Dragoljub Aleksić (Vina kod Knjaževca, 9. avgust 1910Beograd, 4. novembar 1985), akrobata, filmski scenarista, reditelj, producent i glumac, poznat u jugoslovenskim, evropskim i svetskim okvirima.

Dragoljub Aleksić
Dragoljub Aleksić.png
Dragoljub Aleksić
Puno imeDragoljub Aleksić
Datum rođenja(1910-08-09)9. avgust 1910.
Mesto rođenjaVina
Kraljevina Srbija
Datum smrti4. novembar 1985.(1985-11-04) (75 god.)
Mesto smrtiBeograd
SFR Jugoslavija
Zanimanjeakrobata
scenarista
reditelj
producent
glumac
IMDb veza

Osnovni biografski podaciУреди

Nakon završene osnovne škole i kovačkog zanata napušta rodno selo, Vinu i odlazi u Beograd gde formira sopstvenu akrobatsku artističku trupu i ubrzo postaje jedna od najslavnijih domaćih ličnosti svog doba. Umro je u Beogradu u domu za stare, na Bežanijskoj kosi, u krajnjem siromaštvu. Od tada do danas, lik Dragoljuba Aleksića predstavlja značajnu tačku interesovanja u umetničkim i teorijskim krugovima naše zemlje.

Aleksić je u periodu između dva svetska rata nastupao širom čitave Jugoslavije i Evrope. Tokom 1931. godine nastupao je u Kruševcu, tom prilikom je bio uhapšen.[1] Septembra 1936. pojavio se u Beogradu sa topom za ispaljivanje ljudi.[2]

Piše scenario, režira, producira i igra glavnu ulogu u prvom srpskom filmu sa snimljenim filmskim dijalogom Nevinost bez zaštite, priču o junaku koji pomaže i spašava od nasilja sirotu, nezaštićenu devojku. U produkciji su mu pomogli saradnici Ivan Mišković, producent i Stevan Živković, snimatelj.[3] Film je videlo oko 80.000 Beograđana.[4]

Zbog ovog, u amaterskim uslovima snimljenog filma, Aleksić ima problema sa Nemcima, ali i sa novim vlastima nakon oslobođenja. Nemačka okupaciona vlast ga sumnjiči za podrivanje trećeg rajha i pobunu protiv okupacione vlasti, jer projekcija njegovog filma izaziva ovacije koje su, po pričama Beograđana onog vremena, nadjačale ton u susednom, nemačkom bioskopu. Komunistička partija ga, nakon završetka drugog svetskog rata, proglašava kolaboracionistom i izvodi pred sud, zbog sumnje da je filmski materijal, kamere i ostalu tehniku dobio od Nemaca, kao njihov saradnik. U oba procesa koji su vođeni protiv njega Aleksić dobija oslobađajuću presudu.

Film Nevinost bez zaštite je sačuvan samo u fragmentima. Njih, uz komentare samog Aleksića, možete videti u istoimenom filmu Dušana Makavejeva snimljenom 1968. godine. Osim tumačenja glavne uloge u sopstvenom filmu Aleksić igra i u filmu Desant na Drvar Fadila Hadžića (1963.).

Ulogu Dragoljuba Aleksića Čoveka od čelika tumači Nenad Jezdić u filmu Čarlston za Ognjenku, Uroša Stojanovića (2008).[5]

Danas u beogradskom naselju Zemun Polje postoji Ulica akrobate Aleksića.

Sahranjen je na Centralnom groblju u Beogradu.

FilmografijaУреди

 
Aleksićeva akrobatska atrakcija, Maribor 1958

Humanitarni rad i akrobatske atrakcijeУреди

Osim velike hrabrosti i artističke veštine, ono što Aleksića čini još većim herojem sopstvenog i današnjeg vremena je velika humanost koju je iskazivao tokom svoje karijere, donirajući velika novčana sredstva različitim humanitarnim, sportskim i drugim udruženjima građana. Njegov evropski značaj i slavu potvrđuju brojni dokumenti, zahvalnice, priznanja kao i novinski članci koji veličaju Aleksićev lik i delo.

Javno je izvodio neverovatne poduhvate: savijanje gvozdene šipke, kidanje lanca zubima, hodanje po žici razapetoj između vrhova zgrada, bez zaštitne mreže... Leteo je iznad Kalemegdana, prvi put 21. aprila 1940[6], ali i ostalih evropskih gradova, držeći se samo zubima za uže ispod avionskog trupa. Retki sačuvani filmski snimci svedoče o nesvakidašnjim podvizima ovog jedinstvenog čoveka.

IzvoriУреди

  1. ^ Babović, Sofija (19. 1. 2020). „Proganjali su ga Nemci, optuživali komunisti, a onda je završio u "apsu" zbog "pentranja" po žici: Kako je naustrašivom akrobati preselo gostovanje u Kruševcu”. Večernje novosti. Приступљено 19. 1. 2020. 
  2. ^ "Vreme", 9. sept. 1936
  3. ^ „Aleksićeve akrobacije u okupiranom Beogradu”. pravda.rs. Приступљено 11. 07. 2013. [мртва веза]
  4. ^ „Osam decenija zvuka na filmu”. politika.rs. Приступљено 11. 07. 2013. 
  5. ^ „Nenad Jezdić - Nemam dublera!”. balkanmedia.com. Приступљено 11. 07. 2013. [мртва веза]
  6. ^ "Vreme", 22. apr. 1940, str. 11. digitalna.nb.rs

Spoljašnje vezeУреди