Otvorite glavni meni

Palestina (arap. فلسطين‎ [Filasṭīn]), zvanično Država Palestina (arap. دولة فلسطين [Dawlat Filasṭīn]), delimično je priznata država na Bliskom istoku.[2] Službeno je nastala unilateralnim usvajanjem deklaracije o nezavisnosti koju su 15. novembra 1988. u egzilu u Alžiru donele Palestinska oslobodilačka organizacija i Nacionalno veće Palestine. Međunarodno-pravni status priznat joj je 29. novembra 2012. nakon glasanja u Generalnoj skupštini OUN, kada je Palestini dodeljen status države posmatrača u Ujedinjenim nacijama (sa 138 glasova za, 9 protiv i 41 uzdržanih).[3][4] Članica je Arapske lige, Organizacije islamske konferencije, G77, Međunarodnog olimpijskog komiteta i drugih međunarodnih organizacija.

Država Palestina
دولة فلسطين (arapski)
Himna: Fidāʼī
فدائي‎‎
Ratnik
Položaj Države Palestine
Glavni gradJerusalim (zvanično)
Ramala / Gaza (de fakto)
Službeni jezikarapski
Vladavina
 — PredsednikMahmud Abas
 — PremijerMuhamed Štajeh
 — Predsednik SkupštineSalim Zanun
Istorija
Nezavisnost15. novembar 1988.
(proglašena)
29. novembar 2012.
(priznata)
Geografija
Površina
 — ukupno6.220 km2(-)
 — voda (%)220 km² (Mrtvo more)
Stanovništvo
 — 2014.[1]4.550.368(126)
 — gustina731,57 st./km2
Ekonomija
Valutaegipatska funta (EGP)
jordanski dinar (JOD)
izraelski šekel (ILS)
Ostale informacije
Vremenska zonaUTC +2 (leti +3)
Internet domen.ps
Pozivni broj+970

GeografijaUredi

Palestina se sastoji iz dve odvojene teritorijalne celine - Pojasa Gaze i Zapadne obale. Ova dva dela Palestine razdvaja teritorija Izraela. Palestina se graniči sa Izraelom, Egiptom i Jordanom.

NazivUredi

Naziv Palestina potiče od naroda pod nazivom Filistejci, koji je nastanjivao ovo područje u antičko doba. Filistejci su imali nekoliko nezavisnih gradova-država, od kojih su najznačajniji bili Gaza, Ašdod i Aškelon. Filistejci su bili indo-evropski narod grčkog porekla čije izvorno ime (najverovatnije Kaftori) ostaje nepoznato. Reč Palestina (Pelešet) je reč hebrejskog porekla, i u istorijskom, lingvističkom i kulturološkom pogledu odnosila se isključivo na drevne Filistejce, dok se u modernoj političkoj terminologiji povezuje sa arapskim stanovništvom Palestine. Filistejci su se naselili na područje Levanta u 12. veku pre nove ere, a filistejska država bila je uništena od strane Asirije u 8. veku pre nove ere.

Nakon neuspelog jevrejskog ustanka protiv Rimljana 135. godine nove ere, Rimljani su preimenovali provinciju Judeju u provinciju Sirija-Palestina, da bi negirali istorijsku vezu jevrejskog naroda sa tom zemljom. Termin „Palestina“ bio je nakon toga sporadično korišćen od strane evropskih istoričara, kao i od strane krstaša. Za vreme Otomanske imperije zvaničan naziv za Palestinu bio je Vilajet Sirija-Jerusalim. Britanci su svoju koloniju, osnovanu 1920. godine, nazvali takođe Mandatorna Palestina. Nakon Izraelsko-arapskog rata 1948, a posebno nakon Šestodnevnog rata, termin Palestina i Palestinski narod počinju se u terminološko-lingvističkom smislu povezivati sa arapskim stanovništvom ove oblasti.[5][6][7][8]

IstorijaUredi

Od 7. veka, Palestina je deo Arapskog kalifata, a u 11. veku je osvajaju krstaši. Nakon pobede muslimana nad krstašima u 12. veku, Palestina ulazi u sastav države Ajubida, a u 16. veku postaje deo Osmanskog carstva. Nakon Prvog svetskog rata, Palestina postaje kolonija Britanske imperije, da bi 1947. godine bila predložena njena podela na dve nezavisne države - jevrejsku i arapsku. Stvorena je, međutim, samo jevrejska država Izrael, koja je pored teritorija koje bi joj pripale prema planu podele, anektirala i neka područja koja je trebalo da pripadnu državi Arapa (Palestinaca). Delovi Palestine koji nisu ušli u sastav Izraela (Zapadna Obala i Pojas Gaze) uključeni su tada u sastav Jordana i Egipta.

Tokom rata iz 1967. godine, Izrael osvaja Zapadnu Obalu i Pojas Gaze da bi na delu ovih teritorija bila formirana autonomna Palestinska Narodna Samouprava 1994. godine. 2004. godine, Izrael se povlači iz Pojasa Gaze, ali zadržava kontrolu nad Zapadnom Obalom. 2007. godine kontrolu nad Pojasom Gaze preuzima palestinska organizacija Hamas, koja u Pojasu Gaze formira sopstvenu palestinsku vladu suprotstavljenu palestinskoj vladi na Zapadnoj Obali.

29. novembra 2012. godine Generalna skupština OUN-a primila je Palestinu kao posmatrača u nepunopravno članstvo.

GuvernoratiUredi

 
Guvernorati Palestine.
 
Teritorije na koje polaže pravo država Palestina i teritorije koje trenutno kontrolišu Palestinci (crveno). Pod kontrolom Palestinaca nalazi se ceo Pojas Gaze i većina palestinskih naselja na Zapadnoj Obali. Međutim, područja Zapadne Obale izvan palestinskih naselja su pod direktnom kontrolom Izraela, koji eksploatiše gotovo sve lokalne resurse.

Teritorija Palestine je podeljena na 16 guvernorata, od kojih se 11 nalazi na Zapadnoj Obali, a 5 u Pojasu Gaze.

Guvernorati na Zapadnoj Obali:

Guvernorati u Pojasu Gaze:

Za razliku od guvernorata u Pojasu Gaze, koje potpuno kontrolišu Palestinci, guvernorati na Zapadnoj Obali su delimično pod kontrolom Palestinaca, a delimično pod direktnom kontrolom Izraela.

GradoviUredi

Najveći gradovi u Pojasu Gaze su:

Najveći gradovi na Zapadnoj Obali su:

Najveći grad Palestine je Gaza, dok je zvanični glavni grad države Istočni Jerusalim. S obzirom da je Istočni Jerusalim anektirao Izrael i zvanično ga spojio sa Zapadnim Jerusalimom, sedišta dve palestinske vlade se nalaze u Ramali i Gazi. Svi veći gradovi Palestine, izuzev Istočnog Jerusalima, su pod kontrolom Palestinaca.

DemografijaUredi

U Pojasu Gaze živi 1.604.238 stanovnika, od čega su 99,9% Palestinci. 85,8% stanovništva su muslimani, a 14,2% hrišćani.

Na Zapadnoj Obali živi 3.092.555 stanovnika, od čega su 83% Palestinci i 17% Jevreji. Pored Palestinaca, na Zapadnoj Obali živi i oko 524.000 jevrejskih kolonista.

PolitikaUredi

 
Države koje su zvanično priznale nezavisnost Palestine

Iako je od strane UN-a priznata za suverenu državu, Palestina samo delimično kontroliše svoju teritoriju, a postoje i dve suprotstavljene palestinske vlade. Pojasom Gaze, koji u potpunosti kontrolišu Palestinci, upravlja palestinska vlada organizacije Hamas, dok Zapadnom Obalom, koja je i dalje pod okupacijom Izraela, upravlja palestinska vlada organizacije Fatah.

GalerijaUredi

Vidi jošUredi

ReferenceUredi

LiteraturaUredi

Spoljašnje vezeUredi