Bokeljima (ili arhaično Bokezi od it. Bocchesi - "stanovnici, žitelji Boke") se smatraju stanovnici Boke Kotorske (gradovi Kotor, Tivat, Risan i Herceg Novi, a u istorijskom smislu i Budva) koja se nalazi u jugozapadnom delu današnje Crne Gore. Većina ih je pravoslavne veroispovesti, dok postoji i jedan broj katolika. Bokelji su dominantno srpskog porekla i srpskog nacionalnog osećaja i identiteta.

Bokelji imaju i svoju narodnu nošnju i svi, bez obzira na versko opredeljenje, slave krsnu slavu, karakterističan srpski pravoslavni običaj. Po istraživanju akademika Slavka Mijuškovića, kod Bokelja katoličke vere postojala je svest o crnogorskom poreklu, slavili su i dalje krsne slave i poštovali običaje.[1].

Istorija

uredi
 
Bokelji po etničkoj strukturi, prema popisu iz 2003. godine

Prostor Boke kotorske su u 7. veku naselila srpska plemena,[2] a čitava oblast je tokom najvećeg dela srednjeg veka bila u sastavu srpskih država.[3] U to vreme, Boka Kotorska nije postojala kao posebna administrativna celina. Njene granice su povučene tek nakon potonjih mletačko-turskih ratova u 17. i 18. veku. Od tog vremena ustalio se i geopolitički pojam Boke Kotorske, a njeni stanovnici su prozvani Bokeljima. Kao takvi, razlikovali su sebe od susednih Hercegovaca na jednoj i Crnogoraca na drugoj strani.

Petar I Petrović Njegoš nije Bokelje smatrao Crnogorcima, nego Primorcima, a da ta dva dela srpskog naroda razdvaja po regionalnoj pripadnosti dokazuju i njegove poslanice i pisma. Neki Bokelji su se žalili austrijskom caru protiv Crnogoraca[4] :

Razumio sam da su neki Bokelji pred imperatorom veliku žalbu prinosili protivu Cernogoracah... koji su najviši smutljivci i zlodjei među ova dva naroda...

Kada su neki Crnogorci sa nekim Primorcima razbijali crkve i kuće po Boki 1806. godine[5] , Petar I je napisao:

Ja znam da je bilo i Primoracah koji su nagovarali Crnogorce da tako čine.

Običaji i narodna nošnja

uredi

Poznati Bokelji

uredi

Reference i napomene

uredi
  1. ^ Jovović, Ivan (2013). MATICA, proljeće 2013, DVOOLTARSKE CRKVE NA CRNOGORSKOM PRIMORJU (PDF). Matica crnogorska. str. 69. 
  2. ^ Moravcsik 1967.
  3. ^ Janković 2007.
  4. ^ Petrović Njegoš, Petar I (2015). Sveti Petar Cetinjski, Između molitve i kletve, sabrana djela, Petar Prvi Simenonu Orloviću, str. 360., pismo br. 314. od 4.6.1818. Cetinje: Svetigora. 
  5. ^ Petrović Njegoš, Petar I (2015). Sveti Petar Cetinjski, Između molitve i kletve, sabrana djela, Petar Prvi Jovanu Radonjiću, str. 239., pismo br. 81. od 9.3.1806. Cetinje: Svetigora. 
  6. ^ „Slobodna Dalmacija”. Arhiv.slobodnadalmacija.hr. 14. 4. 2004. Pristupljeno 26. 10. 2013. 
  7. ^ Mato Mrsa
  8. ^ „Sv. Leopold Bogdan Mandić”. Arhivirano iz originala 29. 10. 2013. g. Pristupljeno 27. 10. 2013. 
  9. ^ „biografije : Petar Zambeljic”. moljac.hr. Arhivirano iz originala 29. 10. 2013. g. Pristupljeno 1. 11. 2013. 
  10. ^ „digitalna biblioteka crnogorske kulture i nasljedja”. Montenegrina. Pristupljeno 26. 10. 2013. 

Literatura

uredi

Spoljašnje veze

uredi