Jovan Dragaš

Jovan Dragaš (oko 1343—oko 1378) je bio srpski despot iz porodice Dejanovića, koji je sa bratom Konstantinom i majkom Teodorom, upravljao prostranom oblašću, koja je obuhvatala južne delove današnje Srbije, istočne delove današnje Makedonije i jugozapadne delove današnje Bugarske.

Jovan Dragaš
Datum rođenja1343.
Datum smrti1378.
DinastijaDejanovići
OtacDejan
MajkaTeodora Nemanjić

Bio je sin despota Dejana i Teodore Nemanjić, polusestre Dušana Silnog. Njegov otac je vladao prostranom oblašću koja je obuhvatala prostor između Preševa, Kumanova i Velbužda. Posle njegove smrti ili povlačenja u manastir, maloletne Jovana i Konstantina je potisnuo sevastokrator Vlatko Paskačić, uz podršku Mrnjavčevića[1].

Car Uroš je Jovanu, kao bliskom srodniku (bratu od tetke), dodelio titulu despota, sa kojom se on u izvorima prvi put javlja 1373. godine[2][3].

Obnova i širenje vlasti braće Dejanović, počinje posle Maričke bitke 1371. godine. Oni su, koristeći se tadašnjim prilikama, obnovili očevu državu i udvostručili je.[2] Potisnuli Vlatkovog maloletnog sina, kesara Uglješu i ovladali Preševom, Inogoštem (Surdulica), Slavištem i Vranjem. Preuzeli su i oblast despota Jovana Olivera (Ovče Polje i oblast duž leve obale Vardara) od njegovih maloletnih sinova, a zaposeli su i deo nekadašnjih poseda Mrnjavčevića u istočnom delu današnje Makedonije[2].

Braća Dragaši su priznali vrhovnu vlast sultana Murata I, ali se smatra da su ova širenja izveli bez osmanske vojne pomoći[2] i da su u svojoj oblasti zadržali veliki stepen nezavisnosti[2][3].

Jovan Dragaš je umro oko 1378. godine,[3] a vladavinu nad državom Dejanovića je preuzeo njegov mlađi brat Konstantin, kome se sve više u vladavini priključuje njihova majka, monahinja Jevgenija[2][3].

Pretpostavlja se da oblast Dragačevo u Moravičkom okrugu nosi ime po Jovanu Dragašu. Car Dušan je dao na upravu Jovanovom ocu sevastokratoru i despotu Dejanu, rodonačelniku dinastije Dejanovića iliti Dragaša a Jovanu je nakon podele sa bratom Konstantinom pripala oblast desno od Moravice (Zapadne Morave). Odatle i veza sa Dragaševim imenom.

ReferenceUredi

  1. ^ Grupa autora (1981). Istorija srpskog naroda I. Beograd. 
  2. ^ a b v g d đ Grupa autora (1982). Istorija srpskog naroda II. Beograd. 
  3. ^ a b v g Grupa autora (1991). Rodoslovne tablice i grbovi srpskih dinastija i vlastele (prema tablicama Alekse Ivića) (II znatno dopunjeno i prošireno izd.). Beograd. ISBN 86-7685-007-0. 

LiteraturaUredi