Studentski trg

трг у Београду
44° 49′ 09″ S; 20° 27′ 27″ I / 44.81910° S; 20.45742° I / 44.81910; 20.45742
Studentski
trg
Opština Gradska opština Stari grad (Beograd)
Početak Uzun-Mirkova ul. i Vasina ul.
Kraj ul. Vase Čarapića i ul. Braće Jugovića
Stvorena početkom 19. veka
Stari nazivi Kraljev trg
Studentski trg sa Etnografskim muzejom u pozadini

Studentski trg je najstariji gradski trg u Beogradu i zauzima prostor između ulice Vase Čarapića do Uzun-Mirkove.[1] U okviru Studentskog trga se nalazi i Univerzitetski park.

Trg u XIX veku uredi

Za vreme Turske okupacije, ovde se nalazilo tursko groblje, koje se tu nalazilo do šezdesetih godina 19. veka.[2] Na mestu današnjeg Univerzitetskog parka, 1824. godine otvoreno je Pazarište, koje je kasnije preimenovano u Velika pijaca. Negde 1860-tih na istočnom delu su bili hotel "Makedonija", kafana kod "Tanaska Rajića", po jedna kolonijalno-bakalska radnja i furundžinica. Na krovu Velike škole je bila osmatračnica za požar.[3] Prilikom prerade urbanističkog plana 1869. Studentski trg je dobio pravilniji oblik. Na jednoj strani trga je ostala Velika pijaca, dok je na drugoj napravljen park.[4] Prepoznatljivost trgu daje Kapetan-Mišino zdanje, koje je bilo i ostalo mesto prepoznavanja ovog trga. Kad je naš veliki dobrotvor Miša Anastasijević 1863. godine poklonio ovaj objekat, Licej je bio pretvoren u Veliku školu.[5] Taj objekat danas koristi Rektorat Univerziteta u Beogradu.

Zapadno od Kapetan-Mišinog zdanja, preko puta ul. Vuka Karadžića, nalaze se zdanja pre rata poznata kao Novi univerzitet. Tu se 1840-tih nalazilo nekoliko kuća. Jedna od njih je bila kuća kapetana Miše Anastasijevića, u kojoj je živeo knez Aleksandar Karađorđević, pre nego što se preselio u kuću braće Simić na Terazijama, a ovde će "mnogo docnije" biti smešten Narodni muzej.[6]

Trg u XX veku uredi

Početkom 1920-tih na Velikoj pijaci se nalazilo "istočnjačko šarenilo, prljavština i metež", sa piljarskim barakama. Povodom kraljeve svadbe 1922. jedan deo pijace je regulisan kako bi bio stvoren skver pred univerzitetom.[7]

Godine 1927, je završeno sklanjanje Velike pijace, i tada je ceo prostor pretvoren u park. 1897. ovde je podignut spomenik Josifu Pančiću, a 1930. je prenet spomenik Dositeja Obradovića. Zgrada Berze je podignuta 1934, danas je u njoj Etnografski muzej. Spomenik Jovanu Cvijiću otkriven je 1953. godine. Ranije se u parku nalazila česma posvećena Aleksandaru Obrenoviću.

Pre Prvog svetskog rata na ivicama trga su se nalazila dva hotela - Makedonija (na uglu Vase Čarapića i Studentskog trga, ispod koga je pronađen bunar, navodno rimski[8]) i Imperijal (pored Kapetan-Mišinog zdanja, podignut na ruševinama "Turskog hana" koji je stajao do kasnih 1870-tih.[9]). Na uglu Studentskog trga i Uzun-Mirkove ulice se nalazila kafana Ujedinjenje, koja je srušena 1935. godine. Trgom su išli i tramvaji[10] (šine su uklonjene 1936[11]). Na mestu "Makedonije" je pred rat planirano podizanje zgrade od 13 spratova, koja bi bila najviša u gradu.[12] Na Kraljevom trgu 8, u maju 1939. osvećena je palata koja je trebala da služi kao glavni izvor prihoda crkvene opštine Saborne crkve.[13]

Studentski trg danas uredi

Danas je Studentski trg okružen sedištima više fakulteta - Filozofskim, Filološkim, Prirodno-matematičkim i Geografskim. U središtu trga se nalazi Univerzitetski park, koji je obnovljen tokom 2012. godine i predstavlja jedno od omiljenih mesta Beograđana za druženje i opuštanje.

Na Studentskom trgu se nalazi zgrada Kolarečvog narodnog univerziteta, Etnografskog muzeja, prostori Biblioteke grada Beograda u kojima su smešteni fond periodike i dečja biblioteka „Dragan Lukić”, kao i zgrada u kojoj se nalazi sedište Socijalističke partije Srbije (SPS).

 
Panoramski pogled na Studentski trg

Reference uredi

Spoljašnje veze uredi