Pešavar

Pešavar (urd. пашту: پېښور‎; хиндко: پِشور; урду: پشاور‎; енгл. Peshawar; перс. پیشاور „погранични град“) je grad u Pakistanu u pokrajini Hajber-Pahtunva. Takođe je administrativni i ekonomski centar teritorije Plemenska područja pod federalnom upravom.[1] Prema proceni iz 2006. u gradu je živelo 1.253.687 stanovnika. Pre podele Britanske Indije zvao se Purušapura, od sanskritske reči Pušpapura, što je značilo „grad cveća“.

Pešavar
پشاور
Old Peshawar.jpg
Islamski koledž na Univerzitetu u Pešavaru
Administrativni podaci
Država Pakistan
PokrajinaHajber-Pahtunva
Stanovništvo
Stanovništvo
 — 2006.1.253.687
 — gustina555,47 st./km2
Geografske karakteristike
Koordinate34°00′ SGŠ; 71°30′ IGD / 34° SGŠ; 71.5° IGD / 34; 71.5Koordinate: 34°00′ SGŠ; 71°30′ IGD / 34° SGŠ; 71.5° IGD / 34; 71.5
Vremenska zonaUTC+5
Aps. visina510 m
Površina2.257 km2
Pešavar na mapi Pakistana
Pešavar
Pešavar
Pešavar na mapi Pakistana
Ostali podaci
GradonačelnikHadži Gulam Ali
Poštanski broj25000
Pozivni broj092

Pešavar se nalazi u velikoj dolini blizu istočnog ulaza u klanac Hajber, između iranske visoravni i doline Inda. To je strateška lokacija na raskršću puteva koji vode ka Centralnoj Aziji i južnoj Aziji.

Pešavar ima jedan državni i jedan privatni univerzitet. Pored grnčarije, u gradu se proizvode tekstil i cipele.

GeografijaUredi

KlimaUredi

 
Klimatski dijagram Pešavara

Pešavar po Kepenovoj klasifikaciji ima polusuvu klimu sa vrlo vrućim letima i blagim zimama. Zima počinje sredinom novembra i traje do kasnog marta. Letnji meseci su od maja do septembra. Srednje najviše dnevne temperature u toku leta prelaze 40°C, dok je srednja minimalna temperatura 25°C. Srednja minimalna dnevna temperatura u tomu zime je 4°C, a maksimalna 18,35°C.

Za razliku od većeg dela Pakistana Pešavar ne leži u zoni monsuna. Kiše ima i u leto i u zimu.

IstorijaUredi

 
Džamija Al-Zaruni u Pešavaru

Pešavar su osnovali pre oko 2.000 godina kraljevi Gandhara i duže vreme je trgovački centar između indijskog potkontinenta, Avganistana i centralne Azije. Grad je bio istočna granica Kušanskog carstva pod Kaniškom. 1275. godine grad je posetio Marko Polo.

Babur, osnivač Mogulskog carstva, sagradio je u Pešavaru utvrđenje 1530. godine. Kasnije je, tokom izgradnje puta DelhiKabul i stvaranjem vrtova pod Šer Kan Surijem, započeo razvoj Pešavara.

Godine 1834. u Pešavar su upali Siki pod vođstvom Maharadže Randžit Singa i zapalili su veliki deo grada. Siki su upravljali gradom preko 30 godina. Nakon raspada Sikskog carstva, zbog svađa u porodici Maharadža, Britanci su preuzeli kontrolu.

Pred teroristički napad 11. septembra 2001. godine Osama Bin Laden je razgovarao u jednom pešavarskom hotelu, u kome su, imeđu ostalih, bili smešteni i teroristi.

StanovništvoUredi

Prema proceni, u gradu je 2006. živelo 1.253.687 stanovnika.

Kretanje broja stanovnika
1981. 1998. 2006.
566.248[2] 988.055[2] 1.253.687

Građani Pešavara su većinom Paštuni. Paštuni čine značajanu nacionalnu grupu i većinski narod u pakistanskoj provinciji Hajber-Pahtunva. Paštuni žive i u Avganistanu, gde su takođe značajna etnička grupa. Druga najveća grupa su Hindkovanci. Pored njih, u gradu žive desetine hiljada Tadžika, Hazara, Uzbeka, Persijanaca i drugih.

IzbegliceUredi

Zbog Avganistanskog građanskog rata i sovjetske invazije, veliki broj izbeglica se slivao u Pešavar. Na mestu ranijeg kampa za izbeglice Nasir Bag i Kača Garni[3] 2002. godine je nastala nova zajednica, Regi Lalma.

Od 2007. godine, napravljeni su novi kampovi za prihvat izbeglica u Pešavaru. U delu grada Hajatabad nalazi se puno izbeglica iz Avganistana.[4]

PrivredaUredi

SaobraćajUredi

ReferenceUredi

  1. ^ „Administrative System”. Government of the Federally Administered Tribal Areas. Arhivirano iz originala na datum 25. 01. 2008. Pristupljeno 12. 12. 2007. 
  2. 2,0 2,1 „PAKISTAN”. citypopulation.de. 
  3. ^ UNHCR januar 2006 Avgani u Pešavaru Kača Garni strana 15
  4. ^ UNHCR januar 2006 Avgani u Pešavaru Hajatabad strana 16

Spoljašnje vezeUredi