Grb Socijalističke Republike Slovenije

Grb Socijalističke Republike Slovenije bio je jedan od simbola suvereniteta Narodne Republike Slovenije, Socijalističke Republike Slovenije i Republike Slovenije. Ustanovljen je donošenjem prvog posleratnog Ustava Slovenije 17. januara 1947. godine, a smenjen je 24. juna 1991. godine usvajanjem novog grba Slovenije. Autor grba SR Slovenije bio je slikar Branko Simčić.

Grb SR Slovenija
SR Slovenia coa.png
Detalji
NosilacSocijalistička Republika Slovenija Socijalistička Republika Slovenija
Socijalistička Republika Slovenija Republika Slovenija
Usvojen17. januara 1947.
Upotrebado 24. juna 1991.

IstorijatUredi

Grb Socijalističke Republike Slovenije usvojen je 17. januara 1947. godine kada je Ustavotvorna skupština Narodne Republike Slovenije donela prvi Ustav NR Slovenije. Član 3. ovog Ustava definisao je izgled državnog grba. U kasnijim Ustavima Slovenije iz 1963. i 1974. godine izgled grba nije bio menjan, izuzev što je donošenjem novog Ustava, 9. aprila 1963. godine, promenjen službeni naziv grba, jer je izbrisan pridev „državni”.

Mesec dana pre održavanja prvih višestranačkih izbora, Skupština SR Slovenije je 8. marta 1990. godine izglasala amandmane na Ustav SR Slovnije, kojima je iz naziva ove republike izbrisan pridev „socijalistička“. Slovenija je tada bila prva jugoslovenska republika koja je iz svog naziva izbacila reč „socijalistička“, ali je zadržala stare simbole — grb i zastavu s petokrakom. Izmena državnih simbola Republike Slovenije, nije se dogodila ni donošenjem novog Ustava, 23. decembra 1990. godine, već čitavih pola godine kasnije — 24. juna 1991. godine kada je Skupština Slovenije, svega dan pre proglašenja nezavisnosti od SFRJ, usvojila nove simbole Slovenije, među kojima i grb Slovenije.

Izgled grbaUredi

Grb Socijalističke Republike Slovenije, kao i ostali grbovi jugoslovenskih socijalističkih republika, nastali nakon Drugog svetskog rata, nastao je po uzoru na grb Sovjetskog Saveza i grbove sovjetskih socijalističkih republika. Autor grba bio je slikar Branko Simčić, a centralni simbol je bio Triglav, koji se nalazio i na zastavi Oslobodilačkog fronta Slovnije, tokom rata. Ovo je bio prvi zvanični grb Slovenije u njenoj istoriji, jer pre toga nije imala svoj grb.

Grb je bio sačinjen od žitnog klasja sa nekoliko listova lipe, planine Triglav, tri talasaste linije kao motiva Jadranskog mora, kao i crvene petokrake zvezde na vrhu. Žitno klasje je simbolizovalo poljoprivrednike, lipa je bila stari simbol Slovenaca, dok je crvena petokraka simbolizovala komunizam i socijalističko uređenje.

U članu 8. Ustava Socijalističke Republike Slovenije, proglašenom u Skupštini SR Slovenije 28. februara 1974. godine, dat je sledeći opis grba SR Slovenije:


U originalnom obliku, na slovenačkom jeziku:


Usvajanjem novog grba Republike Slovenije, 1991. godine, zadražan je osnovi motiv ovog grba — Triglav, dok su tri talasaste linije koje su simbolizovale more, zamenjene s dve vijugave linije koje simbolišu reke i more. Ostali simboli — pšenica, lipa i petokraka zvezda su izbačeni.

Spoljašnje vezeUredi