Carigradski glasnik

Carigradski glasnik su srpske novine koje su izlazile u Carigradu od 1895. do 1909. godine.[1] Prvi broj tog vrlo naprednog i kvalitetnog nedeljnog lista, pojavio se u subotu, 14. januara 1895. godine.

Vlasnici: od br. 1 (1895) Nikodim Sp. Savić; od br. 15 (1897) Kosta Grupčević; od br. 33 (1909) Temko Popović. Izlazi svakog četvrtka; od br. 1 (1903) svakog petka

Odgovorni urednici: od br. 1 (1895) Nikodim Sp. Savić; od br. 15 (1897) Kosta Grupčević; od br. 1 (1908) Stojan Kapetanović; od br. 33 (1908) Temko Popović; od br. 33 (1909) D. Stefanović. Urednici u listu bili su i Sava Avramović, Svetolik Jakšić i Ivan Ivanić. Poslije broja 3 (1907) došlo je do prekida u izlaženju lista usljed smrti urednika K. Grupčevića. Od 1900. izlaze i dodaci uz pojedine brojeve. U posljednjem broju 42 (10. oktobra 1909) uredništvo obavještava čitaoce o prestanku izlaženja lista iz tehničkih razloga. Po Delfi Ivanić, pravi razlog ukidanja lista je bio taj što su u Skoplju imali list Vardar, organ srpske narodne organizacije.[2]

Redakcija lista se na početku izlaženja nalazila u Peri, u ulici Kule-Kapu br.2, na prvom spratu. Urednik je bio Nikodim Savić, a administrator Kosta Grupčević. Štampanje je radila Štamparija A. Zelića sinova, u samom Carigradu. Tokom požara u leto 1895. godine umalo nisu stradali u velikom požaru stan Savićev i redakcija lista, te štamparija u kojoj je list štampan.

Naslovna strana lista "Carigradski glasnik" sa nekrologom osnivača i prvog urednika iz 1897.

Prvi osnivač, vlasnik, odgovorni urednik bio je Nikodim Savić (1865-1897), Srbin rodom iz Peći. Opismenio se u Visokim Dečanima kod "adži Laze". Gimnaziju je završio u Beogradu, a Trgovačku školu u Solunu. Postao 1879. godine saradnik beogradskog "Dnevnog lista", a kada je pokrenut "Trgovački glasnik" bio mu je urednik. Zbog bolesti je tražio leka u inostranstvu - u Parizu, Italiji i Švajcarskoj. Zatim je u Solunu pokušao da pokrene trgovački list, dok je bio činovnik "Srpske trgovačke agencije". Sarađivao je u listovima "Srpče" i "Delo", izdavao trgovačke brošure. Godine 1894. ispunio mu se san kada je pokrenuo svoj list "Carigradski glasnik" u Carigradu.[3] Savić je umro 6. aprila 1897. godine u 32. godini života. Ožalili su ga supruga Ljubica rođ. Berčić (sa kojom godinu dana ranije oženio, i nije imao dece) i otac Spiridon.

Godine 1895. list se mogao nabaviti u Carigradu na nekoliko mesta, po ceni 20 para "u srebru": u knjižarnici Lazara Krstića (Luksek kaldrm), u duvandžinici preko puta Galata-saraja, u papeteriji A. Zelića sinova u Galati, u radnji Nauma Gavrilovića i duvandžinici do tramvajske stanice Galata. Pretplata se skupljala u mnogim mestima Otomanskog carstva ali i Srbiji (po ceni 1 dinar). Primerci su odlazili januara 1895. godine u Solun, Skoplje, Prizren, Pljevlja, Berane, Peć, Beograd, Niš, Obrenovac, Leskovac, Vranje itd. Početkom 1896. godine pretplatu je u Solunu skupljao Rista Protić knjižar.

Reference uredi

  1. ^ Carigradski glasnik. 1895—1909. 
  2. ^ Milanović, Jasmina (2012). DELFA IVANIĆ, USPOMENE. Beograd: INSTITUT ZA SAVREMENU ISTORIJU. str. 134, 135. ISBN 978-86-7403-172-8. 
  3. ^ "Carigradski glasnik", nekrolog, Carigrad 17. maj 1897. godine