Dušan Tomašević Ćirko

Dušan Tomašević Ćirko (Velika Župa kod Prijepolja, 28. januar 1920Plužine, 22. avgust 1944) bio je učesnik Narodnooslobodilačke borbe i narodni heroj Jugoslavije.

dušan tomašević
Dušan Tomašević Ćirko
Lični podaci
Datum rođenja(1920-01-28)28. januar 1920.
Mesto rođenjaVelika Župa, kod Prijepolja, Kraljevstvo SHS
Datum smrti22. avgust 1944.(1944-08-22) (24 god.)
Mesto smrtiPlužine, ND Crna Gora
Profesijazemljoradnik
Delovanje
Član KPJ od1940.
Učešće u ratovimaNarodnooslobodilačka borba
Heroj
Narodni heroj od21. decembra 1951.

Biografija uredi

Rođen je 28. januara 1920. godine u selu Velika Župa, kod Prijepolja. Osnovnu školu i gimnaziju je završio u rodnom selu, a nižu gimnaziju u Prijepolju. Višu gimnaziju je pohađao u Pljevljima, ali je marta 1939. godine isključen (bez prava upisa na dve godine) iz škole zbog učešća u štrajku učenika pljevaljske gimnazije.

Potom se vratio u rodno selo i do početka Drugog svetskog rata se bavio zemljoradnjom.

Član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ) je od 1940. godine.

Učesnik Narodnooslobodilačke borbe je od 1941. godine. Bio je član Oblasnog komiteta KPJ za Sandžak, a kasnije sekretar Sreskog komiteta KPJ za Mileševski srez. Tokom čitavog rata delovao je kao politički radnik - u pozadini, na oslobođenoj teritoriji ili na okupiranoj teritoriji, iza leđa okupatoru. Obilazio je sela i propagirao ideje Narodnooslobodilačkog pokreta.

Poginuo je 22. avgusta 1944. godine u blizini sela Seljana, kod Plužina u Pivi, tokom borbi vođenih u sklopu Durmitorske operacije.

Ukazom Prezidijuma Narodne skupštine FNR Jugoslavije 182/51 21. decembra 1951, proglašen je za narodnog heroja.[1]

Osnovna škola u Vinickoj kod Prijepolja nosi njegovo ime.

Pesništvo uredi

Dušan Tomašević Ćirko, se pisanjem pesama počeo baviti još kao učenik gimnazije. A tokom Narodnooslobodilačkog rata počeo je da piše revolucionarne pesame, koje su bile u narodnom duhu. Pošto je veliki broj stanovništva Sandžaka bio nepismen, pesme koje su bile u narodnom duhu, su bile veoma popularne. Dušan je u njima opevao okupljanje narodnih masa, poziv na ustanak, gerilsko ratovanje, lokalne borbe i dr. Takođe njegove pesme su štampane i umnožavane i deljene kao propagandni materijal. Mnoge njegove pesme ostale su zauvek izgubljene, a većinu njih je sačuvao Dušanov saborac Drago Stiković (brat narodnog heroja Milosava Stikovića). Od bitnijih pesama ističu se „Kliče vila sa Kamene Gore“, „Mali Slobodan“, „Vrabac“ i dr.

Porodica uredi

Čitava uža i šira pordica Dušana Tomaševića učestvovala je u Narodnooslobodilačkoj borbi. Godine 1941. u Mileševskoj partizanskoj četi bilo je deset Tomaševića - od kojih je šest poginulo, a četvorica su nosioci Partizanske spomenice 1941. Dušanov otac Vladislav, streljan je od Nemaca 14. maja 1944; majka Ljubica je umrla u leto 1944. od posledica mučenja u četničkom zatvoru; mlađi brat Milan, poginuo je 17. novembra 1943. godine kao borac Treće sandžačke proleterske udarne brigade. Dušan je zajedno, sa članovima svoje porodice, sahranjen u porodičnoj grobnici na groblju u Velikoj Župi, zaselak Staro.

Literatura uredi

  • Narodni heroji Jugoslavije. Beograd: Mladost. 1975. 
  • Branko J. Krkeljić Sandžačke legende. Istorijski institut SR Crne Gore, Titograd 1988. godina.
  1. ^ „Službeni vesnik Prezidijuma Narodne skupštine FNRJ 17/III” (PDF). www.sistory.si. 1. 9. 1952.