Velike razvodne planine

Velike razvodne planine (engl. Great Dividing Range) su planinski lanac na istoku Australije, uz samu obalu Pacifičkog okeana. Pružaju se pravcem sever-jug na dužini od 3.000 kilometara. Najviši vrh je na visini od 2.228 metara — Košćuško.

Velike razvodne planine
The great dividing range.jpg
Velike razvodne planine
Geografske karakteristike
Ndm. visina2.228 m
Geologija
Starost stenakarbon-perm
Vrsta planinevenačne

GeologijaUredi

Velike razvodne planine izgrađene su od peščara, škriljaca, kvarcita i magmatskih stena. Najjače su izdignute za vreme karbona i perma, pre oko 350 miliona godina. Istočne strane su strme sa brojnim klifovima, a zapadne su niže i blaže. Kao što im i samo ime kaže, planine predstavljaju razvođe između Indijskog okeana i unutrašnjeg dela Australije. Po izgledu, građi i rudnom bogatstvu, veoma su slične Uralu. Prosečna nadmorska visina venca je 1.500-2.000 metara

GeografijaUredi

 
Vodopadi Dangar, na Razvodnim planinama
 
Pogled na NP Tunumbar

Planinski sistem počinje od poluostrva Jork u Kvinslendu i pružaju se preko Novog Južnog Velsa i Viktorije, na čijem se zapadu i završavaju. Može se izdvojiti nekoliko zasebnih celina koje se ističu svojim visinama — Novoengleske planine (1.615 m), Plave planine (1.180 m), Snežne planine, Australijski Alpi i druge. Novoengleske i Plave su ispresecane dubokim kanjonima, a Snežne obiluju brojnim pećinama.

Klima ovih prostora je planinska na većim visinama, sa uticajem suptropske, tropske i umerene klime u podnožjima. Temperature se kreću u rasponu od 10-25°S, u zavisnosti od visine i geografske širine, a padavine takođe variraju u pogledu istih faktora. Brojne reke izviru u pobrđu velikih razvodnih planina, kao što su, Ficroj, Darling, Marumbidži i Marej. Biljni i životinjski svet je raznovrstan, a zbog izuzetnog značaja i prirodnih lepota ovde je formirano oko 35 nacionalnih parkova.

Stanovništvo i privredaUredi

Velike razvodne planine su u prošlosti naseljavala brojna plemena australijskih starosedelaca, koja su se do danas zadržala. Najseverniji grad je Morton u Kvinslendu, a ka jugu se pružaju još značajniji Forsajt, Tuvumba, Vorik, glavni grad Australije — Kanbera i dr. U podnožjima su se razvili najvažniji centri poput Brizbejna, Sidneja, Melburna i ostalih. Privreda je dobro razvijena, sa brojim nalazištima — opal (Lajtning Ridž i Vajt Klifs), nafta i gas (Darling Daunz), srebro (Tasmanija), ugalj (Plave planine), gvožđe (Ajron Rejndž), olovo-cink (Tasmanija i Australijski Alpi), zatim mangan, boksit, uran i dr. Hidroenergetski potencijal je iskorišćen u slivu reka Marej i Darling.

Vidi jošUredi

LiteraturaUredi

  • Vujadinović, S. (2009): Regionalna geografija Australije, Geografski fakultet, Beograd

Spoljašnje vezeUredi