Tirensko more

Tirensko more (ital. Mare Tirreno, franc. Mer Tyrrhénienne) deo je Sredozemnog mora između Italije na severoistoku , ostrva Korzike i Sardinije na zapadu i Sicilije na jugu.

Karte Tyrrhenisches Meer

Najveća dužina ovog mora je u pravcu severozapad – jugoistok i iznosi oko 390 M (milja). Najveća širina je u pravcu istok – zapad i iznosi oko 350 M. Tirensko more je jedan od najdubljih basena u Sredozemnom moru. Dno je u severnom delu pliće. Najveća dubina je 3758 m i nalazi se na oko 25 M jugozapadno od ostrva Ponce ( Ponza). More je siromašno ostrvima. Najznačajnije ostrvske skupine su: Toskanski arhipelag (sa najvećim ostrvom Elbom), Pontinska ostrva, Liparska ostrva i Egadska ostrva. Oko 35 M severozapadno od Palerma je usamljeno ostrvo Ustika (’’Ustica’’). Klima je sredozemna. Srednja temperatura vazduha leti je od 23°S do 25°S , zimi oko 13°S. Oblačnost je relativno mala, padavine umerene sa maksimumom od septembra do maja. U severnom delu, od maja do avgusta, više od trećine svih vetrova su jugozapadnog i zapadnog smera, zimi su česti jugoistočni vetrovi s kišom, dok na jugu preovlađuju leti severozapadni i severoistočni, a zimi južni vetrovi. Srednja temperatura površine mora najniža je u februaru i varira od 11°S do 14°S, a najviša u avgustu, od 23°S do 26°S.

Laika ac Sardinia (9490410584)

Morske struje su pod uplivom opšteg sistema strujanja zapadnog basena Sredozemnog mora. Preovlađujuća istočna struja brzine 0,5 čv (čvorova) teče uz severnu obalu Sicilije i skreće na severozapadu duž Apeninskog poluostrva. Uz obalu Korzike nema izrazite redovne struje, dok u Bonifačovom prolazu istočna struja može da dosegne brzinu do 2 čv. Amplituda morskih mena je neznatna (0,3 m).

ISS-30 Europe above the Tyrrhenian Sea

Slanost varira između 37‰ i 38‰ na površini, a do dubine od 1500 m raste za oko 0,75‰. Prozirnost mora je u proseku 40 – 45 m. Ribarstvo je razvijeno; najviše se lovi plava riba i tunj. Glavne pomorske komunikacije tranzitnog karaktera su prolazi koji ga spajaju sa Sredozemnim morem, a luke sa međunarodnim saobraćajem su Napulj i Palermo. Pomorske baze su u Napulju, Palermu, Kaljariju i La Madaleni. U Drugom svetskom ratu Tirensko more je bilo važno pomorsko ratište u vreme zauzimanja Sicilije u julu 1943., naročito u savezničkim desantnim operacijama kod Salerna u septembru 1943. i Ancija u januaru 1944. Obale Tirenskog mora na Apeninskom poluostrvu su pretežno niske, peskovite i pretežno močvarne, sa brojnim plitkim zalivima; obala na Siciliji je dosta strma sem krajnjeg zapadnog dela; obala duž Sardinije i Korzike je, sa malim izuzecima, tipičan primer rijaske obale. Granica Tirenskog mora na jugoistoku u Mesinskom tesnacu je linija koja spaja rt Pači (Capo Paci) i rt Peloro; granica mora na jugozapadu je spojnica između rta Boeo na Siciliji i rta Teulada na Sardiniji; u Bonifačovom prolazu, spojnica rta Testa na Sardiniji i rta Feno (Cap de Feno) na Korzici i na severu granica Tirenskog mora je linija koja spaja rt Groso (Cap Grosso) na Korzici, ostrvo Tino, ostrvo Palmarija i rt San Pjetro (’’Punta San Pietro’’).

Tirensko more je sa Jonskim morem povezano Mesinskim moreuzom, a Korzikanskim kanalom sa Ligurskim morem i Đenovskim zalivom.


Spoljašnje vezeUredi