Politička filozofija

Politička filozofija ili politička teorija je grana filozofije koja u svom najapstraktnijem obliku razmatra koncepte i argumente preko kojih se formira politička misao.[1] Politička filozofija se bavi temama kao što su politika, sloboda, pravda, pravo svojine, lična prava, opšte pravo, i sprovođenje zakona od strane vlasti: šta su oni, da li su potrebni, šta čini vladu legitimnom, koja prava i slobode treba da budu zaštićeni, koji oblik oni treba da poprime, šta je zakon, i koje dužnosti građani duguju legitimnoj vladi, ako postoji, i kada ona može biti legitimno zbačena, ako ikada. Debata o značenju riječi „političko“ je jedan od najvećih problema političke filozofije[1]. U širem shvatanju, pod ovim pojmom se podrazumijeva politička praksa i institucije od kojih se sastoji vlast svake države.

Platon (levo) i Aristotel (desno), iz detalja Atinske škole, Rafaelove freske. Platonova Republika i Aristotelova Politika osigurali su ovim grčkim filozofima mesto među najuticajnijim političkim filozofija.

U vernakularnom smislu, termin „politička filozofija” se često odnosi na opšte gledište, ili specifična etička, politička verovanja ili stavove, o politici, što je sinonimno sa terminom „politička ideologija”. Politička filozofija je grana filozofije.[2] Unutar političkih nauka, jak fokus je istorijski stavljan na ulogu političke filozofije (poznate i kao normativna teorija), moralnu filozofiju i humanistiku, iako je poslednjih godina došlo do povećanog fokusiranja na političku teoriju baziranu na kvantitativnim metodološkim pristupima kao i na ekonomsku teoriju, prirodne nauke i bihevioralizam.[3]

DefinicijeUredi

Politička filozofija se može definisati kao kritičko razmišljanje o načinu ili načinima za najbolju organizaciju jednog društva, njegovih političkih institucija i društvene prakse kao što su ekonomski sistem i porodica. Politički filozofi teže da uspostave osnovne principe koji bi opravdali određeni tip organizacije države, pokažu da individue imaju određena neotuđiva prava, ili objasne na koji način treba raspoređivati materijalne resurse unutar jedne države.[4] Ovo obično podrazumijeva analizu i interpretaciju ideja kao što je sloboda, pravda, autoritet, demokratija i na kraju njihovu kritičku primjenu na institucije koje već postoje. Kroz istoriju, mnogi politički filozofi su pokušavali da opravdaju svoju viziju organizacije društva, dok su drugi insistirali na ideji mogućnosti postojanja idealnog, odnosno utopijskog društva.

IstorijaUredi

Politička filozofija kao praksa počinje onog momenta kada ljudska bića kreću da posmatraju svoju kolektivnu organizaciju, ne više kao nešto statično i nepromijenjljivo i kao dio nekog prirodnog reda, nego kao nešto što ima potencijal da se mijenja i čemu su neophodna filozofska opravdanja. U različitim kulturama sreću se različite forme političke filozofije. Postoje dva razloga za tu različitost. Prvi proizlazi od uticaja određene epohe i opštih filozofskih tendencija. Na primjer, razvoj u epistemologiji i etici je uticao na pretpostavke na osnovu kojih se razvija jedan diskurs političke filozofije. Drugi je vezan za snažan uticaj koji na političkog filozofa imaju trenutne političke teme. U srednjovjekovnoj Evropi centralna tema političke filozofije je bila odgovarajuća veza između države i crkve. U ranom modernom periodu, tema postaje razmjena argumenata između branioca apsolutizma i onih koji su jedino bili spremni da prihvate ustavnu državu sa ograničenom moći. U 19. vijeku u centar pada socijalno pitanje, odnosno na koji način tada novonastajuće industrijsko društvo treba da organizuje svoj sistem ekonomije i blagostanja.

ReferenceUredi

  1. 1,0 1,1 Audi, Robert. The Cambridge Dictionary of Philosophy - odrednica political philosophy. Cambridge University Press 1995. 1999. ISBN 978-84-460-0956-6.
  2. ^ Strauss, Leo (1959). An introduction to Political Philosophy. Detroit: Wayne State University Press, p. 10.
  3. ^ Savigny, Heather; Marsden, Lee (2011). Doing Political Science and International Relations: Theories in Action. Macmillan International Higher Education. str. 13. ISBN 9780230344136. 
  4. ^ Routledge Encyclopedia of Philosophy, Pristupljeno 23. 4. 2013.

LiteraturaUredi

Spoljašnje vezeUredi