

Nedaleko od ovog mesta na obali
Save , okupator je 1941. godine streljao
preko 900 ljudi, žena i dece.
Po oslobođenju zemlje, ovde je pre-
neto i u zajedničku grobnicu posmr-
tno sahranjeno oko 800 žrtava tog
fašističkog zločina.
Neka ovo obeležje bude spomen
na žrtve i podseća generacije na be-
zobzirne zločine.
7. jula 1977. godine
Opštinski odbor
SUBNOR-a
Sremska Mitrovica

Levo od centralnog spomenika se nalazi uobičajeni nadgrobni spomenik od crvenkastog mermera sa krstom na vrhu i ulesanim srpom, čekićem, zvezdom petokrakom i tekstom: Žrtvama nemačkog terora 1941—1944.

Sledeća tri spomenika, podignuta posle rata, nalaze se desno od centalnog i predstavljaju klasične nadgrobne spomenike, sagrađenih od teraca, sa postavljenim ili uklesanim krstovima. Na spomenicima su uklesana imena poginulih članova porodica i obeležena je grobnica streljanih šapčana sa imenima i godinama života.

Pored centralnog spomenika je, u organizaciji Jevrejske zajednice Jugoslavije, uklopljen i postavljen spomenik sa tekstom na tri jezika: srpskom, hebrejskom i nemačkom: Kraj ovog mesta 12 i 13. oktobra 1941. streljano je 800 austrijskih Jevreja čiji su posmrtni ostaci preneti na Jevrejsko groblje u Beogradu.

Litaratura uredi

Izvori uredi

  1. ^ „Zasavica II: Pomen nastradalim Jevrejima i Romima”. Ozon media. Pristupljeno 2. 11. 2016. 
  2. ^ „ZASAVICA: Obeležena godišnjica stradanja Jevreja i Roma”. Sremskomitrovački portal. Pristupljeno 2. 11. 2016. [mrtva veza]

Spoljašnje veze uredi