Tvrđava Kulič

објекат и непокретно културно добро у Подунавском управном округу, Србија
44° 42′ 50″ S; 21° 01′ 47″ I / 44.71385° S; 21.02968° I / 44.71385; 21.02968

Tvrđava Kulič nalazi se u neposrednoj blizini ušća Velike Morave u Dunav, nedaleko od istoimenog naselja. Ostalo je izvan prostora zaštićenog nasipom, pa je naročito posle izgradnje hidroelektrane Đerdap I periodično preplavljeno i često nepirstupačno. Njegovi ostaci predstavljaju spomenik kulture.[1]

Kulič
Ruševine grada Kulič
Opšte informacije
MestoKulič
OpštinaSmederevo
Država Srbija
Tvrđava Kulič na karti Srbije
Tvrđava Kulič
Tvrđava Kulič
Tvrđava Kulič na karti Srbije
Vrsta spomenikatvrđava
Vreme nastanka17–18. vek
Tip kulturnog dobrazaštićen spomenik kulture
Nadležna ustanova za zaštituRegionalni zavod za zaštitu spomenika kulture Smederevo
spomenicikulture.org.rs/sr/kulturna-dobra/kuli-grad

Pouzdanu sliku o njegovom istorijskom i arhitektonskom razvoju teško je sklopiti, zbog oskudnih istrijskih podataka i nedovoljne arheološke istraženosti.

Izgled tvrđave

uredi

Danas vidljivi ostaci utvrđenja mogu se datovati u vreme tursko-austrijskih sukoba, krajem 17. i početkom 18. veka. Zidano je pretežno od kamena, ali je korišćena i opeka, a kao vezivo krečni malter. U osnovi ima poligonalni (najverovatnije šestougaoni) oblik, sa dve kapije i više topovskih otvora. Sa svih strana je opasano vodenim rovom, povezanim sa Dunavom. Ima prečnik od približno 70 m i bedeme očuvane do visine od 5 m.

Značaj

uredi

Ovo utvrđenje je podignuto još u kasno antičko doba kad je zbog pristajanja lađa ušće Velike Morave sa obe strane bilo obezbeđeno tvrđavama Kulič sa leve i Marguma sa desne strane. S obzirom na značajan strateški položaj važan za kontrolu kopnenih i vodenih puteva, koji su se ovde ukrštali, pretpostavlja se da je prvi vojni objekat sagrađen već početkom rimske kolonizacije Podunavlja (1–2. vek n. e) i formiranja vojne granice (limesa) duž desne obale Dunava, koju je činio sistem različitih vojnih objekata povezanih putem. U ranovizantijsko doba car Justinijan (527—565) je uz brojna druga utvrđenja, verovatno obnovio i Kulič grad, a i tokom srednjeg veka i u periodu turske vlasti je uz različite prepravke bilo aktivno vojno uporište. Korišćeno je i tokom velikih svetskih ratova u 20. veku, kada je izgrađeno nekoliko betonskih bunkera. Unutar utvrđenja se do sredine osamdesetih godina 20. veka nalazilo seosko groblje, kada je izmešteno na zaštićenu lokaciju bližu današnjem naselju.

Istorija je zabeležila da je na ušću Morave Dioklecijan pobedio Karina 285. godine. Pored Kuliča je išao drum od Beograda do Carigrada duž desne obale Dunava do Kostolca, a posle je skretao ka unutrašnjosti.

Postepeno je zbog gustog rastinja i vode postalo gotovo nepristupačno i teško sagledivo. U blizini utvrđenja nalazi se Šalinački lug.

Vidi još

uredi

Reference

uredi
  1. ^ „Regionalni zavod za zaštitu spomenika kulture Smederevo/Kulič grad”. Arhivirano iz originala 27. 12. 2014. g. Pristupljeno 21. 12. 2014. 

Spoljašnje veze

uredi