Internet u Srbiji

Internet u Srbiji (tadašnjoj Jugoslaviji ) pojavio se 28. februara 1996. godine, na dan Univerziteta u Beogradu[1], kada je nacionalna akademska mreža preko provajdera BeotelNet spojena na Internet. Svi internet servisi postaju dostupni korisnicima u Jugoslaviji, ali su ipak bili ograničeni na akademski krug. Iste godine počinju s radom prvi domaći komercijalni provajderi čime se dostupnost interneta proširuje i na neakademski deo Srbije odnosno postaje dostupan svim korisnicima. U Srbiji ima oko 150 registrovanih firmi koje su dobavljači internet usluga [2]

IstorijatUredi

Povezivanje Srbije na internet je počelo krajem 1980-ih povezivanjem Univerziteta u Beogradu na tadašnju evropsku akademsku mrežu (EARN). Sa početkom rata u bivšoj SFRJ i uvođenjem sankcija sve veze sa EARN-om su prekinute. Tek krajem 1995. godine veze su ponovo uspostavljanje i počinje prvo komercijalno pružanje internet usluga širokoj populaciji. Česti su bili kvarovi na mreži prekidanja optičkog kabla sa Mađarskom itd. Posle demokratskih promena 2000. dolazi do ubrzanog razvoja telekomunikacione infrastrukture povećanja internet brzina u 2005. internet link Srbije je dostigao 3Gbps. Danas u Srbiji više od 60% domaćinstava ima pristup internetu.

Brzine internetaUredi

Brzine internet veze koje se trenutno nude u Srbiji zavise od načina prenosa podataka:

  • Dajl ap (povezivanje putem telefonske linije)

Brzine se kreću od 32 do 112 Kbps prema korisniku.

  • xDSL

Standardne brzine na xDSL-u su:

  • 5 Mbps / 1 Mbps
  • 10 Mbps / 1 Mbps
  • 20 Mbps / 1 Mbps
  • 30 Mbps / 2 Mbps
  • 50 Mbps / 2 Mbps
  • 100 Mbps / 2 Mbps

Veća vrednost predstavlja protok prema korisniku (download), a niža protok od korisnika (upload).

xDSL usluge pruža veliki broj internet dobavljača širom Srbije.

  • Kablovski internet

Standardne brzine protoka prema korisniku na kablovskom internetu su:

  • u paketima sa neograničenim protokom na mesečnom nivou 2 Mbps, 4 Mbps, 6 Mbps, 8 Mbps, 10 Mbps, 15 Mbps, 25 Mbps, 40 Mbps, 50 Mbps i 120 Mbps, 250 Mbps, 500 Mbps. (kod pojedinih dobavljača u ponudi se mogu javiti i paketi od 5 Mbsp, 35 Mbps); U zavisnosti od toga da li se korisnik obaveže na korišćenje usluge na određeni vremenski period standardne najniže ponuđene brzine mogu biti i 15 Mbps.
  • u paketima na merenje protoka brzine su od 5 do 10 Mbps kod pojedinih dobavljača.

Agregacija kod kablovskog interneta, u zavisnosti od dobavljača, kreće se od 1/2 do 1/16 u korist protoka ka korisniku.

Usluge kablovskog interneta pružaju SBB, PTT KDS, Ikom (SBB), Radijus Vektor i AVKom. Jedino SBB usluge kablovskog interneta pruža u 21. gradu u Srbiji i opslužuje blizu 90% od ukupnog broja korisnika kablovskog interneta, dok ostali dobavljači ovu uslugu pružaju samo u Beograd uz napomenu da i Radijus Vektor poseduje svoju mrežu u Inđiji, Obrenovcu, Lapovu, Batočini, Varvarinu i dr.

  • Bežični internet

Standardne brzine na bežičnom internetu su:

  • u paketima sa neograničenim protokom na mesečnom nivou 768 Kbps, 1 Mbps, 2 Mbps, 4 Mbps, 10 Mbps i više (u zavisnosti od dobavljača u ponudi ima i sledećih brzina 128, 256, 400, 512, 800, 1500 Kbps);
  • u paketima na merenje protoka idu i do 5 Mbps u zavisnosti od dobavljača.

Standardna agregacija je od 1/2 do 1/8 u korist protoka prema korisniku.

  • GPRS

Standardne brzine na GPRS-u koji je deo mobilnih telekomunikacija je:

  • do 53,6 Kbps (protok prema korisniku).

GPRS usluge pružaju sva tri domaća nacionalna mobilna operatera.

  • EDGE

Standardne brzine na EDGE mreži koja je deo mobilnih telekomunikacija su:

  • do 236,8 Kbps (protok prema korisniku).

EDGE uslugu u Srbiji pružaju svi operateri mobilne telefonije.

  • UMTS

Standardne brzine na UMTS-u (HSPA+) koji je deo mobilnih telekomunikacija su:

  • do 42 Mbps/5,76 Mbps u korist protoka prema korisniku.[3]

UMTS usluge pružaju sva tri domaća nacionalna mobilna operatera.

Pomenute mobilne tehnologije se koriste kako za pristup internetu putem mobilnog telefona tako i preko računara (mobilni širokopojasni internet).

Dobavljači uslugaUredi

Najznačajniji dobavljači širokopojasnog interneta u Srbiji su:

Broj korisnikaUredi

Podaci zaključno sa 31. 12. 2012

Prema poslednjim izveštajima u Srbiji postoji 4.726.896 priključaka na širokopojasni internet. Ukupan broj korisnika internet u Srbiji je 5.038.924. Broj korisnika interneta prema načinu, tehnologiji, povezivanja (svi navedeni podaci se ne odnose na AP Kosovo i Metohija, jer podaci iz te pokrajine nisu dostupni):[2]

  • Dajl ap

20.440 korisnika

  • ADSL

659.878 korisnika

  • Kablovski internet

331.281 korisnika

  • Bežični internet

62.013 korisnika

  • Mobilni (3G) širokopojasni internet

291.588 korisnika

  • Ukupan broj pretplatnika 3G mreže

3.662.919 korisnika

  • Svi ostali načini pristupa interneta

10.805 korisnika

ReferenceUredi

  1. ^ RCUB - Istorijat
  2. ^ a b RATEL Arhivirano na sajtu Wayback Machine (24. septembar 2015) - Izveštaj o radu
  3. ^ mts

Spoljašnje vezeUredi